Dialogus de celibatū eccleſiaſticoꝝ 38

non vtendo vel nō exercēdo/ ſed abſtinendo vincunt̉. Sciunt experti etiā in pruritu ſenſuali. ¶ Hec aūt pollutio etiā in vigilia/ ſi in principio vſqꝫ ad finē habeat iugiter rationē ⁊ voluntatē renitentē ꝙͣtū poteſt iuxta caſum negocij volūtas reputabitur nedum nō peccaſſe mortaliter/ ſꝫ multipliciter meruiſſe. Iuxͣ illud beate Lucie.Si me inuitā corruperis mihi caſtitas duplicabitur ad coronam. Poteſt autē caſusdiurne pollutiōis euenire circa eos qui habent de neceſſitate audire confeſſiones. velaliqua taliꝫ cogitare vel agere ad que ſeqͥt̉aliquādo renitentibus eis toto poſſe. et ſibi p̄cauentibus ab initio vſqꝫ ad finem/ talis paſſio feditatis. Qd̓ ſi quis dicit/ omittat talis qui tam fragilis eſt ⁊ lubricus audire confeſſiones. ⁊ p̄dicare et ſimilia. Reſpondetur ꝙ in multis caſibus nō oportꝫhoc fieri. ꝓpter neceſſitatem conſilij et euitationem ſcandali. ⁊ obligationem officij.Sed quales ſunt iſti caſus non poteſt generaliter arte determinari. Referamꝰ hoc adillud qd̓ ſapiens iudicabit circūſtantiaruꝫconditione penſata. ¶ Conſulo tamen vtauditurus confeſſiones in huiuſmodi periculo accedat p̄paratus cum timore et tremore. Auertat inſuꝑ ꝙͣtum poteſt faciē ſeuoculum carnis ⁊ non minus oculū mentꝭab aſpectu ſenſuali illius qui loquitur velconfitetur. ſed aſcendat in arcem rationis.Illicqꝫ recogitet animā illius velut egrotā⁊ ſauciam. quia caro nō ꝓdeſt quicꝙͣ. Deniqꝫ celebraturus/ ſi poteſt officiuꝫ hoc differre poſt miſſam ſuam/ tutius agit. quoniam recens huiuſmōi fluxus plus impeditcelebrationem ꝙͣ vetus. Conſtituat ſe p̄terea confeſſor in illo ſtatu corporis in qͦ minus ſtimulabit̉. vt ſtet. vl̓ flectat genua. vl̓alicubi ſe ꝓſternat. ¶ Sit inſuꝑ ẜmo ſuuſdum ad talia ventum fuerit breuis ⁊ rigidus. p̄ſertim vbi confitens paratus eſt norenitente verecūdia/ ſpōte totum virꝰ euomere. Sed vbi per affabilitatem quandaꝫoportꝫ a confitente nimis verecūdo nuditatem ſue feditatis extorquere/ ꝓfecto maius ineſt periculum. Sed ſi caritas ad hecfeda ſcrutanda deſcēdat nō curioſitas autlubricitas iuuabit caritatꝭ auctor deus. fadens cum temptatione ꝓuentum. ¶ No-

centur ad intellectum pleniorem p̄miſſorūprimo ſumma confeſſoꝝ titulo. iij. li. iij. debigamis. vbi querit̉ quō perdit̉ v̓ginitas.Itē tractatulus quē aſcribit̉ aliqui ſanctoThome. ſed magis apparet ex ſtilo ⁊ materia ꝙ ſit Bonauen̄. qui incipit. Qm̄ fundamentū ⁊ ianua. ⁊ eſt vtilis multū.¶ Finit.Dialogus ſophie etnature ſuper celibatū ſiue caſtitate eccleſiaſticorum per eundem Cancellarium compoſitꝰ Lugduni. Anno dn̄i. M. cccc. xxiijIalogus apologeticus.ꝓ celibatū eccleſiaſticoꝝ Adcuius collocutores ſūt Sophia ⁊ natura. ꝯtinet actusqͣttuor principales. ¶ Primus inueſtigat finē humane conditionis. qui non eſt principalis vtgeneret. ſed vt felix viuat. ¶ Secundus ratiocinando concludit ip̄i nature/ ꝙ caſtitas moralis. nedū matrimonialis ſed etiāvirginalis atqꝫ vidualis in multis eſt laudabilis. ¶ Tercius hoc idem deducit deheroica caſtitate. qualem nature diſcipulivel coluerunt/ vel beatificauerunt/ vel conſuluerūt. ¶ Quartus ſpecialiter inſiſtit circa diuinalem caſtitatē. qualis imponit̉ eccleſiaſticis viris vltro. cuꝫ perpetua matrimonij negatione cum dedicatōe ad deumcum celebri rebus ſacris applicatione. vbitandem nature pax eſt cū ſophia. ¶ Alloquitur in primis ſophia (que ⁊ ſapiētia froneſis aut theologia dicitur) naturam. quaex inſpectione cuiuſdam dialogi/ per egregium militem/ dominū Guilhermū Savguet nouiter editi indignatā ſenſerat/ contra votum caſtitatis ſacerdotum occidentalium/ ex ꝯſtitutione ꝯcilij niceni. Eſt igitur principiū verboꝝ ſuoꝝ vitas euāgelij.¶ Sophia.Primus actusUnt eunuchi qͥ ſeip̄os caſtrauer̄tꝓpter regnū celoꝝ. qui poteſt caꝑecapiat Matth̓. xix. Ne murmuraueris igit̉ aduerſus caſtitatē ſoror natura. quoniā ſummus magiſter ⁊ dn̄s noſterꝓtulit hoc v̓bū in grāde p̄coniū volūtarie

X 4

33