Titulus. XIIII.
p̄dicatoribꝰ. Iuxͣ illd̓ Deute. xxv. Non alligabisos bouis triturantꝭ. Non tn̄ vt p̄cium ſacramētivel v̓bi dei tribuendū eſt qꝛ ſimonia eēt: ſꝫ ꝑ modum elemoſynaꝝ. ¶ De qͣrto honore dr̄ eccl̓a. iij.Fili ſuſcipe ſenecta patris tui: ⁊ ſi defecerit ſenſuveniā da: ⁊ ne eū ſꝑnas in tua v̓tute. Sic ēt ⁊ alijpatres ſiue p̄lati ſiue dn̄i tꝑales. Siū p̄dicatores⁊ confeſſores tolerari debent ī ſuis d̓efectibusa ſubditꝭ. Nec ꝓpter hoc pn̄t diſcedere ab obedīaeoꝝ ⁊ iudiciū eoꝝ fugere. viij. q. iiij. nōne directa.Et hoc niſi p̄ciſi ſint ꝑ ſn̄ias excōicatōis vl̓ ſuſpēſi. Pn̄t tn̄ denunciare ſuꝑioribꝰ eoꝝ vt ꝓuideantEt Aug dicit ꝙ tolerandꝰ ē mercenarius. Difficile eſt diffinire qn̄ fiat ꝯtra illud p̄ceptū: ita ꝙ peccet mortal̓r niſi cum ſit manifeſte magna iniuriaꝑentibꝰ: vt ꝯtēnendo eoꝝ monita: d̓ridendo eosꝯtumeliando: v̓berando: non ſubueniendo in neceſſitatibus..§. VIII.Tertio uidendum ē depͥmio obẜuationis huius p̄cepti. Ubi ſciendū ẜtho. ꝙ ad nll̓m aliud p̄ceptum ponit̉ remuneratio obẜuatoribus eiꝰ niſi ad iſtud .ſ. ī decalogi deſcriptōe. Et rō huius ē ẜm eundeꝫ 2ª. 2ᵉ. non qꝛ⁊ alioꝝ īpletio non hēat p̄miuꝫ ſicut ⁊ iſtud: ſꝫ qꝛcum iſtud ſit valde de inſtīctu nature .ſ. honorarepentes: oꝫ aliꝗbus oriri eſtimatio ⁊ ex hiꝰ obẜuatione nil mereri: cū natura ad hoc īſiſtat ⁊ ſic minus ſolicite īplere: ſed ꝓpter hoc n̄ caret merced̓ia a deo: ⁊ iō ponit̉ p̄miuꝫ .ſ. longeuitas .i. longata vt ſis ait longenª ſuꝑ terrā viuentiū vel moriētiū. Eſt aūt quadruplex vita .ſ. vita nature: vtta gratie: vita fame: vita gl̓ie ⁊ in qualꝫ ſit longeuus ꝑ honoratōem parentū. ¶ Quātuꝫ ad vitaꝫnature dr̄ eccl̓. iij. Qui honorat patrē vita viuetlōgiori qꝛ pater ē pͥncipiū actiuū generatiōis: iōfrequentius ſit mentio ī ſcriptura de honore patris qͣꝫ matris: ſꝫ ſub eo ēt includit̉ honor maternꝰ eadē rōne qꝛ pͥncipium generationis ⁊ ſi paſſiuum. Multū aūt ꝯgruit talis remuneratio huic operi: nā ꝗ bn̄ vtit̉ bn̄ficio conceſſo: meretur illud ſibi augeri: qꝛ ergo bn̄ficiū vite poſt deū hꝫa parentibus: ⁊ bn̄ vtitur eos honorando dignūeſt vt augeat̉ ei vita: ꝙ aliqn̄ ꝯtrariuꝫ īueniaturqꝛ honorantes ꝑentes cito moriātur ⁊ īhonorātes diu viuant: hoc accidit occulto dei iudicio ꝑꝑaliud melius nobis ignotū. ¶ De vita gratie dicitur eccl̓. iij. Qui honorat patrē ſuū iocundabitur in filijs: vel naturalibus qꝛ bonos hēbit honorātes eū: vel ſpualibus que ſūt bona oꝑa quemultiplicabunt̉ ei ꝑ grām ⁊ dant ei iucunditatēſpualē. Et ſubditur in die orōnis exaudietur. ¶De tertia dicit̉ eccl̓. iij. Gl̓a hoīs ex honore patrisſui: ⁊ dedecꝰ patrꝭ filius ſine honore. Gl̓ia aūt dicitur clara fama cū laude ⁊ iteꝝ. Quā male fameē ꝗ reliꝗt patrē ⁊ maledictꝰ a deo ꝗ exaſꝑat matrem. Dicit̉ āt hona fama quaſi quedaꝫ vita: qꝛ ꝑhāc viuit hō ī memorijs alioꝝ. ¶ De vitā gl̓ie dr̄
eccl̓. iij. Honora patrē tuū vt ſuꝑueniat tibi bn̄dictio a deo .ſ. grē: ⁊ bn̄dictio eius .ſ. gl̓ie in nouiſſmo maneat .ſ. in terra viuentiuꝫ. Et cū eſt ꝯtentiode aliquo īt̓ patrē ⁊ filiū: p̄ponendus ē pater filioin honore: ꝙ non p̄iudicet filio tn̄ in v̓itate. vn̄ augu. Queritur pater de malo filio. Querit̉ filius d̓duro patre: ẜuamus honorificentiā patri q̄ ei debetur a filio. Non eq̄mus filium patri ī honore.Sed p̄ponimus filiū patri ī v̓itate .ſ. ſi hꝫ: ⁊ ſic tribuimus honoris debitū vt n̄ ꝑdat eꝗtas meritū.ij. q. vij. queritur.Quintuꝫ preceptum ēn̄ occides exo. xx. Poſt qͣrtū p̄ceptū qd̓ eſt pͥmuꝫin ſcd̓a tabula: qd̓ eſt v̓tutis pietatis: qua reddit̉ꝑentibꝰ debitū ī quo īcluditur oē qd̓ ꝓximoſli aliqua rōe fit ncc̄e fuit vt ponerent̉ alia p̄cerꝑtinentia ad iuſticiam ꝓprie dictā que īdifferenter reddit oībus debitū. Eſt aūt debituꝫ cuilꝫ vtnulli inferat nocumentū: ⁊ iō ponunt̉ illa p̄ceptanegatiua ꝗbus ꝓhibentur nocumenta ꝓximis.De .n. nocumentū qd̓ īfert̉ alteri vel eſt ī ꝑſonā ꝓpͥam qd̓ ꝑtinet ad homicidiū vel ī ꝯiunctā ꝑ modū libidīs qd̓ ꝑtinet ad mechiā vel in ſbām qd̓tinet ad furtū vel ad famā qd̓ ꝑtinet ad falſum teſtimoniū. Ultima duo ꝓhibent deſideria mechie⁊ furti: qꝛ ad illa trahit ꝯcupīa cordis rōne delectabilis vel vtilis nō āt ſic trahit̉ cōcupīa ad homicidiū vel falſū teſtimoniū ꝑ ſe: qꝛ n̄ hn̄t rōneꝫdelectabilis vel vtilis. Et qꝛ inter nocumētaximū eſt qd̓ ſit in ꝑſona ꝓpͥa ꝑ homicidiū: opmū ī negatiuis que obligat ſꝑ ⁊ ad ſꝑ nō occideshec tho. 2ª. 2ᵉ. q. ccxxv. ar. vi. Et dicit idē ī tractatu de. x. p̄ceptis: ꝙ tripl̓r eſt erratū circa iſtd̓ p̄ceptū. Aliꝗ .n. putauerunt n̄ eē licitū occidere brutaaīalia: ſed hoc ē falſū qꝛ n̄ eſt pctm̄ vti illis que ſt̓ſubdita ptāti hoīs. Eſt aūt ordo natural̓ ꝙ planteſūt in nutrimentū aīaliū: ⁊ aīalia q̄dā in nutrimētū alioꝝ ⁊ oīa in nutrimētū hoīs. Gen̄. ix. Quaſiolera virentia tradidi vobis oīa ꝑ ꝯīs et ph̓spolliticꝭ dicit ꝙ venatio ē iuſtu bellum. Et. i.cor. x. oē qd̓ venit ī macello manducate. Cū gͦ dicit̉ n̄ occides intell̓r hoīem n̄ bruta aīalia. Scd̓serror fuit dicentiū ꝙ ꝓhiberet̉ h̓ occiſio cuiuſcūqꝫ hoīs ēt malefactorꝭ. Un̄ iudices ⁊ officiales occidentes reos appellāt homīcidas. Contra qͦs decit Aug. ꝙ deus ꝗ hoc p̄ceptū d̓dit: n̄ ſibi per hocptātem occidendi abſtulit. Dicit n. deū. xxxij. egooccidā ⁊ viuere faciā. Iudices aūt occidendo reos iuridice occidunt mandato dei: ꝗ legeꝫ ſtatuitvt rei occiderent̉: ꝓuer. viij. ꝑ me .ſ. ſapīam q̄ deeſt legū ꝯditores iuſta decernūt ad Ro. xiij. Nōſine cā gladium portat. mīſter .n. dei ē vindex ī irāei ꝗ malefacit. Intell̓r gͦ n̄ occides hoīem .ſ. ꝓpͥaaucͣte. Tertius error fuit dicentiū ꝙ ꝓhibebaturhec occiſio ꝓximi ſed n̄ ſui: aſẜentes hoc licitū eēſed hoc ēt falſū ē. Nulli .n. licet quacūqꝫ ex cā occidere ſeip̄m: niſi deo iubēte vt hēmꝰ de ſanſone.