De vſurisTi.
a ſentibus loci ordinario auteius vices gerenti ſiue rectobri parochie ī qua teſtator habitat coraꝫ aliquibus fidediSgnis de ipſa parochia quibꝰquidem ordinario vicario etrectori predicto modo cautionem huiuſmodi eorum nomine liceat preſentis conſtitutionis auctoritate recipere: ita? ꝙ illis perinde actio acquiragtur: aut ſeruo publico de iph ſius ordinarij mandato ido
nee de reſtitutione faciendaſit cautum. Ceterum ſi receptarum vſurarū ſit quantitaskmanifeſta: illam ſemꝑ in cautiōe p̄dicta expͥmi volumus:l alioquin aliaꝫ recipiētis cautionem hmōi arbitrio moderaudam: ipſe tn̄ ſcienter nonminorem qͣꝫ veriſimiliter creditur moderetur: ⁊ ſi ſecus fecerit ad ſatiſfactioneꝫ reſiduiin teneat̉. ¶ Omnes auteꝫ religioſos et alios qͥ manifeſtos
ſi ooſſeſſio. Dlxit h̓ Gar. ⁊ pꝰ eū Io. mo. Gull. remittit ad no. in p̄ben. l. ꝙ ꝓcurator. ff. de ꝓcu. ⁊ in Spe. d̓pcur. §. vt aūt. ꝟ. ⁊ no. ꝙ large Io. an.) ſic diſtinguendū: aut ꝓcurator ſtipulat̉ in iudicijs aut in ꝯͣctibꝰ: ſi inludicijs: ſemꝑ acquirit domino abſenti vtilem. ff. de ꝓcurato. l. ſi ꝓcurator. ſi in cōtractibus: aut p̄ſente dn̄o: aut abſente: ſi preſente acquirit vtilem. ff.de ꝟbo. obli. ſi ꝓcuratori preſentꝭſi abſente aut exre domini: vt qꝛſtipulat̉ penſionem. (in fratribꝰde qͥbus. jͣ. ſequitur non dubitat̉.Sꝫ de penſion̄.q̄ non germinatſed ex contractudebetur cōmuniter legiſte contraniſi in ſubſidiuꝫ.alle. ff. de inſti. l. j. ⁊ de exer. l. j. §. ſed ex cōtrario. et ideꝫFrā. Accur. in. l. iulianꝰ. alias inter eū. §. ſi ꝓcurator. ff.de ac. emp. ſimile ꝙ ſcriptū de deci. paſtoralis ſuꝑ. j.glo. Ioh̓. an.) domus dn̄i: ⁊ tūc acquirit dn̄o vtilem.ff. de ꝓcura. l. ꝙ ꝓcurator. ſi aūt extra rem domini: autdn̄s eſt ꝑſona priuilegiata vt miles pupillus vel adultus: ⁊ tunc acquirit vtilem. ff. ſi cer. pe. l. ſi pecuniā. autnō eſt dn̄s ꝑſona priullegiata: ⁊ tunc dn̄o nihil acquirit: ſed tenet̉ per actioneꝫ mandati cedere actioni. ff. deacqui. poſ. l. poſſeſſio quoqꝫ. §. ⁊ ſi poſſeſſio. ⁊ dicit̉ procurator tunc ex re dn̄i ſtipulari: qn̄ acceſſoria prouenientia ex re domiui ſtipulat̉ vt penſionē domꝰ: fructꝰ ⁊ſimilia. Extra rem: quando ſtipulat̉ ip̄am rem: vel aliquid extraneū nō ꝓueniēs ex re: in hoc ergo caſu ẜmeū cū ſtipulet̉ rē ip̄am pͥncipalē dn̄o debita .ſ. vſuras:que licet ſint acceſſorie quo ad recipientē: quo ad ſoluētem ⁊ poſtea repetentē ſunt ip̄a res pͥncipalis: que ſūtip̄a res debita repetenti: ꝓcurator non acquiret domino: per. d. l. poſſeſſio quoqꝫ. §. fi. a ¶ Loci ordinario.intelligas de loco in quo degit vſurariꝰ: ⁊ ꝑ ordinariūintelligas epiſcopuꝫ de iure: ſed idē in decano archip̄ſbytero vel abbate: qui alias de ꝯſuetudinē luriſdictionē haberet in ſpūalibus. (ẜm Guil. ⁊ vl. ꝙ ſcripſi deteſta. Iohānes. ſuꝑ ver. dioceſanū. Io. an.) ⁊ nō ē miſi per ordinarium vel eius vicarium actlo acquiraturcū etiam ſi ip̄e det aliquem qui reciplat cautionem vtilis actio acquiratur per illum. ff. rem pu. ſal. fo. l. iij.b ¶ Parochie. ſic. sͣ. de cōuer. coniu. dudum. Eſt em̄ille publica ꝑſona. j. di. ius publicum. ⁊ quod dicit derectore parochie in qͣ teſtator habitat. intelligas idemmulto fortius de rectore parochie illius cui faclenda eſtreſtitutio: ei em̄ acquirit: cū quaſi iudex ⁊ miniſter ſuſit ẜm Gar. Io. mo. ⁊ Archi.). ff. de in ius vo. l. eumpro quo. c ¶ Parochia. Quia magis credit̉ indigenis. (dicit Arch̓. ꝙ ſint de parochia non putat de ſubſtantia ſed de bene eſſe: vnde ſufficiet ꝙ ſint idonei: alle. ad hoc. iiij. q. iij. ad fidem. iij. q. ix. ſi debituꝫ. ⁊ ꝙ no.lij. q. v. canonica in. j. glo. Io. an.) notis qͣꝫ extraneisignotis: in aucͣ. colla. vj. de teſti. §. ſi vero ignoti. sͣ. deelec. ſi poſtqͣꝫ. et erunt ſaltem duo. jͣ. de regū. iur̄. pluralis: vt per eos ſi opus fuerit cautio probari poſſit.b ¶ Quibus quidem. interpoſitio eſt que circa ta-
bellionem non ponit̉: quia de illo non dubltabatur.e ¶ Illis. a quibus ſcilicet vſure fuerunt extorte veleorum heredibus vel ſucceſſoribus.f ¶ Perinde .i. ex tali ſtipulatione: alias perinde ſcilicet ac ſi ipſi idem ſtipularentur. g ¶ Seruo publico: id eſt tabellioni ſic dicto: quiapublicuꝫ exercetofficium: non ꝙſit ſeruus. C. detabul. l. generali.li. x. (concor. ff. deadop. non aliter.et. ff. de mag. co.l. j. §. pe. cum concor. Io. an.)¶ Mandato. ergo tabelliohoc caſu non acquirit actionē extraneo ex ſua ſtipulatione niſi eārecipiat d̓ ordīarij mandatō: etidem videt̉ dicere antiqua lex. ff. rem pu. ſal. fo. l. ij. ibi ꝓfecto dicemſeruū publicū apud p̄torē ſtipulari debere. i ¶ Idonee. nomīe idonee pignora vel fideluſſores intellige. ff.mā. ſi mādato titij. §. fi. alias ꝟbū cautionis nudā promiſſionē deſignat. C. de ver. ſig. ſancimꝰ. Si aūt pignora vel fideluſſores dare nō pōt: iuret ſe pignora vel fideiuſſores dare nō poſſe: ſꝫ ſe factuꝝ quod cauet. C. deepiſ. ⁊ c. e. in aucͣ. generaliter. sͣ. de dona. inter virum ⁊vxo. ꝑ veſtras. inſti. de ſatiſda. §. ſed hodie. jͣ. de ſen. exco. c. vl. §. illis etiā. hoc maxime qn̄ ſic ē ꝟlſil̓e eū .ſ. aliādare non poſſe. Sed cum ſoluētes vſuras habeāt actionē ad repetendū: quare ſic ſollicitꝰ fuit papa ꝓuidereillis ꝑ cautionis remediū. So. iō vt haberet plura auxilia. ff. de lib. leg. l. iij. Itē qꝛ magis ſunt ſecuri ꝑ fideiuſſores vel pignora. ff. qͥ ſatiſda. cog. l. j. ⁊ fit hoc nontm̄ in fauorem illoꝝ qͣꝫtum in odiū vſurarioꝝ. Et ſciredebes: ꝙ ſi recepta hmōi cautione nomine eoꝝ quoruꝫintereſt: vſurarius manifeſtus vſuras repetit non audiet̉. (sͣ. eo. qui fruſtra. Io. an.) ⁊ poſſet in animaꝝ fauorē ep̄us iſtas vſuras recipere: et ſoluere illis a quibꝰiſte petitor extorſerat. (alle. Io. mo. ff. de nego. geſ. ſi libere homo in fi. de pig. ac. l. ſolutū. §. ſolutam. Io. an.)⁊ idem ẜm Guil. et Gar. (idē Bern̄. e. tit. quia fruſtraad fi. ij. glo. Io. an.) ſi nō eſſet manifeſtus: ⁊ hoc ꝓbari poſſet petitorē .ſ. vſurariū. Si autē iſte vſurarius qͥſic ſatiſdedit cōualuit: renebit̉ ex ſatiſdatione ẜm eos:quia et ſi non ſatiſdediſſet tenebat̉. sͣ. eo. cum tu. ⁊ ſi pecitor eſſet notoriꝰ vſurarius: etiā ſi heres nō exciperet:dixerūt p̄dicti doctores ꝙ ex officio ſuo ludex eū repellet. sͣ. de excep. exceptione. ff. de poſtu. l. quos prohibet.Ilſecus ſi notorius vel manifeſtus non eſſet. Klam .ſ. quantitatem manifeſtam. l Alioquin: id eſtſi quātitas manifeſta nō apparet: ⁊ repete exprimi volumus aliā: ſꝫ quō fiet exp̄ſſio ⁊ moderatio de qua loqͥt̉iſte ꝟ. rn̄deo ꝯſiderabit ludex qͣꝫto tꝑe ille vſuras exercuit: ⁊ qͣꝫtum nunc habet in bonis: ⁊ qͣꝫtuꝫ habebat tēpore quo fenerare incepit: ⁊ ſuꝑ hͦ ꝯſiderabit̉ fama vicinie: ⁊ an alias mercationes exercuerit: ⁊ an ī eis fortuna ei ꝓſꝑe ceſſerit: ⁊ an fuerit īprobꝰ exactor an curſaſfenerator: he ⁊ ſil̓es circūſtātie ſūt circa hec ꝯſiderāde⁊ ẜm eas magꝭ vel minꝰ arbitrādū. C. de bo. que lib.cum oportet. §. j. xxij. q. v. hōc videtur. m Te-
Ad.
Ad.
Ad.
Ad.
Ad.
Circūſtātieꝯſiderandein vſurario
trenotis