Druckschrift 
Opuscula
Entstehung
Köln 24. XII. 1486
Seite
XIIv
Einzelbild herunterladen
 

Primaparsᵐ breuiloquij

dit ꝑ libeꝝ arbitriū. ideo qͣntū ad arbitrij libertatē precellit oēm ꝟtutē corporalē. ac ꝑ hoc cūcta nata ſūt ſibi ſeruire. nihil aūt ſibi dn̄ari hꝫ niſi ſolusdeꝰ. nō fatū ſeu diſpoſitio ſyderū. ⁊ ꝓpterea indubitant̉ verū eſt ꝙ ſumꝰ finis oīm eoꝝ q̄ ſunt. et oīa corporaliafacta ſunt ad obſequium humanum.vt ex illis oībꝰ accendat̉ hō ad laudādū ⁊ amādū factorē vniuerſoꝝ: cuiusprouidētia cūcta diſponunt̉. Hec aūtſenſibilis corporaliū machina ē tanqͣꝫdomꝰ q̄daꝫ a ſūmo opifice hoī fabricata: donec ad domū veniat: nō manufactā in celis. vt ſicut aīa mō rōne corporis: et ſtatꝰ meriti eſt in t̓ris. ſic aliqn̄ corpꝰ rōne aīe ⁊ ſtatus premij ſit īcelis ⁊cͣCapitulum v.¶De mō ſcribendi predicta in ſacraſcripturaX iā dictis colligit̉ ꝙ ſicut deCCus res ordinate cōdidit quantum ad tēpꝰ ⁊ ordinate diſpoſuit q̄ntū ad ſitū. ſic etiaꝫ ordinate gubernat quātū ad influētiā. ⁊ ſcripturaordinate narrat quātū ad doctrīe ſufficiētiā. licꝫ nō ita explicite deſcribatdiſtinctionē orbiū: nec celeſtiū: nec elemētaliuꝫ. ⁊ paꝝ aut nihil dicat de motibꝰ et virtutibꝰ corpoꝝ ſuꝑioꝝ ⁊ demixtionibꝰ elemētoꝝ ⁊ elemētatoruꝫet qd̓ plꝰ eſt nihil explicite narrat deꝯditiōe ſuꝑnoꝝ ſpūuꝫ. maxime cū deſcribit iſtud vniuerſum ī eſſe ꝓductūRō aūt ad intelligētiā hoꝝ hec eſt. ꝙcū pͥmū pͥncipiuꝫ reddat ſe nobis cognoſcibile ⁊ ꝑ ſcripturā ⁊ per creaturaper libꝝ creature ſe manifeſtat vt pͥncipiū effectiuū. ꝑ libꝝ ſcripture vt pͥncipiū reꝑatiuū. et pͥncipiū reꝑatiuū nōp̄t cognoſci niſi cognoſcat̉ ⁊ effectiuū.Iō ſacra ſcriptura lꝫ pͥncipalit̓ agatde oꝑibꝰ reꝑatiōis. debet nihilominꝰagē de oꝑe ꝯditiōis ī qͣntū ducit ī cog

nitionē pͥmi pͥncipij efficientis ⁊ reficiētis. et iō ipſa eſt cognitio ſublimis⁊ ſalutaris. Sublimis: qꝛ de pͥncipioeffectiuo. qd̓ eſt deꝰ creator. Salutaris: quia de pͥncipio reparatiuo qd̓ eſtxp̄s ſaluator et mediator. Rurſusquia ſublimis eſt. vtpote quia agit d̓primo pͥncipio et ente ſummo: ideo n̄deſcendit ad deſcribendas ſpēales entiuꝫ naturas: motus virtutes ⁊ differentias. Sed ſtat in qͣdā generalitatein qua implicantur ſpēalia. deſcribendo ſcꝫ cōditionē mūdi quātū ad di poſitionē ⁊ influentiā. quo ad naturā luminoſam: opacā: et peruiā: in generalitate quādā. Et qm̄ primū pͥncipiumde quo agit habꝫ in ſe ordinē naturein exiſtendo. ordinē ſapientie in diſponendo. ordinē bonitatis in influēdo.ita ꝙ ordo nature habꝫ in ſe ſimilitudinē et eqͣlitatem. ordo ſapiētie conſiderat pͥoritatē et poſterioritatē. ordoinfluentie ſuperioritatem et inferioritatem. Ideo ad inſinuādū ordinē nature: det̓minat ſcriptura iuxta qd̓ deum operari decebat. ꝙ in prīcipio antꝑis decurſum fuerit illa triplex natura de non eſſe in eſſe producta. cū dic̄In principio creauit deus celū et t̓rāet ſpūs dn̄i ferebat̉ ſuper aqͣs. vbi nomine celi inſinuatur natura luminoſanoīe terre naturaᵇ opaca. noīe aqͣ natura peruia ſiue perſpicua. ſiue cōtraritati ſubiecta ſiue ſupra cōtrarietatēeleuata. Ubi etiam inſinuat̉ trinitaseterna ſcꝫ pater in noīe dei creantis.filius in noīe principij. ſpūſſcūs ī nomine ſpūs dn̄i. et ſic intelligenduꝫ eſtqd̓ dicit̉. Qui viuit in eternū creauitoīa ſimul. nō qꝛ creauit in chaos oīode ꝯfuſionis ẜm ꝙ finxerūt poete cūproduxerit hanc triplicē naturā ſummā in ſummo. mediā in medio. et infimā in infimo. nec etiaꝫ creauit in eſſeomnimode diſtinctiōis cū celū eſſꝫ ꝑ-