Diſtinctio

clericatus quem gerit ad gloriam beatiſſimi petri ipſa ex auro non eſt paſſus vti corona. frigium vero candido nitore ſplēdidum reſurrectionem dominicaꝫ deſignāseius ſacratiſſimo vertici manibus noſtrisimpoſuimus. ⁊ tenentes frenum equi ipſius pro reuerentia beati petri ſtratoris officium illi exhibuimus. ſtatuentes eodem frigio omnes eius ſucceſſores ſingulariter vti in proceſſionibus ad imitationem imperij noſtri. vnde ⁊ pontificalis apex non vileſcat ſed magis qͣꝫ terreni imperij dignitas gloria et potentia decoretur. Ecce tampalatium noſtrum qͣꝫ romanam vrbem etomnes ytalie ſiue occidentalium regionūprouincias ⁊ loca ciuitates beatiſſimo pōtifici ⁊ vniuerſali pape ſilueſtro cōcedimꝰatqꝫ relinquimus. ⁊ ab eo ⁊ a ſucceſſoribuſeius per pragmaticum conſtitutum decernimus diſponenda atqꝫ iuri ſancte romane eccleſie concedimus permanēda. Und̓congruum ꝑſpeximus noſtrum imperium⁊ regni poteſtatem orientalibus tranſferri regionibus. ⁊ in bizantie ꝓuincie optīoloco nomini noſtro ciuitatem edificari. etnoſtrum illuc imperium conſtitui. quoniāvbi principatus ſacerdotum ⁊ xp̄iane religionis caput ab imperatore celeſti conſtitutum eſt. iuſtum non eſt vt illic imperatorterrenus habeat poteſtatem. hec omīa vero que per hanc imꝑialem ſacram et ꝑ aliadiualia decreta ſtatuimus ⁊ confirmamuſvſqꝫ in finem mundi illibata et inconcuſſapermanere decreuimus. Unde corā te d̓oviuo qui nos regnare precepit ⁊ coraꝫ terribili eius iudicio obteſtamur omnes nrōsſucceſſores imperatores vel cunctos optimates ſatrapas etiaꝫ ampliſſimumqꝫ ſenatum ⁊ vniuerſum populum in toto orbe t̓rarum nūc ⁊ in poſterum nulli eorum quoquo modo licere hec aut confringere vl̓ inquoqͣꝫ conuelli. Si quis autem quod noncredimus in hoc aut temerator aut contēꝑtor extiterit eternis condemnationibꝰ ſubiaceat innodatus. ⁊ ſanctos dei principesapoſtolorum petrum ⁊ paulum ſibi in preſenti ⁊ in futura vita ſentiat contrarios. atqꝫ in inferno inferiori concrematus cumdyabolo ⁊ omnibus deficiat impijs. huiꝰvero imperialis decreti paginam proprijſmanibus roborantes ſuper venerādū corpus beati petri poſuimus. Data rome tercio calendas apriliſa conſtantino auguſtoquarto conſule ⁊ gallicano. nij. concilioImperialis auctoritas¶ Item greg.religioſe diſpenſationis menſuram nō mutatIcut queuis parua ciuitas preroIgatiuā preſentis regni n̄ minuit ſicimperialis preſentia menſuraꝫ diſpenſationis religioſe non mutat et intra.ſemper eſt effectum in ſacerdotali conciliode ſacerdotibus iudicia prouenire. Namqualeſcunqꝫ pontifices ſint ⁊ ſi ex rore hūanitus accedente non tamen contra religionemª vllatenus excedentes nullatenꝰ videntur a ſeculari poteſtate poſſe precelli¶ Item marcellus papa maxentio.Eccleſias reſtaurare contritas non pontifices perſequi principis eſt.

Oni principis eſt ac religioſi eccleſiasʳ contritas atqꝫ ꝯcuſſasᵉ reſtauerare nouaſqꝫ edificare ⁊ dei ſacerdotes honorare atqꝫ tueri. Un̄ ſanctos apl̓oſeorumqꝫ ſucceſſores ſub dīna ꝯteſtatōe cōſtitutos precepiſſe legimus. nō debere fieri ꝑſecutōes nec inferri fluctuatōes nec īuidere laborantibuſ in agro dn̄ico nec expelli eterni regis diſpenſatoresDi. xcvij.Ocᵏ capitulo patēter on̄dit̉ ꝙnec imꝑatori nec cuilibet laicoMlicet decernere vel de electioneſummi potificis vel de rebus eccleſiaſticiſquecunqꝫ autem ab eis conſtituta fuerintpro infectis habenda ſunt niſi ſubſcriptione romani pontificis fuerint roborata. ¶Unde illudˣ honorij auguſti vt ſupra dictum eſt vanum eē videtur quod cōtra auctoritatem ſacrorum canonum de electiōeſummi pontificis decernere temptauit. ſꝫſicut ex eodem capitulo habetur eccleſie p̄cibus imperator in preſumptores valet decernere. ſicut ꝓ defenſione fidei quondaꝫdecreuiſſe leguntur. ne heretici aliquidnomine eccleſie poſſiderent. ab ea autem n̄inuitati de rebus eccleſiaſticis aliquid diſponendi non habent facultatem. honoriꝰvero auguſtus non ſua auctoritate ſed beato bonifacio ſupplicante eccleſiaſtice quieti conſulere et concertantium ambitionempunire curauit. ¶ Unde idem bonifaciuſepiſcopus ſupplicationis epiſtolam honorio auguſto deſtinauit dicens Epiſtolabonifacij ad honorium auguſtumCcleſie mee cui deus noſter meū ſarcerdotium vobis res hūanas regenAtibus deputauit nos cura ꝯſtringitne cauſis eius qͣꝫuis adhuc corporis incōmoditate detineat ꝓpter cōuentus qui aſacerdotibꝰ vniuerſis ⁊ clericis ⁊ laicis criſtiane plebis perturbationibus agitanturapud aures chriſtianiſſime prīcipis exiſtimemur deeſſe. ſi enim ſecus qͣꝫ oportet eueniat non vos id facere q̄ cuncta equa moderatione componitis. ſed nos per noſtrātacentem deſidiam videbimur ꝙ ciuitatis quietam et eccleſie pace̓ peruertere valeat admiſiſſe. cum enim humanis rebusdiuine cultor religionis domino fauente p̄ſidias noſtra culpa erit ſi nō id ſub veſtragloria quam certum eſt diuinis rebus ſemper animo promptiore fauiſſe firmo et ſtabili iure cuſtodiatur. quod per tot annorūſeriem ſub illis etiam principibuſ obtinuit. quos nulla noſtre religionis cura cōſtrīxit. id eſt vt licita ſeruētur. et ſub veſtre imperio clemētie minime que ſunt licita formidentur. Ipſa enim eccleſia deuotioneꝫtuam chriſtianiſſime imperator. non meoquidem ſermone ſed ſuo quidem venerabili affectu appellat. quam chriſtus dominus noſter vere fidei rector ⁊ veſtri gubernator imperij ſibi vni deſponſatam et intactamᵐ virginem ſeruat. Ne in ea aliquos patiamini inſidiantium Procellarum fluctus illidi. et quietam faciem tempeſtatis inſolito timore turbari. Glorioſiſſime ⁊ tranquiliſſime imperator ſemperauguſte. ipſa vero que vni deſponſata eſt

ꝯſiōes que emanauerunt ꝙ cl̓icinō ſunt iudicandi niſi ab ep̄iſ nōſunt niſi iuriſ declaratio.Io.a ¶ Preſulibushic bene dic̄. naꝫdicit lex ꝙ ſi iudex ſecularis iudicauerit cl̓icuꝫeſſe cōdemuādijꝫprimo dꝫ exui p̄uilegio clericali.vt. xxi. q. i. ſi qͥs. īautē. vt cl̓ici apd̓ꝓprios. §. illud.col. vi. lꝫ illd̓ hodie nō teneat. vtextra de iudi. atſi clerici.Icut. ſenſꝰD eſt. ſicut ꝑuaciuitas nō pōt regnū impugnare.ita nec imꝑiū ſacerdotiū. vel ſic.lꝫ ep̄s ſit in ciuitate ꝑua rex tn̄ n̄pōt iudicare declericis eius ẜmhoc dic diſpenſationis religioſe.i. ep̄i ꝯſtituti ī ꝑuis ciuitatibꝰNNon tn̄. ꝯtrareligioneꝫ. nā ineo caſu poſſet a qͦcūqꝫ ē̄dgui .xl.di. ſi papa. vl̓ etiam ſi ſciſmā faceret vt. xxiij. q. v.de liguribus. etplures caſus ī qͥbus laici hn̄t iuriſdictōeꝫ ſuperclericos dixi. xxiijq. v. principeſVllatenus.slxiij. di. valētiniOni ꝯtritaſl I.xxv. q. i. dif Reſtaurare. jͣxvij. q. iiij. differ̄txvi. q. i. ſtatuimꝰOe capitl̓o. reſpicit inhac diſxcvij. illud capi.bn̄ quidē. ī. xcvi.di. ⁊ aſſignat ī hͦ§. quād ā ꝯtrarietatem. et poſteadat ſolutōemh ¶ Honorij .s.di. lxxix. ſi duoi Ne heretici .s.di. viij. quo iure.jͣ. xxiij. q. vij. c. i.

c. in ſinodoCcleſie ī.c. ꝓx. cōtraſed vt ibi d̓r iamerat in ꝯualeſcētia adhuctn̄ eratdebilis vt hic.m ¶ Conuētus.i. ꝯuenticulaſn ¶ Facere .i. videaminio ¶ Tacentemextra de teſta. qꝛ ingredientibus. etlxiij. di. c. ip ¶ Sub illis. jͣ. xiq. i. ſacerdo.q ¶ Formidētura xp̄iani.r ¶ Uirginem. xxvij. q. i. nuptiaꝝiij fi.s ¶ Procellaꝝ.hereticorū.t ¶ Faciem eccl̓ieu ¶ Preterita .ſ.beneficia¶ Preterita. ſicintelligit̉ deꝯſediſ. ij. panis. qdſcꝫ ꝓ oī muneredebemꝰ direferri pn̄ti .ſ. ep̄terito ⁊ noturo qꝛ deꝰcatū futuꝫget. jͣ. t̓ſane cauēdvꝫ pactuꝫ ſiꝙ non agā detura iniuria. ff.ac. ſi vnꝰ. §. pͥy ¶ Repecit .i. recolit ⁊ amemoriātibi ne ſis ingͣiꝰ.

Eaulſa pꝰctū .i. eueller⁊ ¶ Proſequentibus. legationem noſtraꝫ. at-