Druckschrift 
Opuscula
Entstehung
Köln 24. XII. 1486
Seite
CCCXIv
Einzelbild herunterladen
 

Libellus ſcī Bōauēture De

ctationē. ſic eſt theatrica: q̄ eſt ars ludoꝝ oēm modū ludendi ꝯtinens. ſiueſit in cantibꝰ: ſiue in organis: ſiue ī figmentis: ſiue in geniculatōibꝰ corporis. Si vero ordinātur ad cōmodumſiue ꝓfectū ẜm exteriorē hominē hocp̄t eſſe. aut quātū ad operimentū. autquātū ad alimentū: aut quātū ad vtriuſqꝫ adminiculū. Si quātum ad oꝑimentū: aut illud eſt de materia lcui. ſiceſt lanificiū: aut eſt de materia dura ⁊forti. et ſic eſt armatura ſiue ars fabrilis que continet oēm armaturam fabricatā: ſiue ex ferro: ſiue ex quocūqꝫmetallo: ſiue lapide: ſiue ligno. Si vero iuuat quantū ad alimētū: hoc pōteſſe dupliciter. quia cibamur vegetabilibus et ſenſibilibus: Si quantumad vegetabilia: ſic eſt agricultura. Siquantum ad ſenſibilia: ſic eſt venatio.Uel aliter: quia iuuare quantum adcibum poteſt eſſe dupliciter. Aut qͣntum ad ciboꝝ geniturā et multipl̓icationem: et ſic eſt agricultura. aut quātum ad ciborum multiplicatoruꝫ preparationem: et ſic eſt venatio: que cōtinet omne genus preparandi ciboset potus ⁊ ſapores: quod pertinet adpiſtores: cocos ⁊ caupones. Denominatur autē ab vnius parte ſolum ꝓpter quādā excellentiaꝫ ⁊ cōparabilitatem. Si aūt in vtriuſqꝫ adminiculūhoc eſt dupliciter: aut defectuꝫ ſupplēdo. et ſic eſt nauigatio: ſub qua continetur omnis mercatio: ſiue pertinentium ad operimentum: ſiue ad alimētum. aut remouendo impedimentumaut nocumētū. ⁊ ſic eſt medicina. ſiueq̄ ꝯſiſtit in ꝯfectiōe electuariorū ſiuepotionū: ſiue vnguentoꝝ. ſiue curation vulneruꝫ: ſiue deciſione mēbroꝝchyrurgia theatrica ē vna. Et ſic patet ſufficientia.Ecūdū lume̓ qd̓ illuminat nosad formas naturales apprehēdē

das eſt lumen cognitōis ſenſitiue. qd̓recte dicit̉ inferiꝰ: quia cognitio ſenſitiua ab inferiori īcipit: et fit beneficiolucis corporalis. Et hoc quintupliciter. ẜm quinqꝫ ſenſus. Quorum ſuffientiā ſumit Auguſtinus ẜm naturaꝫluminis elementorum in quarto ſuꝑGeneẜ. hoc modo. Quia lumen ſiuelux faciēs ad diſtinctionē rerū corporearū: aut eſt in ſue proprietatis eminentia et quadā puritate. ⁊ ſic eſt ſenſus viſus. Aut ꝯmiſcetur aeri: et ſiceſt auditꝰ: aut vapori: et ſic eſt odorattus: aut humori. et ſic ē guſtꝰ: aut terre groſficiei: et ſic eſt tactꝰ. Spūs aūtſenſibilis naturā luminis habet ⁊ inneruis viget quoruꝫ natura eſt claraet peruia. Et in iſtis quinqꝫ ſenſibusmultiplicatur ẜm maioreꝫ ⁊ minoreꝫdepurationē. Itaqꝫ cuꝫ qͥnqꝫ ſint corpora mundi ſimplicia: ſcilꝫ qͣttuor clementa ⁊ qͥnta eſſentia. vt hō omnesformas corporis ẜm eas poſſꝫ ꝑciꝑe.qͥnqꝫ ſenſus habꝫ illis reſpondentesqꝛ nulla fit apprehenſio niſi ꝑ aliquaꝫſimilitudinē ⁊ ꝯueniētiā organi ⁊ obiecti: ꝓ eo ꝙ ſenſus natura determinata eſt. Eſt et aliꝰ modus ſufficientiaꝫſenſuū ſumēdi. ſꝫ hāc approbat Augꝰ.et rōnabilis videt̉. qꝛ ad hāc ſufficiētiam ſimul ꝯcurrūt correſpondētia exparte organi: medij: ⁊ obiectiErtiū lumē qd̓ illuminat ad veritates ītelligibiles ꝑſcrutādaseſt lumen cognitionis ph̓ice. qd̓ id̓ointerius dicitur. quia interiores cauſas et latētes reqͥrit: et hoc ꝓpt̓ pͥncipia diſciplinarum ⁊ veritatis naturalis q̄ homini naturaliter ſunt inſerta.Et hoc triplicat̉: in rōnalem. naturalē: et moralem. Et ſufficientia pōt ſumi ſic. Eſt eniꝫ veritas moꝝ. veritasſermonū: et veritas rerum. Rōnalisveritatem ſermonū ꝯſiderat. naturalis veritatem rerum: moralis verita-