Diſtinctio

IIII.

inſtituuntur nō cū inſtitute fuerintN iſtis temporalibus legibusquamꝙͣ de hijs homines iudicent cum eas inſtituunt. tamencum inſtitute fuerint ac firmate nōlicebit iudici de ipſis iudicare ſedſcd̓m ipſas. ¶ Leges inſtituunt̉ cūpromulgantur. firmantur cum moribus vtentiuꝫ approbantur. Sicutenim moribus vtentium in contrarium nōnulle leges hodie abrogate ſunt. ita moribꝰ vtentiū leges ip̄econfirmantur. Unde illud theleſphori pape qui decreuit. vt clericigeneraliter a quinquageſima a carnibus et delicijs ieiunent. quia moribus vtentium approbatum nō eſtaliter agentes. trangreſſionis reosnon arguit. ¶ Teleſphorꝰ romanevrbis archiepiſcopꝰ omnibꝰ ep̄iseptem ebdomadibꝰ a carne et delicijs ante paſca clerici abſtineant.Tatuimusˡ vt ſeptem ebdomadas ante ſanctum paſchaomnes clerici in ſortem domini vocati a carne ieiunēt. quia ſicut diſcreta debet eſſe vita clericorū a laicoꝝ ꝯuerſatione. ita ⁊ in ieiunio debet fieri diſcretio. Has ergoſeptem ebdomadas omēs clerici acarne et delicijs ieiunent. et ymniset vigilijs atqꝫ orationibus inherere die noctuqꝫ ſtudeāt. ¶ Iteꝫ amproſio in libro ſermonum jepohoSeptimam ebdomadam tirus quadrageſime addidit.Uadrageſima ſex ſeptimanas habet. cui addidit theleſphorus pontifex ſeptimamebdomadam. et vocatū eſt hoc tempus quinquageſima ¶ Quod ſimiliter de eo capitulo eſt intelligendūquod beatus grego. auguſtino anglorum epiſcopo ſcripſit dicens.A quinquageſima ieiunandi ſumātpoſitum quos eccleſiaſtici gradusdignitas exornat.Eniqꝫ ſacerdotes et dyaconi et reliqui quosʸ dignitaseccleſiaſtici gradus adornat

a quinquageſima ꝓpoſituꝫ ieiunandi ſuſcipiant. quo ⁊ aliquidᵖ ad pēſum ſancte inſtitutionis adiciant eteorum qui in laicali ordine ꝯſiſtuntobſeruantiā ſicutq loco ita religiōeprecellant. ¶ De ip̄a vero die dominicaᵛ heſitamus quid nam dice̓dum ſit. cū omnes laici ⁊ ſecularesilla die plus ſolito ⁊ ceteris diebusaccuratius cibos carnium appetant⁊ niſi noua qͣdam auiditate vſqꝫ admedias noctes ſe ingurgitent. nonaliter ſe huius ſancti temporis obẜuationem ſuſcipere putant. Quodvtiqꝫ non rationi ſed voluptati ymmo cuidaꝫ cecitati mentis aſcribendum eſt. Unde nec a taliª conſuetudine auerti poſſunt. ⁊ ideo cum venia ſuo ingenio relinquēdi ſunt. neforteʸ peiores exiſtant ſi a tali cōſuetudine prohibeantur. Vt enim aitſalomon. Qui multū emūgit elicitſanguinē. Et poſt pauca. ¶ª Parautem eſt vt qui hijs diebꝰ a carneanimalium abſtinemꝰ.ᵇ ab omnibꝰquoqꝫ q̄ᵉ ſementinā trahunt originem carnis ieiunemus. a lacte caſeoet ouis. Et poſt pauca Ceterum piſciū eſus ita chriſtiano relinquiturvt hoc ei infirmitatis ſolatium nonluxurie pariat incendium. Deniqꝫqui a carne abſtinet nequaqͣꝫª ſūptuoſiora marinarum beluarum conuiuia preparet. Uinum ergo ita bibere permittimur. ut ebrietates omnino fugiamꝰ alioquin reſtat vt omnia q̄ corpori libent ſimiliter faciamus ¶ Hec ⁊ ſi legibus conſtitutaſunt tamen quia communi vſu aꝑprobata non ſunt ſe non obſeruantes tranſgreſſionis reos non arguūtAlioquin hijs nō obedientes ꝓpriopriuarentur honore cum illi qui ſacris neſciunt obedire canonibꝰ. penitus offitio iubeantur carere ſuſcepto. niſi forte quis dicat. hec nō decernendo eſſe ſtatuta ſed exhortādoconſcripta. Decretum vero neceſſitatem facit. exhortatio autem liberam voluntatem excitat.

et. c. ſtatuimus. Iteꝫ quia ꝯſuetudo interpretatur legem. vt extra deꝟ. ſig. abbate. ff. de legibꝰ. cū de ꝯſuetudine. ⁊. l. ſi de interpretationea Coco. qꝛ in aliquibus locis aliqua ſtatuunt̉ que alibi non recipentur vt. xxxi. di. ante: ⁊. c. aliter. Item in iure ꝯſtituēdo ꝯſideranda eſtvicinitas locoꝝ vel remotio. vt. lxiij. di. cum longe.b Tempori. oīa em̄ debent ꝯuenire temporibꝰ ſuis vt. xxiij. q. iiij. ſieccleſia. Iohannes.c Neceſſaria. qꝛ nonniſi inſtante neceſſitateius ſtatui debet. vt. xxixdi. regule. ff. de conſtit̓.in rebus.d Vtilis. quia inutiliseſſꝫ abijciēda. lxviij. di.cor ep̄i. xij. di. omnia.e Manifeſta. iiij. q.iij. ꝟ. Iteꝫ in teſtibus⁊¶ In captione. ne qͥscaptioſe poſſit eam īterpretari. vel etiam ne alicui laqueuſ paretur peream .xxvij. q. i. de viduis. Io.g Priuato. tunc em̄ eſſetriuilegium.Niſtis. iudicēt.cum ergo papa vultcondere canones epiſcopi poſſunt contradicereet dicere. canon iſte nonconuenit conſuetudinireligiōis noſtre. vt. s. c.ꝓxi. Sed nunquid potiꝰſtabitur ſnīe apl̓ici. velomnium ep̄oruꝫ. Uidetur ꝙ ep̄orum. quia orbis maior eſt vrbe vt. xciij. di. legimus. ar. ꝙ ſententia pape preualet vtxxxv. q. i. veniā. nā etiaꝫerror principis ius facitvt. ff. d̓ ſuppel̓. leg. l. iij. īfi. Dicas. ꝙ ſentētie pape ſtabitur ꝯtra omnesix. q. iij. nemo. ⁊. c. v. niſicontra fidem diceret.xxv. q. i. ſunt quidā.¶¶ Non licebat. ar qd̓ſemel approbatū eſt ammodo non poteſt reprobari. vt. viij. q. ij. dilectiſſimi. ⁊. c. licet. ⁊. xxxij.q. v. horrendus. Io. niſi ex noua cauſa. extra d̓off. dele. c. inſinuante.k ¶ Abrogate. abrogare eſt in totum tollere legem. derogare eſt ꝓ parte legi detrahere vt. ff. d̓ꝟ. ſig. derogatur. Sꝫ qͣliter poteſt ppl̓s abrogare canonē cum non poſſit condere canonē. maxime exqͦ tota ptās trāſlata eſt in principem. ff.de conſti. prin. l. i. Seddic ꝙ nō poteſt abrogare niſi per expreſſum conſenſum pape. vt extra de preben. cum iam dudum. licet quidam dixerint ꝙ ſufficeret ſola ſcīa pape. Io. Sed credo ꝙ conſuetudo rationabilis et preſcipta tollit legem. vt extra de cōſue. c. vl. ⁊ ſine principis ſcīa. Difficile em̄ eſſet eum omnes ꝯſuetudines que ſeruantur ſcrire. b.Catuimus. vt ſeptem. iſtis duobus. c. obſtat. jͣ. de conſe. di.¶ L iij. a ſacerdo. ibus. vbi quadrageſima precipitur ẜuari. quo ad numerum quinquageſime. Sed dic̄ ꝙ iſtud. c. non tenet. qꝛ hodie qͦuquagē. non ſeruatur. cum ipſa celebretur poſt paſca. Io.

n ¶ Clericorum. alias viles reputantur vt .i. q. i. viliſſimꝰ.Vadrageſma. nihil no.Eniqꝫ. dignitas. hic habes ꝙ quilibet ordo eccīaſticꝰ d̓r dignitas ſiue honor vt .i. q. i. reperiuntur. Qn̄qꝫ ſeculares poteſtates dicūtur dignitates. vt. xxiij. q. v. adminiſiratores. Quādoqꝫconſtantes homines dieuntur habere dignitateꝫ ẜm quod ſerui dicūtur habere dignitatem.vt. ff. de vſufru. l. ſed etſi quid. §. i. Ex hoc patꝫclericos n̄ eſſe priuatasperſonas cuꝫ ille ſole dicentur priuate perſoneque nō habent dignitatem. vt. xxiiij. q. i. qui ꝯͣ.extra de ℟pt̉. ſedes. inAd penſum. id eſtad quantitatem vt ſintdue partes.q¶ Loco. id eſt dignitatē. ⁊ eſt hic ar. ꝙ qui precedit aliuꝫ dignitate dꝫeum p̄cedere in alijs. vt.i. q. i. viliſſimus. Io.r ¶ Dominica. carniſpriuij.¶Heſitamus. nō qͥdiuris ſit ſed quid ſtatuēdum ſit. ne ſcandalū oriatur. vt. C d̓ teſta. l. omnium .i. q. ij. ꝙͣ pio.t¶ Seculares. et pro ideſt.v ¶ Conſuetudine ar.ꝙ cōſuetudo excuſat indelictis vt hic. et. xxxij.q. iiij. obiciuntur. ⁊ exͣ d̓tꝑi. or. ſane. Sed contraconſuetudo nō imminuit peccatum ſed auget.vt. xxiiij. q. i. ſciſma. xxx.ij. q. vij. flagitia. extra d̓ſymo. non ſatis. extra d̓conſuetudi. cum tanto.immo ꝯſuetudo venialepeccatum facit mortalevt. xxv. diſ. §. criminis.So. conſuetudo excuſata pena temporali ſꝫ nongehennali. lxiij. di. ſalonitate.¶ Venia. pene non culpe. Quid eſt ergo quoddicitur alibi nunqͣꝫ veniam eſſe dandam niſi penitenti. vt. xxiiij. q. ij. legatur. quod intelligas d̓venia pene. ⁊ non de venia culpe. tolerat gͦ gregorius tale crimē ꝓpterpericulum ſciſmatis velſcandali. Unde non eſtdicendum ꝙ ignoſcatureis licet non puniat eosꝓpter multitudinem vl̓ſcandaluꝫ. ſuſtinēda em̄ſunt crimina rōe ſcandali vel ſciſmatis. vt. xxiij. q. iiij. nō poteſt. ⁊ rōne multitudinis. vt. l. di.vt ꝯſtitueretur. hodie non toleratur. vt exͣ de vi. ⁊ ho. cle. a crapula.Oelores. hic eſt comparatiua permiſſio.¶ Sanguinem. ſic qui multū corrigit offendit. xlv. di. cū btūs. ⁊ alibi d̓r noli eſſe nimiū iuſtus. vt de pe. di. i. ſerpens. ij. q. vij. §. de hijs.Har. id eſt equum et iuſtum.procedunt.Ab omnibus. quaſi dice. exqͦ caro ꝓhibetur gͦ omnia que a carnepbr̄.¶ Sumptuoſiora. ſꝫ ꝑuos piſciculos pōt ꝯmedere. vt. jͣ. lxxxij. di.¶ Sementinam. id eſt ſemen.