Tertia parsCentiloquij
in declinando malū propter qd̓ eſt ꝓhibitio. Quedā eſt ꝑfectionis in ſuperogando vltra debitū ad qd̓ eſt conſiliū. Eſt etiā volūtas dei efficaciſſimaita ꝙ nullus p̄t aliqͥd efficere niſi ipſacōefficiente: ⁊ ſic eſt impletio in ſignūvolūtatis efficientis. Itē nullꝰ p̄t deficere vel peccare: niſi ipſa iuſte et merito deſerēte: et ſic eſt permiſſio vt ſignū volūtatis dīne iuſticie deſerētis.De qͣttuor ſimul creatis ⁊ de menſuris durabiliū ¶ Ca. .vij.Oſtqͣꝫ vidimꝰ d̓ bono īcreato qd̓Veſt deꝰ: videndū eſt de bono creato qd̓ eſt mūdus ¶ Tirca productionē aūt mūdialis machine habemuspͥmo explicare creature ſummitatem.Et ſic dicit Beda ꝙ qͣttuor fuerūt pͥmo creata: que dicunt̉ eſſe coeua velfuiſſe: ſcꝫ natura āgelica: celum empyreū: materia quattuor elemētorū: ⁊ tepus. Quoꝝ ſufficientia ſic accipitur.Primo debuerunt creari aliqua prima in quolibet genere creature: ſcꝫ reſpectu creaturarū ſpūaliū: et corporaliū actiuaꝝ: et corporaliū paſſiuarū: ⁊etiā reſpectu menſuraruꝫ. Reſpectucreaturarū ſpūaliū: primo creata ē natura angelica. reſpectu creaturarumcorporaliū actiuaꝝ eſt pͥmo creatuꝫ celum empyreū: de quo dicit Dam̄. ꝙ ēcontinentiā omniū corporaliū ⁊ ſpūaliū creaturarū Reſpectu creaturarūpaſſiuaꝝ: primo creata eſt materia qͣttuor elemētoꝝ Reſpectu mēſurarū:primo creatū eſt tēpꝰ. qd̓ generaliteraccipitur pro menſura cuiuſſibꝫ durationis habentis initiū: ſiue finē habeat ſiue nō. Ad cuiꝰ rei notitiā ſciēdū:ꝙ tres ſunt mēſurabiliū ſiue durabiliū menſure principales: ſcꝫ eternitas.euiternitas: ⁊ tempus ꝓprie dictumĘternitas eſt diuinarū ꝑſonarū duratio que nō habꝫ principiū neqꝫ fiem.De qua dicit Boetiꝰ ꝙ eſt intermina
bilis vite tota ſimul ⁊ ꝑfecta poſſeſſioĘuiternitas eſt menſura eoꝝ que habent pͥncipiū ſed nō finē. ſicut ſunt angeli: anime: celeſtis natura: ⁊ materiaqͣttuor elementoꝝ. Hec menſura aliqn̄ dr euū. aliqn̄ et̓nitas creata. Sedqꝛ eternitas proprie dicit̉ de diuinis.Euuꝫ vero aliqn̄ ꝓ tꝑe inuenit̉: ideoex his duobꝰ eternitas noīatur. Tēpus aūt ꝓprie dictū eſt menſura eorūque habent principiū atqꝫ finem ſicutſunt generabilia atqꝫ corruptibilia q̄ẜm motu primi mobilis variant̉ vſqꝫad completiōem numeri quattuor elementorum. quarta vero differētia nōp̄t eſſe que careat principio hn̄s fineꝫDe veritate exprimenda cum excluſione erroris circa productionemmundi.¶ Capitulum viij.Ecūdo habemus errorem extinguere. et exprimere veritatē. ꝓpter quod tenendum eſt ꝙ vniuerſitas machine mundialis eſt productain eſſe ex tempore In quo excluditurerror ponentiū mundū eternū. Producta inqͣm eſt ex nihilo: in quo excluditur error ponentium eternitatemcirca materiale prīcipium. Et ab vnoprincipio: in quo excluditur error manicheoꝝ ponentiū pluralitatē principioruꝫ. Solo et ſummo: in quo excluditur error ponentiū deum produxiſſe inferiores creaturas per miniſteriūintelligentiarum. In certo ponderenumero et menſura: in quo oſtendit̉ꝙ creatura eſt effectus trinitatis creantis ſub triplici genere cauſalitatis:ſcꝫ efficientis: ratione cuius eſt in creatura vnitas: modus: et figura. exemplaris: ratione cuius eſt in creatura:veritas: ſpecies et numerꝰ. finalis: rone cuius ī creatura eſt bonitas: ordo: