LiberIII

ꝯͣ jͣ. ad Timoth̓. ij. hanc diuidit in quattuor ſpēs. In obſecrationē qua quis cōpunctus ꝓ cōmiſſis veniā dep̄catur. Orationē ꝑ quā fit aſcēſus intellectꝰ in deū vel ꝑquā aliquid deo vouet̉ vel offert̉. Poſtulationē: quaꝫcōſtitutus in ſpūs feruore ꝓ alijs ſolet emittere. Gratiarūactionē: quā mens deo refert ꝑ exceſſum ineffabilem recolendo p̄terita dei beneficia: vel cōtemplanda p̄ſentia: vel ꝓſpiciendo futura iam p̄parata dilectis. Beatus Bern̄. in quodam ſermone dicit ꝙ obſecratiōesfiunt affectu verecundo: orationes puro: poſtulatiōesamplo: gratiarū actiones deuoto. De quarto dic ꝙ porrigenda eſt ad deū Matth̓. vj. Cum oraueritis dicitepater noſter ⁊cͣ. Ad ſanctos autē porrigi poteſt nō tāqͣꝫ per ipſos implenda: ſed vt p̄cibus ⁊ meritis ipſorūexaudiat̉ a deo. patet hoc ex modo orandi quo vtitureccleſia. ad chriſtū em̄ nō dicit ora pro nobis: ſed audinos: vel miſerere nobis. ad ſanctum dicit ora ꝓ nobis.Et tenent theologi: ꝙ ſancti orationes noſtras cognoſcunt: vnuſquiſqꝫ em̄ beatus tm̄ in eſſentia dei videtqͣꝫtum perfectio beatitudinis requirit: hoc autē requirit̉ ad perfectionē beatitudinis: vt homo habeat quicquid velit: nec velit aliquid inordinatū: ſed recta volūtate quilibet cognoſcere vult que ad deū ꝑtinent. ergoetiam ſancti cuꝫ eis nulla rectitudo deſit hoc: volunt.oportet igit̉ ꝙ vota hominum orationes ⁊ deuotionesin verbo cognoſcāt. Nā ad eorū gloriam ꝑtinet ꝙ auxillū egentibus p̄beat ad ſalutē. Sic em̄ dei cooperatores efficiunt̉: ⁊ ſi dicis ſolus deus cognitor eſt cordiuꝫ:de ſimo. tua in fi. cū cōcor. ſed oratio cōſiſtit in corde. etgo ⁊cͣ. Reſpondeo ꝙ cordiū cogitationes ſolus deꝰ nōuit per ſeipſum: ſed tantū alij cognoſcere poſſunt quātum eis reuelat̉: vl̓ ꝑ viſionem verbi. vel alio modo.Fatendū ergo ꝙ orationes quas ad ſanctos verbo velcorde dirigimus: deo manifeſtante cognoſcūt. De qͥntodic ꝙ porrigenda eſt per bn̄ diſpoſitum cōtritū et penitentem. Nam cum is qui diſplicet ⁊cͣ. iij. q. vij. iudicet.xlix. diſt. §. j. vbi etiam no. an orationes malorum proſint his pro quibus orant: cōpetit autem orare etiā ſūme perfectis: vt dicam. jͣ. de here. ad noſtrū. ver. ij. De hͦautem dubitat̉. an exaudiat deus peccatores orantes?arg. ꝙ ſic. j. q. j. ipſi contra. ea. q. ſi quis inquit. ver. adhec omnia. ⁊. c. ſacroſancta. dicit Thomas ꝙ ſi peccator petit aliquid inqͣꝫtum peccator .i. ẜm deſideriū peccati non audit̉ a deo ex miſericordia: ſed qn̄qꝫ exaudit̉ad vindictam: dum ꝑmittit̉ amplius ruere in peccata.Unde ẜm Augꝭ. deus quedā negat ꝓpitius que cōcedit iratus. Sed ſi peccatoris oratio ꝓcedit ex deſiderlo bone nature deus exaudit: non quaſi ex iuſticia: qꝛtalis nō meret̉: ſed ex pura miſericordia: ſi tamē alia inoratione cōcurrāt. de quibus infra dicet̉. De ſexto ſciendum ꝙ orare debemus principaliter ſalut īfera. Matthel. vj. Primū querite regnū dei ⁊ iuſticiā eius. ⁊ lꝫMalerius. li. vij. c. ij. dicat ꝙ Socrates quaſi quoddāhumane ſapientie terreſte oraculum nil vltra petendūa dijs īmortalibus arbitrabat̉ qͣꝫ vt bona tribuerent.Patet tn̄ ex oratione dn̄ica ꝙ etiā aliquid determinate petere poſſumꝰ. Unde Augꝰ. ad ꝓbā. dicit: ꝙ ad deum id lꝫ orare qd̓ licet deſiderare: dicēs ꝙ oratio dn̄icaoſtēdit etiā tꝑalia a deo peti poſſe: dū dicit: Panē noſtrū quotidianum ⁊cͣ. tenent ergo theologi ꝙ tꝑalia adeo orando petere poſſumus: nō vt finē cōſtituamꝰ inillis: ſed vt ſint adminicula beatitudinis cōſequēde: vtſcꝫ quaſi inſtrumentaliter nobis deſerulant ad iuſtentationē vite corporalis exercende ad actus virtuoſos.facit. jͣ. q. iij. ſi qͥs obiecerit. ⁊ qd̓ dixi de regula. Ioh̓. inopi. ij. De ſeptimo ſcias ꝙ Hoſtien. in p̄di. ver. ponitxiiij. q̄ requirunt̉ in oratiōe ſcꝫ ꝙ ſit fidelis: ſecura: hu

mllis: diſcreta: deuota: verecunda: ſecreta: pura: lachrymoſa: attenta: cōis: feruida: operoſa: ⁊ aſſidua. Sed tuquātū ad p̄ſens mēbrū ꝑtinet breuit̓ dic ꝙ modꝰ orādi reqͥrit humillationē corꝑis: deuotionē cordis: attentione ⁊ breuiloquiū. De primo Eccle. xxxv. Oratio humiliantis ſe penetrabit nubes: de elec. vbi. periculū. §pe. li. vj. et Cyprianꝰ li. de oratiōe dn̄ica: Sit orantibꝰſermo cū diſciplina quietē cōtinēs et pudorē: incuruatio tn̄ vel corꝑis humiliatio nō refectionis: ſed deuotionis obtētu fieri debet: vt dicit Caſſianus: ⁊ facit. viij.q. j. ſciēdū. C. de his qͥ ſpō. mu. pub. ſuſ. l. j. et. ij. Et deſcd̓o ꝓbat̉ de vo. magne circa fi. ⁊ p̄. decre. vbi perſculū. §. pe. Et Augꝰ. Quid ꝓdeſt ſtrepitꝰ labiorū ſi mutū eſt cor. Et Greg. in mora. Deraciter orare eſt amaros in cōpūctiōe gemitꝰ nō verba cōpoſita reſonare. ⁊ibidē: Animarū verba ſunt ip̄a deſideria: in qͥbus tanto qͥs minus clamat quāto minus deſiderat. De tertioptꝫ hic ⁊ de cōſe. di. v. nūqͣꝫ in prin. ⁊ Cyprianus. Nilaliud cogitet animꝰ qͣꝫ id ſolū qd̓ p̄cat̉: de cōſe. di. j. qn̄autē. ⁊ dicit Greg. ꝙ illā orationē deꝰ nō audit: cui illequi orat nō attendit. Dicūt tn̄ theologi hoc intelligendum qn̄ attentio nullo modo orationi cōlūgit̉. nō em̄reqͥrit̉ ꝙ attētio ſemꝑ maneat in oratione actus ꝑ eſſentiā: vn̄ Pſal .xxxvj. Cor meū dereliquit me. Satꝭ em̄ ēꝙ maneat ꝑ virtutē: qd̓ eſt qn̄ cū bona intentione qͥsad oratione accedit. ⁊ ſi in ꝓſecutione mēs ad alia rapiat̉. ſemper em̄ prime intentionis vis ꝑmaneat: niſitāta ſit euagatio ꝙ attētio oīno depereat: ⁊ tūc locuseſſet ei qd̓ dicit Cyprianꝰ li. de oratione dn̄ica: Quomodo audiri te a deo poſtulas: cū ip̄e te nō audias: ⁊ Beatus Ber. Cauſamur nobis deeſſe gratiā: ſꝫ iuſtius ipſa gr̄a cōquerit̉ nōnullos deeſſe ſibi. ⁊ Caſſianꝰ. Nūqͣꝫorat qͥſquis etiā flexis genibꝰ ſi euagatione diſtrahit̉: ⁊facit qd̓ de officijs ſcripſi: de cele. miſ. dolentes. De qͣrto Matth̓. vj. Cū oraueritis nolite multū loqui ⁊cͣ. facit de cōſe. di. vj. nō mediocriter. ⁊ vide qd̓ no. de eta. ⁊qua. c. pe. in vlti. glo. Nec tn̄ putes breulloquiū eſſe deneceſſitate orationis. nā oratio nō ſolū ẜm ſuā cauſamq̄ eſt deſideriū charitatis: ſed etiā ẜm ſeipſam pōt eſſediuturna. Naꝫ et de xp̄o legimꝰ ꝙ ꝑnoctauit orando.Luce .vj. ⁊ ꝙ ꝓllxius orauit: Luce. xxij. Itē dicit̉ Luce. xviij. in prin. Oportet ſemꝑ orare ⁊ non deficere: facit. lxxvj. dl. noſſe. ibi orationi ꝑnoctāter inſterimꝰ. Sꝫqꝛ vt dicit Augꝰ. ad ꝓbā: Multū loqui in orando eſtrem neceſſariā ſuꝑfluis agere verbis: cū plerūqꝫ hͦ negociū plus gemitibꝰ qͣꝫ ſermonibus agat̉: ideo monemur ad breuiloquiū. Nā vt dicūt ſancti frequēs ⁊ breuis debet eſſe oratio: ne immorantibꝰ nobis aliud cordi nr̄o inſerat inimicus. Sꝫ dubitat̉ an oratio debeateſſe vocalis: qd̓ videt̉ Pſal. iij. et. lxxvj. Doce mea addn̄m clamaui: voce mea ad dn̄m dep̄catus ſuꝫ. Cōtra:oratio deo porrigit̉ vt eſt dictū: ſed deus cordis locutionem cognoſcit. fruſtra igit̉ vox oris adiungit̉: facitxxxviij. di. ſedulo. Dicūt theologi ꝙ cōis oratio q̄ fit ꝑminiſtros eccleſie. xij. q. j. duo ſunt in prin. in ꝑſonā torius populi: vt innoteſcat el ꝓ quo fit merito ex inſtitutione: debet eſſe vocalis. Sꝫ ſingularis quā quis ꝓ ſevel ꝓ alio porrigit de neceſſitate nō eſt vocalis: adiūgit̉ tn̄ vox triplici rōne. Primo ad exercitandū interiorē deuotionē. verbis em̄ ⁊ ſignis noſipſos interiꝰ excitamꝰ ad ſanctū deſideriū augēdū: vt dicit Augꝰ. adꝓbā. Scd̓o ad redditionem debiti. ſcꝫ vt ſeruiat orāsdeo ẜm ſe totū. ſcꝫ corde ⁊ corꝑe. de eōſe. diſt. v. nunqͣꝫ.Tertio ex quadā redūdantia ab aīa in corpus ex vehementi affectiōe. Dn̄ Pſal. xv. Letatū ē cor meū ⁊ exultauit lingua mea. De octauo ptꝫ Mat. vj. ibi: Cū orauerꝭ intra cubiculū tuū: ⁊ clauſo oſtio ora pr̄em tuū in

OratioPoſtulatōGr̄arumacti

Exti ſi t

Cypi ſati

Caſſianur

Nota

Augꝰ.Grego.

Bern̄.

Per quemdebeat fieri oratioAn deꝰ exaudiat peccatoresThomas

Augꝰ.

Augꝰ.

An orō dibeat eē vcalis

Ad qͥd debeamꝰ ora

Qualit̓ debeamꝰ ora

Obl deat fieri ē