breuiloquij ſancti Bonauēture xvj.
multiplicamini. p̄ceptū diſcipline: d̓ ligno ſcīe boni ⁊ mali ne comedas Iuxta q̄ datū ē ſibi qͣdruplex adiutoriuꝫſcꝫ ſcīe: ꝯſcīe: ſyndereſis: ⁊ gr̄e. ex qͥbꝰſufficient̓ hūit vt poſſꝫ ſtare ī bono ⁊ꝓfice̓: ⁊ a malo caue̓ ⁊ declinare. Rōat ad intelligētiā p̄dictoꝝ hec c. ꝙ primū pͥncipiū fecit mūdū iſtū ſenſibileꝫad declarādū ſeip̄m. videlꝫ: vt hō ꝑ illū tqͣꝫ ꝑ ſpeculū ⁊ veſtigiū reduceret̉in deū artificē amādū ⁊ laudādū: ⁊ ẜꝫhoc duplex ē liber. vnꝰ ſcꝫ ſcriptꝰ intꝰqͥ ē dei eterna ars ⁊ ſapīa: et aliꝰ ſcriptꝰ foris .ſ. mūdꝰ ſenſibil̓. Cū igit̉ eſſꝫvna creatura q̄ ſenſuꝫ hēbat intꝰ: adcognitōnē libri interioris. vt āgelꝰ. ⁊alia q̄ totū ſenſuꝫ hēbat foris: vt qd̓libet aīal brutū: ad ꝑfectionē vniuerſittatis d̓buit fieri creatura: q̄ hoc ſenſuduplici eſſꝫ p̄dita ad cognitionē libriſcpͥti intꝰ ⁊ foris .i. ſapīe ⁊ ſui oꝑis Etqꝛ ī xp̄o ſiml̓ ꝯcurrit et̓na ſapīa et eiꝰopꝰ ī vna ꝑſona. iō dr̄ liber ſcriptꝰ intus ⁊ foris ad reꝑationeꝫ generis humani. et ꝙ cuilibꝫ ſenſui corrn̄det motꝰ: iō duplex ē hoī datꝰ motꝰ. vnꝰ ẜminſtinctū rōnis in mēte. aliꝰ ẜm īſtīctūſenſualitatis ī carne. pͥmi ē īꝑare. ſcd̓iꝟo eſt obtꝑare ẜm rectū ordinē. Qn̄aūt fit ē cōuerſo: tūc rectitudo ⁊ regimen aīe precipitat̉ de ſtatu ſuo. ⁊ qꝛcuilibꝫ motui ⁊ ſenſui rn̄det appetitusad aliqd̓ bonū: ideo duplex bonū preparatū ē hoī. vnū ſcꝫ viſibile: ⁊ alteꝝiuiſibile. vnū tꝑale: aliud et̓nū. vnumcarni: alteꝝ ſpūi. Ex his aūt bonis deus dedit vnū: alteꝝ āt ꝓmiſit. vt vnūgratis poſſideret̉: alteꝝ ꝟo ꝑ merituꝫadqͥreret̉. Et q fruſtra bonū dat̉ niſicuſtodiat̉. fruſtra ꝓmittit̉ niſi ad ip̄mꝑueniat̉. iō duplex ē p̄ceptū hoī datūſcꝫ vnū nature ad cuſtodiēdū bonuꝫcreatū: aliud diſcipline: ad ꝓmerendūbonū ꝓmiſſū: qd̓ nulloº poterat mereri meliꝰ qͣꝫ ꝑ merā obediētiā. Obediē
tia aūt mera c qn̄ preceptū ex ſe ſoloobligat: nō ex aliqͣ cā alia. ⁊ tale dr̄ p̄ceptū diſcipline: ꝙ ꝑ ip̄m diſcit̉ q̄ntaſit virtꝰ obediētie: q ſui merito ducitad celū. ſuo aūt demerito p̄cipitat ī īefernū. Nō ergo datū ē illud mādatūhoī ꝓpt̓ indigentiā aliqͣm quā deꝰ haberet de humano obſeqͥo. ſꝫ ad dādaꝫmīam merēdi coronā ꝑ merā ⁊ volūtariā obediētiā. Et qm̄ hō rōne nature defectiue ex nihilo formate: nōdū ꝑgloriā ꝯfirmate: poterat cadere: benigniſſimꝰ deꝰ qͣdruplex cōtulit ei adiutoriū ſcꝫ duplex nature: ⁊ duplex gratie. Duplice em̄ indidit rectitudinemipſi nature. Uidclꝫ vnā ad recte iudidicādū. ⁊ hec eſt rectitudo cōſcientie.Aliā ad recte volendū: ⁊ hec ē rectitudo ſyndereſis: cuiꝰ eſt remui murarecōtra malū ⁊ ſtimulare ad bonū. Duplicē ec̄ ſuꝑaddit ꝑfectionē gr̄e. vnagr̄e gratis date: qd̓ fuit ſcīa illumināsintellectum ad cognoſcenduꝫ ſcipſuꝫet deū ſuū. et mūdū iſtū qͥ factꝰ fueratꝓpter ipſum. Aliā vero gr̄e gratū facientis: que fuit charitas habilitās afectū: ad diligēdū deū ſuꝑ oīa ⁊ proxmū ſicut ſcipſum. et ſic ante lapſuꝑfecta habuit naturalia: ſuꝑi eſtita nihilominꝰ gr̄a diuina. Ex quo mani faſte colligit̉ ꝙ ſi cecidit nō aliūde fuit:niſi ex ſua culpa: ꝙ obedire contēpitCapitulū xij.¶ De cōpletiōe ⁊ ordinatiōe totiusinundi conſummatiX predictis colligi p̄t ꝙ creatura mūdi eſt quaſi qͥdā liberin quo lucꝫ repn̄tatur ⁊ legittrinitas fabricatrix ẜm triplicē gradūexpreſſionis: ſcꝫ ꝑ modū veſtigij: imaginis ⁊ ſimilitudinis. Ita ꝙ rō veſtigij reꝑit̉ ī creaturis omnibꝰ. Rō imaginis ſolū in intellectualibꝰ ſiue ſpiritibus rōnalibꝰ. Et rō ſimilitudinis īſolis deiformibus. ex qͥbꝰ qͣſi ꝑ qͦſdam