Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ut viſitatione

criſmate ⁊ fontibꝰ ꝓ baptiſmo/ teneat decenter et honeſte ⁊ ſecure. Item ſi altareſuū ſit integrū. ſi hoſtiā ſacra mutat d̓ mēſe in menſem. vel crebrius. vel ſuꝑ his ſolicite moneat̉ atqꝫ doceat̉ Itē ſciſciteturcaute ſecreteqꝫ apud parochianos d̓ alijsmoribus ſuis vt ſi ſit continens vel cōcubinarius. ſi ſolicitat ad malū mulieres cōfitentes/ ſi ꝑ irā vel crapulā frangit ſigillūꝯfeſſionis ſigno vel verbo. ſi fit luſor ad taxillos vel aliter ſcanda loſus ppl̓o. in tabernis in iuramentis horribilibus ⁊cͣ. Et ſīcadmoneat̉ vt emendet̉ vel eijciat̉. Itēquos accipit adiutores in ꝯfeſſiōibꝰ audiendis circa paſca. Et ſi ſe fratres ingerunteo tūc inuito/ et ſi parochiani ſui om̄s ſeuſibi vel ordinarijs ab eo repreſentatis licetab alijs ſe dicāt fuiſſe ꝯfeſſos. Itē ſi pernegligētiam ſuā aliqͥ ſperāt ſine ſacr̄is velpueri vel egroti. aut ſi mulieres hn̄tes pueros ex cōcubinatu admittit ſolēnit̓ ad purificationē. qm̄ hoc nō debet. Itē qualitdenūciant̉ feſta. qm̄ ſepe fit exceſſus ⁊ laq̄us apponit̉ ſi neſcit Itē qualit̓ facit abſolutionē generalē in paſca. et ſi neſcit doceat̉ ⁊ det̉ ſibi forma. Itē ſi habeat ſtatutaſynodalia. et ſi ſciat legere ea. et ſi publicatea que dꝫ ex talibus ppl̓o nūciare. ⁊ in hocdn̄t eē p̄lati paucis ꝯtēti qͦ ad illa q̄ concernūt tꝑalitate eccleſie. ſed magis d̓ ſalute ꝓuideat aīaꝝ. Itē ſi ſciat cantare ⁊ legerein miſſali diuine legis. et ſi denūciat ſuispochianis ⁊ qualiter. Itē ſi hēat inſcriptis tenorē generaliū p̄teptoꝝ. ſi ſciat ſeptēpctā mortalia. et videat̉ de doctrinali ſimpliciū. vel de tractatulis alijs ad hoc ordinatis. qm̄ hec ſunt magis neceſſaria et vtilia/ ꝙͣ ſole ꝯſtitutōes ſynodales vt dictū ēEteꝝ poſt inquiſitionē d̓ moribus curati vel ſui ſubſtituti/ poterit fieri inquiſitio ab eodē.vel ab alijs ꝓbis. ſuꝑ ꝯditio xnibus parochianoꝝ. ⁊ hoc caute in generali petendo qualia vitia magis regnat ī parrochia. ⁊ ẜm hoc poſſet viſitatoꝝ ẜmo melius adaptari. Inquirat̉ gͦ ſi in parochiaſint plures excōicati. in quibꝰ caſibꝰ. vt viſitans poſſit ad eoꝝ abſolutionē ꝓcurādāmelius ꝓcedere. Ite ſi regnant ibi hereſes. ſortilegia et qualiter etſi ſint ſuꝑſtitio-

nes in ligaturis ſcripturis ⁊ breuibꝰ appēſis. ſi blaſphemie/ ſi vſure/ ſi falſe mercationes. ſi furtū ſi pctm̄ ꝯͣ naturā/ ſi adulteriaet ſil̓ia. qꝛ ẜm iſta. poterit viſitator/ p̄dicationē vel viſitationē ſuā. vel ꝯfeſſione/ fructuoſius adaptare/ vt dictū eſt. Itē ſi parochiani bn̄ ſeruāt feſta pͥncipalia. veniendo ad miſſam. et ſtando ꝑ totū. vel ſi recedunt ſumpta aqua benedicta. vel poſt e leuationē corꝑis xp̄i. Notet̉ hic de moderatōne qualiter fieri poſſit in tot feſtis/ ſiue ꝑꝯciliū generale. ſiue ꝑ ꝓuincialia de cōſenſu eiuſdē cōcilij generalis. Et notet̉ de feſto trinitatis ſolennizando ꝓut papa nouiter inſtituit. Itē ſi ſoluāt decimas. de quibus ⁊ qͥbus. Si veniūt oēs ad ꝯfeſſionemſaltē in paſca vt tactū eſt. et ſi ſciāt pater noſter ⁊ credo. et ſi dicūt illa. et ſi nō cōpelluntur ad illa ſcienda et dicenda. Itē ſi vexantur ab officiarijs p̄lati vel alteriꝰ ⁊ qualit̓.ſuꝑ his ꝓuideat viſitator. Itē ſi teſtōꝝ executiones faciūt/ moueant̉ ⁊ cogant̉ Itemſi fuerit int̓ aliqͦs inimicitie capitales. et ſicfiniant̉ ꝓut poterit fieri. Itē ſiſint liteſmote int̓ eos ⁊ quibꝰ cauſis. ⁊ ſi poſſent adꝯcordiā ſummarie ꝯuocari/ vt tactū ē iuxͣhoc moueāt̉ ſimpl̓r querat̉. Itē ſi ieiuniaeccl̓ie obſeruāt vel ſi irrident. Itē ſi ſcholehn̄t̉ ꝓ iuuenibꝰ. Itē qualit̓ inſtruūt̉ pueiī ꝑochia ⁊ alia loca viſitando. ſiue ſit in religiōe ſiue alibi. qꝛ a pueris dꝫ inch̓oari reformatio eccl̓ie. Et ꝓhibeat̉ hic nimia familiaritas fratrū et ſoroꝝ ad inuicē. ⁊ cumparētibus. qꝛ iacēdo cū eis. aliqn̄ ſuffocantur in corꝑibꝰ. ⁊ deteriꝰ aliqn̄ ꝓuenit ī moribus. ꝓuideat̉ igit̉ ꝙ ſint ſcole vbi nō ſt̓.Itē ſi moriētes in puerperio aꝑiant̉. vt infans viuꝰ recipiat̉ ⁊ baptizet̉ qm̄ hoc expedit. ſed cū cautela. Itē qualit̓ ſe hn̄t parochiani ī eccl̓ia reuerent̓ ⁊ ordinate ⁊ qͥete. ⁊ſi n̄ moueāt̉ ip̄i nec fiāt ludi dyabolici fatuoꝝ. Itē ſi fiāt ẜmones apud eos ⁊quo miſſi ſunt ⁊ qͥd dicūt ſuꝑ maͣ indulgentiaꝝ. ſi irrationabilia aut mēdacia eſſetꝓuidendū. Ite ſi laici ⁊ mulieres intrantchoꝝ. et ſi ducūt choreas ī locis ſacris. et ſiillic celebrāt ꝯuiuia. et ſi induūt veſtes ſacras. et ſi ſic corrigant̉ ⁊ ꝓhibeāt̉. Itē ſiirreuerent̉ ſe habeant dū baptizant̉ ſui pueri. et dū fiūt matrimonia/ vl̓ ī alijs ſacr̄is