Fo.CXXXIIII
Cōiuncti matrimonialit̓ ꝑ eccl̓iaꝫ tripliciter ſeꝑant̉. aut ſimplicit̓ quantū ad vinculum. cū on̄dit̉ propt̓ impedimētū legitimūnō fuiſſe cōiugiū inter eos. aut ſeꝑant̉ ad tēpus ad pnīam faciendā. vt qn̄ cōtra interdictū eccl̓ie cōtraxerūt. aut ſeꝑant̉ ſimpliciterqͣntum ad tēpus in penā. ꝓpt̓ aliqd̓ crimenꝯtra ſub̓am matrimonij ꝑpetratū. vt qͣndoalter ꝯiugū fornicat̉. tūc ſi petat innoces cūꝓbatōne adulterij abſoluit̉ ꝑ eccl̓iam a mutua cohabitatiōe vxoris ⁊ debiti redditōneSunt aūt ſeptē caſus in quibꝰ pōt adutera exciꝑe cōtra petentē diuortiū. Primuseſt ſi fornicari ꝯuincit̉. Secūdus eſt ſi eā ꝓſtituat. Tertiꝰ cū credebat viꝝ in bello eſſedefunctū ⁊ nupſit alteri. Quartꝰ ſi cognita ēab altero latēter quē credebat eſſe virū ſuū.Quintꝰ eſt ſi fuit vi oppreſſa. Sextꝰ eſt qn̄poſt adulteriū recōciliauit eā ſibi. ⁊ petijt debitū. Septimꝰ eſt rarior caſus. vt ſi infidelis repudiauit vxorē. ⁊ illa nubet alteri. ſi veniat ad fidē. debet eā reciꝑe nō obſtante ꝙfuit fornicata In matrimonio ratificatoeſt aliqd̓ qd̓ eſt tm̄ ſignū. vt ꝯſenſus exteriorꝑ verba. aut nutꝰ exp̄ſſus. Aliud qd̓ eſt tātūres. vt vnio dei ⁊ aīe ꝑ gr̄am. que tn̄ eſt ſeꝑabilis ꝑ peccati mortal̓ tranſgreſſionē. ſicutillud matrimoniū eſt ſeꝑabile ꝑ ingreſſumin religionē. Aliud qd̓ eſt res ⁊ ſignū. vt conſenſus interior animoꝝ In matrimonio cōſummato eſt tm̄ ſignū cōſenſus exterior. tm̄res vnio naturaꝝ inſeꝑabilis in xp̄o. res ⁊ſignū cōſenſus mutuꝰ animoꝝ. Tria ſūtbona cōiugij .ſ. bonū fidei. bonū prolis. bonum ſacramēti. Fides eſt ꝙ ſuā cognoſcat⁊ nō aliā. ⁊ hoc eſt bonū moris cadens in genere honeſti. Bonū ꝓlis cadit in genere cōferentis. cōfert em̄ ꝓles ad ſpeciei ꝯſeruatōnem. ⁊ ad numeri ꝑfectiōem. Bonū ſacram̄ti cadit in genere delectabilis. Tāta eſt em̄ibi vnio vt ꝓpter vxorē relinquat homo patrem ⁊ matrē. Et ſic patet ꝙ tria ſunt in electione ẜm ph̓um. ſcꝫ honeſtū. conferēs ⁊ delectabile. In hoc triplici genere ſunt bonacōiugij diſtributa. ⁊ ſunt hec bona numerotria. quia ad hͦ ꝙ matrimoniū ſit cōpletumtria potiſſime requirunt̉ .ſ. inſtitutio. vſus. ⁊fructus. Ratiōe inſtitutiōis eſt bonū ſacramenti. ratiōe vſus debiti eſt bonū fidei. rōefructꝰ ꝯferētis eſt bonū plis.De impedimētis matrimonij ī generaliSectio CiV
Irca impedimēta matrimonij (qͥafrequēter occurrūt) eſt ſpecialiter īſiſtendū. De quibꝰ eſt tenendū ꝙ q̄dam ſunt q̄ impediūt ex cōgruitate. ſicut eccleſie interdictū. ⁊ feriarū tempꝰ. Et iſta dicunt̉ impedire cōtrahendū. ſꝫ nō dirimereiam cōtractū Quedā impediūt de neceſſitate. qꝛ nō ſtat cū eis matrimonij ſacramētuꝫ.Unde ſic impediūt matrimoniū cōtrahendum ꝙ etiā dirimūt iam cōtractū. Hec autem ſunt numero duodecim. q̄ verſibꝰ iſtiscōtinent̉. Error. cōditio. votū. cognatio. crimen. Cultꝰ diſparitas. vis. ordo. ligamē. hoieſtas. Si ſis affinis. ſi forte cōire neqͥbis.Hec ſocianda vetāt ꝯnubia iūcta retractātTria ſunt ex ꝑte cauſe efficiētis. que eſt conſenſus ad que cōcurrit ratio ⁊ volūtas. Cōtra actū ratiōis eſt error. cōtra actū voluntatis eſt vis ſiue violētia. Cōtra actū vtriuſqꝫ eſt ꝯditio ſeruitutis. q̄ impedit ꝑtim propter defectū libertatis. ꝑtim ꝓpter errorem.Tria ex ꝑte cauſe materialis. Nā matrimoniū eſt cōiunctio volūtarie introducta īterꝑſonas antea nō ꝯiunctas. Unde ꝯiūcti inpximitate ad matrimoniū ſunt inepti. Cōiungunt̉ aūt quidā ꝯſanguinitate. quidā affinitate. quidā publice iuſticie honeſtate. q̄cōtrahit̉ ex ſponſalibꝰ ꝑ verba de p̄ſenti Etſic ſunt tria impedimēta. ſcꝫ cognatio. affinitas. ⁊ honeſtas. Tria ſunt ex ꝑte cauſe formalis qꝛ matrimoniū eſt vinculū in quo eſtmutua poteſtas viri ⁊ vxoris. Hec aūt poteſtas impedit̉ quādo alter tradit poteſtatēcorꝑis ſui alij adhuc viuēte ꝓprio. ⁊ ſic eſt ligamen. aut qꝛ dedicauit ſe deo. ⁊ ſic eſt ordoaut qꝛ mancipauit ſe deo ⁊ p̄lato. ⁊ ſic eſt votū. Tria aūt vltima ſunt ex ꝑte cauſe finalisNā matrimoniū eſt ad ꝓcreandā ꝓlem adcultū dei. vel ſaltē in remediū tēpeſtatis Cōtra rōnem generādi vel remedij eſt impotētia coeūdi. Cōtra cultū dei qui eſt in fide eſtcultꝰ diſparitas. Cōtra cultū dei qui eſt inmoribꝰ eſt criminis enormitas Circa impedimentū qd̓ ꝓuenit ex errore attēdendūeſt ꝙ error poteſt eſſe circa ꝑſonā ⁊ circa proprietates ꝑſone. Error circa ꝑſonā ꝯſenſuꝫtollit ⁊ matrimoniū impedit. vt ſi credit cōſentire in Mariā de qͣ cogitat ſenſu interiori ꝯſentit ī margaretā q̄ offert̉ ſenſui exteriori. Si āt ſit error circa ꝓprietates ꝑſone. nōꝓpt̓ hͦ mr̄imoniū īpedit̉. vt ſi credat accipediuitē ⁊ nobilē quā pꝰ ea dep̄hēdit ignobilē ⁊