Tertia pars Centiloquij
mus eſt aqua diluendis criminibꝰ ſanctificata Secūdū vero quod ē actusvel vſus elementi diffinitur a mgr̄oin ſententijs Baptiſmus ē tīctio corporis exterior facta ſub forma verborū preſcripta. Scd̓m aūt ꝙ accipit̉ ꝓſacramento et re ſacramēti q̄ eſt character diffinit̉ a Damaſce. Baptiſmꝰeſt vite ſpūalis principiū ſigillū et cuſtodia ⁊ illuīatio mentis Et tāgit̉ hicquadruplex conditio characteris ꝙenī preꝑat ad gratiā dei. dicit̉ vite ſpiritualis principiū: qꝛ diſtinguit gregem dn̄i: dicitur ſigillū. et qꝛ indelebiliter ꝑſeuerat: d̓r cuſtodia. qꝛ ſpūalit̓diſpouit ad fidem: d̓r illumīatio mētis. ¶ Secundū ꝙ accipitur ꝓ ſacramento diffinitur a Dionyſio Baptiſmus ē regeneratiōis ſacramentū ẜmꝙ prius ſubſiſtit in aīa: aīales ſpūalit̓formans motus. ad oꝑationem dīnoruꝫ eloquioꝝ et actionū ⁊ celeſtis qͥetis anagogem iter faciens In hac difinitione tangitur res ſacramēti queeſt gratia viuificans aīam cum dicit̉:ẜm ꝙ prius ſubſiſtit in aīa Cangiturhabilitatio potētiaꝝ ꝑ virtutē. pͥmoqͣꝫtum ad actiuā cū dicitur. formansaīales motus Secūdo quo ad cōtemplatiuā cuꝫ dicitur: et celeſtis quietisanagogē Quātū ad ſignificationeꝫNota ꝙ in baptiſmo ſicut ī ceteris ſacramentis eſt aliquid qͦd eſt tantū ſacramētū ſiue ſignū ſignificans: vt elementū viſibile. aliquid ē res tantumſignificata. vt gratia curās. aliud qͦdſacramē tū et res ſignata vt characterForma quādo puer immergit̉ eſt hecEgo baptizo te in noīe patris et filiet ſpūſſancti amen. Hec forma debetexprimi ſine omiſſione vocali. ſine intermiſſione vocabuli: ſine p̄poſteratione ordinis ſupradicti: et ſine cōmutatione noīs prenomīati. Effectus aūtqui recipitur in baptiſmo hoīe hūili-
ter accedente. eſt characteris impreſſio. gratie infuſio: et innocētie reſtitutio celi apertio. gratia inqͣꝫ infundit̉regenerans rectificans et purificansab oī culpa originali et actuali tā mortali atqꝫ veniali Abſoluens nihilominus a pena eternali et ab oī pena ſatiſfactoria temꝑali Diſtinguitur autētriplex baptiſmus .ſ. flumīs: flaminis:et ſanguīs. In baptiſmo flaminis qͥ ēꝑ pnīam et ſpūſſancti gratiam purificamur a culpa. In baptiſmo flumīspurificamur a culpa et a ſatiſfactoriapena. In baptiſmo ſanguīs purificamur ab omni miſeria Non ſunt autēbaptiſmus ſanguīs et flamīs ſacramēta cū in eis deficiant que conueniūtſacramēto .ſ. repreſentatio ex ſimilitudine. ſignificatio ex inſtitutiōe. et ſcīficatio ex verbi ꝓlatione. ¶ Quātumad integritatē ſacramenti ſufficiūt ꝟbū et elementū. quātū ad ſolēnitateꝫpremittuntur tanqͣꝫ preꝑatoria cateciſmus et exorciſmus in ꝑuulis ⁊ adultis. ita tn̄ ꝙ in adultis requiritur fides ꝓpria. in ꝑuulis ſufficit alienaQuātum ad vtilitatē requirit̉ baptizantis recta intentio: et quātū ad vtilitatem baptizati. fictionis depoſitio.Capituluꝫ xlix¶ De confirmatione.Equitur vide de cōfirmatiōequātum ad formam. quātumad materiā. quātū ad diſpēſationē quātum ad gratie collationemet quātum ad ſignificationē. Formain confirmationē ſeruanda ē hec. Signo te ſigno crucis. cōfirmo te chriſmate ſalutis In noīe patris et filij etſpūſſancti amen. In hac forma exprimitur duplex actus qꝛ ī hoc ſacramēto datur gratia ad robur fidei: quantum ad confirmationem in corde: etquantum ad liberam confeſſionem inore Unus actus reſpicit liberā cruci