onem. hi ad benignitatē et amicitiā. Curaūt fit hec tanta varietas? nimirū. qꝛ variatur accidētalis diſpoſitio ſanguinis ⁊ humorū. atqꝫ ſpirituū ex actōe vini ⁊ qualitatum ſuarū. ¶ Quo circa facile eſt ꝑpēdere quantū oꝑet̉ hec vel illa complexio fixaqd̓ammō ⁊ ꝑmanēs ſi in accidētali ⁊ tranfeūte diſpoſitōe corꝑis. diſſil̓is tāqꝫ ſubitaet potens oꝑatio ſubſequat̉ adeo quidē vtſi videris ebriū prius ſobrium. fere dicerepoſſis. hic vtiqꝫ nō eſt ille ¶ Deniqꝫ quātūꝓſit in morali negocio cogͦſcere tales paſſionū origines tam apud ſe ꝙͣ apud aliosvel corrigēdos vel docēdos nō opoſum ēaduertere. cū nō eadē videant̉ ebrijs ⁊ ſobris ẜm ph̓m. aliterqꝫ ꝓinde ſint ad deuotionē ⁊ virtutē inducēdi/ ſic vel ſic affectati. Qd̓ vtiqꝫ vidit ſapiens mulier Abigailq̄ nabal non niſi poſt vinū digeſtū cōmonuit̉. Hoc inſuꝑ lucidiſſime tradidit optimus moralis artifex Gregorius in ſuopaſtora li.Conſideratio .20.Aſſiones oēs. ꝑ imaginatiuā Ivirtutē. ſolite ſunt vel intēdinotabiliter vel minui. Et hic inſeremus de reliquis originibus ipſaꝝ paſſionū. ¶ Itaqꝫ quantā vim habeat v̓tusimaginatiua tradunt ph̓antes ⁊ medici/ ꝑexꝑientie librū edocti. Dicūt em̄ ipſam habere virtutē regitiuā ⁊ immutatiuā totiuscorꝑis. ¶ Qd̓ vt facilius innoteſcat ſupponamus primo cū ph̓o ꝙ ſpēs ſeu formarei vl̓ eius fantaſma ſeu imago. habet vimalterādi ꝓportionabil̓r vel agēdi/ ſicut habet res cuius eſt imago/ quēadmodū ſpēsignis habet vim calefaciēdi. ſpēs niuis infrigidandi. Non tn̄ in equali gradu ad rēip̄iam. ¶ Supponamus preterea ꝙ ſpūsaīalis delatiuus eſt formarū ſeu ſpecierū.ſicut aer recipit ſpēs coloris vel aliorū ſenſibilium. Et he ſpēs licet non ſint ſenſibiles in aere. faciunt tn̄ ſenſibiles imp̄ſſionesin corꝑibus diſpoſitis. ſicut ſpēs coloris.cauſant imaginē in ſpeculo. Sic imaginatio turpis figure recipit̉ in ſpiritibꝰ. ⁊ defert̉ ⁊ facit in ſemine deciſo tꝑe talis imagnatōis/ notabilē effectum turpitudinis. ſicut imaginatio ethiopis aſſimilationē in3
ducit ad ethiopem. ¶ Hec aūt delatio forme imaginate pōt fieri duplicit̓. Uno mōꝙ ipſamet forma moueat̉ ⁊ deferat̉ ad motum ſui ſubiecta. ſicut ſi ſal liquefiat in aqͣdefert̉ ⁊ expandit̉ ꝑ aquā. Alio mō fit hecdiffuſio / ꝑ radiationē ipſiꝰ forme imaginaꝫte. q̄ habet vim ſuipſius diffuſiuā ⁊ cauſationē aliaꝝ ſpecierū ex ſeipſa ſicut lux cauſat lumen qd̓ cauſatū pōt ꝓducere aliudlumen. ¶ Supponamus inſuꝑ ꝙ delatiotaliū formarū ꝑ ſpūs/ pōt ꝓuenire vſqꝫ adſenſus exteriores qͦ caſu fiet in ſenſibus exterioribꝰ talis ſenſatio ſuo mō. qͣlis fieretſi ab extrinſecis obiectis moueret̉. ¶ Hāccām reddūt aliqui cur dormiētes exercētoꝑa vigilantiū. Cur etiā maniaci ⁊ aliquimelancolici/ credūt ea videre vel ſentire extrinſecus q̄ nō niſi intrinſecus certū eſt fieri. Hinc euenit vt dum hō eſt in tenebriset timet/ putat ſe qn̄qꝫ videre imagines terribiles. vel audire ſonos horrēdos. quemadmodū melancolici etiā in pleno die ⁊ locis lucidis patiunt̉ talia. ꝓpter tenebroſitatem ſpirituum. qͦs horret qd̓ammō ipſaaīa vel virtus imaginatiua. Et hinc ſemꝑtriſtes incedunt. qꝛ cām triſticie ſue ſecumferunt ¶ Hec eſt rō cur aliqui timet nō timenda. Cur in ſuſpitiōes mirabiles ⁊ falſiſſimas cadūt. ita vt credāt ſe aliqn̄ queriad mortē. vel ad incarceratiōꝫ vel ſpoliationē. ⁊ inde fugiūt; nemine ꝑſequēte. trepidantes timore vbi nō eſt timor. Cognouitalē tꝑe meo qui ingenioſiſſimus erat ⁊ ꝑitus valde in medicina. qui tandē fugit innemora occulta nec vltra ꝯparuit. Sic aliquis eſtimabat ſe gallū ⁊ more galli cantabat. Alius murilegū; ⁊ ſublectis mures q̄rebat. Alius imaginans ſe hr̄e cornua infronte verecūdabat̉ qͦtiencūqꝫ videbat ſeinſpici ⁊ frontē tegebat. Alius imagināsſe notari de infectōe lepre vel de morbo caduco/ oēs fugiebat ⁊ trepidabat aſpectus ⁊ſermones. Alius imaginans ſe hr̄e pedesferreos/ calcabat validiſſime ſuꝑ terrā. Alius ambulare nō audebat fantaſiās pedesſuos eſſe vitreos. ¶ Sic ſaluāt expoſitoresaliqui quō nabuchodonoſor comedebatfenū ſicut bos. ⁊ cum feris habitabat. qꝛ ſebouē eſſe fantaſiabat̉. Sic aſſerunt mediciꝙ imaginatio facit caſum ⁊ mortē indu-