Tractatus octauus
ſunt ⁊ honorāde. pctā v̓o q̄ ſunt dānatōispccaſio. deteſtor. odio. abominor. qꝛ taliterme velle vis ⁊ p̄cipis. Soluit̉ inde laqueuſiſte neqͥſſimi/ qͦ vult rn̄ſionē vnā dari/ duꝫcurioſus inqͥrit. ¶ Si deus vult te dānarevis hoc ⁊ tu? dic nolo peccare. ꝙ ſi nō peccauero nō dānabor. Si rurſus vrgeat pulſans. Quid ſi tibi reuelet̉ tua damnatio?Quid ſi reuelet̉ de te petro. ꝙ alter qͥ peccauerit in hac die tandē ſaluabit̉. alter quinō ita peccauerit / tandē dānabit̉? Caſus ēpoſſibilis ⁊ iō reuelabis. Nūqͥd eligereshodię peccare. nūquid in pͥmo caſu deſꝑares? Rn̄de cautꝰ ſꝑ. nō vnica ſꝫ duplici rn̄ſione. Habēt hāc induſtriā pueruli/ dū int̓rogant̉ quē e duobꝰ plus diligis: pr̄em autmatrē. Inquiūt diligo pr̄em diligo mr̄eꝫ.Sic interrogatꝰ demuꝫ petrus. diligis meplus his? Diſtīxit ⁊ rn̄dit. Tu ſcis dn̄e qꝛamo te. innuēs qꝛ diligūt ⁊ alij te. Si q̄rit̉nūquid malles peccare nūc. poſtmodū ſaluari? Rn̄deo. Nolo peccare volo ſaluariEt ī altero caſu. Dic volo ſꝑare qꝛ ſic p̄cipitur. Credo ſil̓r deū nō reuelare niſi veruꝫſed nō ita ꝙ neget ſeip̄m. Si ſub electioneꝓponunt̉ duo mala: caue neutrum eligasNā in malis quid ē eligēdū? At v̓o ſi culpa nr̄a ceciderimꝰ vt neceſſe ſit alteꝝ ex peccatis fieri/ minus ē acceptādū. qꝛ iā in ꝯꝑatione deterioris/ ſortit̉ boni ẜm qͥd rōnemDeniqꝫ ꝓficit iſte pulſus angelicꝰ qͥ diſſoluit colligatōes ſpūales. ſicut ī petro materialiter actū. Proficit inꝙͣ ꝯtra om̄es penefallacias q̄ ſequunt̉ ſi pia volūtas affuerit¶ Diſcipl̓s. Explica de fallacia ẜm ¶Cquid ad ſimpl̓r. ¶ Mgr̄. Cōſideraſolerter vn̄ volūtas decipit̉. p̄ſertim a mundo ⁊ carne. ꝑ ꝓſecutōeꝫ voluptatū aut perfugā tribulationū. Preſentāt̉ itaqꝫ ſibi tāꝙͣ bone ſimpl̓r vel ſimpl̓r fugiēde. qͥ ſic arguat caro vel mūdus. Hec delectāt nunc.hec cōtriſtāt mō. Eſt aūt delectatio bona⁊ triſticia mala. Si volūtas ſit impia vel īcauta/ cōfeſtim eligit hꝰ bonuꝫ ẜm quid etrefugit ſil̓e malū. Si v̓o ſit v̓tuoſa. cōſulitrecta rōem ⁊ ꝑbedit cōſilio. Si v̓o neꝙͣ ſitrefugiet rōem cōſulere īmo claudit ocl̓os⁊ aures ſibi. Porro. volūtas incōtinentisaudit quidē cōſilium rōnis cōſcia ſibi qꝛbn̄ ſuadet. Sed tandē inclinata ꝑ bonum
ẜm qͥd dimittit iudiciū rōnis actualit̓ cōſiderare: ⁊ impetu ſuo fert̉ in illud ſciēs ſꝑin habitu ⁊ ꝯſentiēs rectū eē. p̄ferēdūqꝫ ronis iudiciū. ¶ Diſcipl̓s. Quo pacto fieri pōt/ ꝙ volūtas ferat̉ in obiectū/ nō preuio rōnis iudicō ꝙ in illud ita fieri debet.nō em̄ fert̉ in incognitū. ¶ Mgr̄. Eſt īter doctos grādis diſceptō/ ſi ⁊ qͥle fieri valeat qd̓ inqͥrimus. maxīe qꝛ dicēte philoſopho cōſone ad ſapientē. Oīs malus ignorans. Ceterū pariſien̄. articulus habet itaSi rō recta/ ⁊ volūtas recta. ē error ſuppleſic dicere. Itaqꝫ duo ſunt in hoīs liberi arbitrij iudicō. Unū qd̓ eſt recte rōnis. ⁊ vocat̉ ꝓprie iudiciale ſeu legale. Aliud eſt ꝑmodū arbitrarie poteſtatis. Arbiter aūt n̄ſꝑ tenet̉ inſequi iudiciū ẜm leges. ſꝫ hꝫ plenā facultatē eligendi ſic̄ ſibi placuerit. nūcaūt tale ē iudiciū. qꝛ pōt inſeqͥ vel nō inſedꝓ ſue volūtatis arbitrio/ iudiciū ratōnis¶ Diſcipl̓s. Intelligo tale effici ſepe ꝓpterea rō pͥncipat̉ volūtati nō vt ancille ſꝫſibi cōſulit vt dn̄e. Portat tn̄ ſibi lucernaꝫvt videat qͣlit̓ ſit incedēdū nō vt cogat eā.īmo diuercit ad eiꝰ imperiū lucernā ſuam.vel ſuffocat ⁊ deſerit eā ne luceat actu pleno. Et ita ꝙͣuis volūtas vicioſe eligēs/ ſitſꝑ errās in electōe tali arbitraria: nō optettn̄ ꝙ error ſit rōne iudiciaria vel aſſenſiuaEſt nihilominꝰ vt cōit̓ ignorātia craſſa velſupina. Soluit̉ quēadmodū adā potueritpeccare. nec tn̄ errore ſeductꝰ ē in rōne ſicutincōtinēs dū peccat ꝯtra charitatē. non obhoc ꝑdit fidē. Perſpicuū deniqꝫ factuꝫ eſtautoris moralis documētū. dū aliqͥd ꝓponit̉ cōfeſtim diſcute qͥd ſit. Cōfeſtim v̓goprudētiſſima ſic diſcuſſit. Cogitabat qͣliseēt iſta ſalutatio. ¶ Mgr̄. Addēdū eſtꝓ cautela qͣtinꝰ a bonis ẜm qͥd delectabilius nimiū refellēdis volūtas ꝓtinus ſe diuertat/ dū iſta cōſtiterit ſimpl̓r mala eſſe.Poteſt aūt in malis ẜm qͥd de triſtabiliuscōſiderādis inſiſtere ad patiētiā exercēda.Nō em̄ furant̉ intellectū ſapiētis aduerſitates/ quēadmodū voluptates. Habes ꝓinde rōnem dicti illius prius inducti ꝑteIubet apl̓s. Fugite fornicatōeꝫ. Eſſet hiccoquiſitio de primis motibus ſi ⁊ quomorepelli debeāt? ſi ⁊ qn̄ ſciri pōt ꝙ voluntasacceptat iſtos vel refutat ⁊ hoc imputabit̉