Cōſtōes clemetis pa. v.
I.
¶ Incipiunt conſtitutiones clemētis pape quīti vna cū apparatu domī iohannis andree.ADannes epiſcopuſ ſeruuseruoꝝ dei. Dilectis filijs doctoribꝰ ⁊ ſcholaribus vniu̓ſis bononie cōmorantibus ſalutem ⁊ apoſtolicam benedictionem. IQuoniamᵇ nulla iurisᶜ ſanctio quantumcunqꝫ perpenCoᵉ digeſtaᶠ conſilio ad humane nature varietateꝫᵍ ⁊ machi
nationesʰ eius inopinabilesſufficit. nec addeciſionē lucidāſue nodoſeⁱ ambiguitatꝭᵏ attīgit. eo p̄ſertī ꝙ vixˡ aliqͥd adeocertū clarūqꝫ ſtatuit̉. qͦn ex cauſis emergētibꝰ qͥbꝰ iura iā poſita mederiᵐ nō pn̄t. ī dubiuꝫr̄uo cet̉. ¶ Quia et ab adoleſcetia vni ꝓcliuiⁿ ad malum ſenſualitasº humana declinat perqd̓ moꝝ ſubuerſio in clero etpopulo frequēter obrepitᵖ neceſſaria eſt ſuperioris auc̄tas.vt tā ꝑ det̓mīatōisq opportune ſuffragiū tollat ambigua.lites auferat. alt̓catōesᵉ dirimat ⁊ obſcura ſuccidatˢ qͣꝫ per
Oānes. gratioſum hoc nomen per interp̄tationes deriuatiōes vel ethymologias extolleie nō eſt meū. ſuſpitōis rō patet. Eſſꝫetiā hoc refricare notiſſima. ī apoſtolatu tn̄hoc nomē ſuꝑ cetera viguit. xxij. Eſt .n. ip̄eq̄ loqͥt̉. cū tn̄ reliqͣromanoꝝ pontificū noīa. xi. n̄tranſcēderūt numerū.ad quē ēt ſoliꝰ bn̄dicti nomē aſcendit. Inter canoniſtas et cōmentarios hoc nomē vigūit. Habuimus enīioānē theotonicūp̄ferēdū n̄ ex ordine. ſꝫ ex fructu. ioanneꝫ galen̄. vultaranū. Io. hiſpanū. Io. fauētinuꝫio. de faucona. io.de ancona. ioā. dedeo ēt hiſpanumio. d̓ langucella ceſanaten̄. ioā. monachum cardinalē. ego ēt q̇ minorſum inter. xij. doctores collegij bononiē. me quartūfuiſſe ioanē. nūcinter eos cōmētatores ſolus. ſꝫ int̓cōmentatores decimus. ⁊ denigroforte papyrū n̄ dignū occupare mēbranaꝫ. Et quia ꝓut pꝫ hic in exordio ēt cōpoſitores iurium vix p̄nt tā claꝝ certumqꝫ ſtatere. quin dubia multa relinquant. excuſabilis ero. ꝙ in hac prima lectionevel gloſatōe ſingula nō ꝑfecterimātur. Nā ēt in rebusexꝑimur. q̄ naͣliter generant̉ ꝙ in eis paulatī de īꝑfectoad ꝑfectū venit̉. ſic ⁊ qui de veritatꝭ cognitione a principio parū attingūt. poſtea quaſi pedetētiꝫ ad quandampleniorem ꝟitatꝭ mēſurā ꝑueniūt. Igit̉ ſub hͦ excuſatōnis clypeo. lꝫ varijs occupatus ꝑ fiduciā clemētie diuīehas clemētinas gloſandas aggredior. Eſt aūt ſciēdū ꝙiſte dn̄s ioannes pōtifex induſtrioſus ⁊ mūdus ſimonia fugās ⁊ iuſticiā amās. ſciētia magnus. ſtatura puſillus. ꝯceptū magnanimus priꝰ iacōbus vocabat̉. Dehac ꝟo mutatōe nomīs ⁊ alijs q̄ ad ſalutatōꝫ hāc recipiūt. dic vt no. ī ſalutōe glo. li. vi. Diuido aūt hͦ ꝓemiūpterdatā in quattuor ꝑtes. aut in duas. ⁊ ſcd̓aꝫ in tresvt ibi. In pͥma ponit̉ ſalutatio vſqꝫ ibi. qm̄. ibi exordiūvſqꝫ ibi hec ſane. ibi naͣratio vſqꝫ ibi. vniuerſitati. ibi cōb ¶ Qm̄ nll̓a. exordiū. ē ſciēdū ꝙ cle. ſuo/ cluſio vſqꝫ ī fi.exordio ad inſtar īnocētij. iiij. ⁊. greg. x. narrabat quō cōſtōnes quaſdā an̄ ꝯciliū ⁊ ī ꝯcil̓. vien̄. ⁊ pꝰ ꝯciliū ꝓmulgauerat. quibꝰ p̄ciebat vti ī iudicijs ⁊ in ſchol̓. Ioannesaut deciſo ſub bulla illo pemio clemētꝭ ponit ꝓemiumſuū cū exordio. Sꝫ cū heamꝰ tria exordia. greg. ix. boni.viij. ⁊ io. xxij. in qͦ differāt videamꝰ. Et dico ꝙ gre. ī ſuoexordio prīcipal̓r on̄dit qͣl̓r emanauit ius poſitiuū ⁊ ipſius iuris effectū. vt ibi pleniꝰ dixi. Boni. ī ſuo exordiorecognouit. ꝙ ex debito regimīs ſibi cōmiſſi hꝫ intēdereſubiectoꝝ cōmodis. qui dicit ſe ſollicite facere noua iura ꝯdendo ⁊ antiqͣ declarādo. vt tollat ipſoꝝ lites ⁊ ſcā
dala Io. aūt in hoc exordio volens excuſare multiplicationēh ꝯſtōnū ⁊ voluminū quibꝰ ꝓuidet eccl̓iaſtes vl. c. ſicdicēs. faciēdi ꝯſtōes ⁊ volumina ⁊ libros nullus ē finis⁊ dicit ꝙ principis aucͣtas neceſſaria ē ꝓpt̓ duo. prīo qꝛius poſitiuū qͣntūcunqꝫ mature certe ⁊ clare cōpoſitunſufficit ad caſusemergētes. ꝓpterqd̓ opportunā eſt⁊ neceſſaria declaratio principis. ſecūdo qꝛ hō ꝓnusad malum facilemores ſubuertitꝓpter qd̓ ē neceſſaria prīcipis ptāsad inſerēdas ꝟtutes ⁊ vicia extirpāda. Pꝫ gͦ ꝙ in histribꝰ exordijs nulla ē īcultatio ſuꝑfluitas l̓ repetitioquō aūt exordientiū ꝓpoſito p̄dctāꝯueniāt per ſeip̄ꝫpatet.c¶ Iuris humāipoſitiui ſit canonicū l̓ ciuile ſynodale vel municipalenaͣle ꝟo l̓ dīnummorale eſt īmutabile. v. di. in prin.Et ē ꝑfctm̄. qꝛ manauit ab illo q̄ nōnouit īꝑfctm̄ opꝰd̓ ba. maiores ꝟ.ſed adhuc.d. ¶ Sanctio. hic ⁊jͣ. ꝟ. hec. ſane. late ſumit̉. nā ponit̉ ſtricte ꝓ ꝯſtōne penalivt no. iij. di. in ſumma.e¶ Perpenſo. quaſi ꝑfecte pēſato ⁊ deliberato. habet̉ ſimile verbū de pac. c. vl. circa mediū li. vi.f ¶ Digeſta. alibi d̓r decocta. xxxv. q. ix. apl̓ice ⁊ hec bn̄ cōueniunt. de cō. di. v. ne tales ⁊. c. penul. io. an.g ¶ Varietatē. ſumi potuit d̓ cor. auc̄. de re. ec. n̄ alie. §. vtaūt in prin. col. ij. de inſtru. caute poſt prin. col. vi.h Machinationes. quaſi aſtuta ingenia. quid eſt enīꝙ hō ſemel deditus malicie non adueniat. in aucͣ. vt hiqui ſe ob. ꝓhi. poſt prin. col. vi.i¶ Nodoſe. de ꝟ. ſi. cū olī. ⁊ de reliq̄. c. vno in prin. li. vi.k¶ Ambiguitatꝭ. de triplici ambiguitate iuris facti ⁊ ꝑſone no. xxxiij. di. c. fi.l¶ Uix. innuit fieri poſſe. de cog. ſpi. c. ij.m ¶ Mederi. facit in aucͣ. hec ꝯſtō īno. cō. ī prī. coll̓. viij.n ¶ Procliui. xx. q. iij. ꝓcliuus. facit. xij. q. i. c. i. ⁊ in aucͣ. demo. §. ſiquis igitur ad fi. col. i. ⁊ dicitur ꝓcliuis quaſi p̄ceps. promptā facilis vel inclinabilis.o ¶ Senſualitas. de hac de ſacra vnc. c. vno. ꝟ. in vertice.⁊ per hāc appetimus delectabilia corpori ⁊ fugimus nociua. nec omnino poteſt extingui vt dicam. jͣ. de heret. adnoſtrum ꝟ. ij.p ¶ Obrepit. quaſi latenter ſubintrat ⁊ idem verbumlxi. di. nulbis inuitis. ⁊ de cele. miſ. cum creatura. ⁊. jͣ. deſta. mo. ne in agro in prin.q ¶ Determinationis. facit. jͣ. de ele. ne romani in prin.r ¶ Alercationes. quoad verborum certamina.s ¶ Succidat. reſpicit quod prius dixerat vſqꝫ ad ꝟ. qꝛetiam quod dicitur in ipſo ꝟ. quia.
a 2