Sexti libri decretaliū in cōcilis Lugdunēſi p Bonifacitoctauū editi cōpilatō illuſtrita ſummulis: diuiſiōibꝰ ac qͦbuſdā alijs additiōibꝰ ex nouella Io. andrec oportunis ī locis: vbgili lacubratōne in vrbe Zſilea exarata.Onira

Uia prepoſterus eſt ordo priushumana ſubſidia petere vt illis deficiētibꝰ diuini fauoris gr̄a poſtulct̉. de ꝯſe.di. j. omnis chriſtianus in fi. Idicircoego Ioh̓. an. Bonienſis in om̄ibus luuenis: inter decretoꝝ doctores licet minimus: tn̄ indignus cupiēs huius oꝑismel fore principiū ad inuocationem honorē ⁊ laudē nominis Ieſu chriſti. qd̓ qn̄ recolo flectere debeo genuaſaltem corde. jͣ. de īmu. eccle. decet. prius ad eū inquātūpoſſum humiles porrigo preces: vt non ponderatis humanis demeritis ſui ſola clementia in me ſui celeſtis irrigui: vel regni gr̄am influat ſcientie ⁊ eloquentie: ſupplendo defectum: agendo ingenij modulum et memoriequantitatē: vt poſſim ſcripturaꝝ huius libri veritatempandere: errores fugare: enigmata reſerare: nodos ſoluere: obſcura dilucidare: ⁊ dubia declarare. jͣ. de reliquic. j. Del vt ſic ꝯſeruetur et augmentet̉ ſcientia virtus ⁊gr̄a in meipſo: vt iuxta verbum psͣ. Cum de virtute ambulem in virtutē. de pe. di. ij. dum ſanctam. plantet̉: edficet̉: roboret̉ ⁊ cōſeruetur huius iuris ſcientia in mentibus deſiderantiū auditoꝝ. xxiiij. q. j. aduocauit in fi. vtꝑ eā ipſoꝝ honorificata ⁊ ditata ſint corpora. sͣ. de preben. de multa in fi. ipſorūqꝫ corporū mēbra reddanturiuſticie ſeruitura: vt. .xlvij. di. omnes. Ut ſic erudite ſintanime. ⁊ a deo picte induteqꝫ iuſticia beatitudinem mereant̉. de pe. di. ij. illa aīa. ⁊. c. ſequen. Sit aūt hoc opusmemoriale ꝓuectis: iuuenes inſtruat: cū paribus conferat: ⁊ deſides excuſſo negligentie ſomno. jͣ. de homi. prohumani. aſſiduos ⁊ vigilantes reddat ad ſtudiū: vt ſermo meus ſcintillā amoris huiꝰ ſcientie in eis inueniensin illā fluat ⁊ nutriat: vt cū creuerit flammā digniſſimāfaciat. de peni. di. ij. ſi ſermo. Laudantes igit̉ hoc opusmelioribꝰ rōnibus roborātes: ⁊ merito reprehendentesamplector: detrahētibus aūt nō reſiſto: ſed velut agnuscoram tondentē nō aperiā os meū. de peni. di. ij. ſi eniminquit ad fi. prime colūne. paratus ab anniculo doceri.xxiiij. q. iij. c. j. Aſſcribat̉ igit̉ inſufficientie mee quicqͥdin hoc opere rep̄hendēdū exiſtit: me tn̄ reddāt aliqͣliterin his excuſatū ꝯgnoſcēde veritatis affectus: ⁊ nō debilis amor quē corde gero fixum ad ſtudium: ⁊ ſtudentesqͥbus attrahor et abſolute compellor manū ad calamūmittere: licꝫ ad id inſufficientiſſimū me cognoſcam. Siquid aūt ibi fuerit nota dignū et vtile: prius diuine potentie. ſcd̓o reuerendiſſimo patri ſub cuius vmbra quieſco: ⁊ doctor ſedeo. lꝫ indignus: dn̄o Guidoni de abayſio archidiacono Bonon̄. ex cuiꝰ ſcriptis et dictis q̄ nōin gloſas recipio ſed in textū: ⁊ maxime lectura ꝑ ipſuꝫſuꝑ libro decretoꝝ nouiter compilata infraſcripta collegi. (Hoc ⁊ quod ſequit̉ honoris ſui cā dictuꝫ fuit. Ipſeenī me gratis doctorauit. Io. an.). Et licꝫ omniū peritoꝝ huius iuris dicta vel ſcripta ſuo iudicio putem eſſeſummiſſa vt quod approbat approbatū: ⁊ quod reprobat habeatur a ſingulis reprobatū. filiali tamen audacia huius operis ſcripta ſui correctioni ſubijcio. ⁊ profiteor me tenere quod approbat: ⁊ nō tenere quod reprobat. Et ſi qua in hͦ oꝑe ſuis dictis vel reſcriptis eſſentcōtraria: habere rogo illa ꝓ non ſcriptis. ⁊ ꝑ hoc cūctispateat me reprehendi non poſſe: vt. xxiiij. q. j. hec eſt fides. de ſum. trini. damnamus in fi.Onifacius ep̄s ea rōne motus qua in pͥncipio ſcd̓i tertij quarti ⁊ quinti libri decretalium: querere nō ſolemꝰ de his qͥnqꝫ vel ſexda. ſed in principio voluminis ſufficit q̄ſiuiſſe in princique ſūt in cuiuſlibet libri pͥncipio attendēpio huius. vj. libri. licꝫ nō idē ſit auctor: q̄rere pretermitta: vt ſic breuitatis cauſa ad ea ſufficiat remiſiſſe que

in principlo Greg. cōpllationis ꝑ Ber. notata fuerūt.Et lꝫ antiqua ſit rhetoricoꝝ altercatio an ſalutatio ſitpars epl̓e: id eorū diſputationi et ſolutioni relinquenshoc ꝓemiū in quattuor diuido ꝑtes. In quaꝝ pͥma ſalutatio ponit̉ vſqꝫ ibi: Sacroſancte. In ſcd̓a exordiū:vſqꝫ ibi: Sane.In tertia narratio vſqꝫ ibi: Duiuerſitati. In qͣrta cōcluſio. vſqꝫin fi. Primo igitur dn̄s Bonifacius doctores etſcholares morantes bonon̄. ſalutat et benedicit.Scd̓o exordienbdo dicit ꝙ intendit ſollicite circacommoda ſubditorū et volunt arie laborat. ⁊ interdum totis nōctibꝰ vigilat antiqua lura declarando ⁊ noua condendo: vt ipſoꝝ ſcādala tollat ⁊ litesreprimat: ad qd̓ ſe teneri fatet̉ ex officio diſpenſationisſibi credite: eo ꝙ preeſt ſancte ro. eccl̓ie: q̄ a deo prelatafuit cūctis eccl̓ijs: ⁊ effecta totiꝰ orbis magiſtra. Tertionarrat ſe a multis requiſitū inſtāter vt elucidare deberet: q̄ extrauagātibus editis poſt cōpilationē Greg. ix.ab ip̄o vel alijs roma. ponti. teneri: ⁊ que refutari deberēt: ⁊ qͥ fuerint auctores ipſarū. Qd̓ efficere deſideransꝑ tres noīatos in lr̄a extrauagātes ipſas fecit diligentius recenſeri: quarū multe reſecate fuerunt: qꝛ tēporales vel iuri ꝯtrarie vel ſuꝑflue: reliquas in melius reformatas cū vtilibus ꝯſtitutionibus ꝑ ip̄m nouiter editismādauit in vnum librū redigi: ⁊ ſub debitis titulis collocari. Illū qͦqꝫ librū vult adiungi quinqꝫ libris decretaliū. ⁊ vocari ſextū: cū ſenarius numerꝰ ſit ꝑfectus. Dicit demū ꝙ ideo nō mandauit has ꝯſtitutiones in cōpilatione Greg. ſub ſuis titulis poni: qꝛ oportuiſſet multos libros deſtrui ⁊ nouos fieri cū maximis laboribus⁊ expēſis. Quarto cōcludendo mādat ipſis doctoribuset ſcholaribus ꝙ ip̄m librū mature cōpoſitū quem eisſub bulla trāſmittit affectuoſe recipiāt illo vſuri in iudicijs ⁊ ſcholis: ⁊ p̄cipit ꝙ vlterius non recipiant nec prodecre. habeāt aliqͣs ꝯſtitutiones ro. pon. editas poſt cōpilationē Greg. ix. q̄ in ipſo ſexto libro inſerte vel reſeruate nō ſint. h. d. ꝓemium. a ¶ Bonifacius. Ex p̄deceſſoribus ſuis eiuſdē noīs lꝫ ipſe fuerit octauus: credoꝙ vnicā decre. habuimus .ſ. sͣ. de preſump. nullus. Indecretis tamen habet̉ de Bonifacio. lxxix. di. §. ſi queritur. xcvij. di. c. j. et. ij. xij. q. j. cū deuotiſſimā. de ꝯſe. diſ. j.vaſa. ẜm Arch̓.) Et dicit̉ Bonifacius qͣſi bona faciēs⁊ vere eſt ꝯſonās nomē rei ꝓut eſſe debet. xxj. di. clerosde p̄bē. cū ſcd̓m. inſti. de dona. §. eſt ⁊ aliud. Bonū igit̉īmo optimū opus fecit noſtrū ius can̄. illuminādo: et ꝑdeclarationes antiquoꝝ iuriū ⁊ ꝑ editiones nouoꝝ: vtjͣ. ſequit̉. Sed ſolēt iuuenes dubitare quā rōne mutet̉nomen in creatione ro. pon. cum noīs mutatio ꝓhibitaſit. C. de mu. no. l. j. hic enī prius vocabat̉ Benedictus:modo Bonifacius eſt noīatus. Innocētiꝰ. iiij. pͥus Sinebaldus. Greg. x. prius Theobaldus. Celeſtinꝰ. v. pͥusPetrus. Reſpōdet̉ hoc fleri ad oſtendēdū ꝑ mutationē noīs factā mutationē hoīs: cū enī prius eſſet purushomo: nunc vicem veri dei gerit in terris. sͣ. vt ec. beue.

Diuiſioproemij

Osͣ.83

Cur iuraantiqͣ declarantur⁊ noua cōduntur

Cur ſextꝰdicatur

Additio

honile cōAdditio

Quare nomē in creatōe roma.pō mutet̉.