Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendium theologie

lia. delectatio moroſa. mora talis cōſenſustale peccatū eſt qualis eſſet ip̄e realis actusQuia tunc rario ſuꝑior ſic expreſſe in talemillecebram ſeu carnalem delectationē q̄ eſtin creatura conſentiendo/ ſe a vera delectatione que eſt in deo circa quam ſolū intendere deberet ſcient̓ auertit. qd̓ ſine contemptū facere non poteſt. cum nūqͣ exp̄ſſe (vtin ſuꝑioribus monſtratum eſt) in aliquidcircat ales res carnales ⁊ terrenas conſentire poſſit. conſentireqꝫ dicatur niſi deliberata. Deliberata autē facere non poteſt. qͥnleges ⁊ regulas diuinas ⁊ eternas quibusinnitit̉ conſuleret vel conſulere omiſerit ⁊neglexerit. Et ſic vere vel interp̄tatiue contempſerit. Et etiam tunc in talem illecebrāſeu carnalem delectationem ip̄ius ratiōisinferioris conſenſus expreſſus. quia in talibus carnalibus ⁊ terrenis ꝑ ip̄am rationēinferiorem apprehēſis. ⁊ circa que ſe applicat nūꝙͣ ratio ſuꝑior que vt ſupra dictū eſtde ſe ⁊ ex ſe circa talia nō intendit ꝓprie conſentire dicit̉. nec conſentire poteſt; niſi ipſaetiam ratione inferiori realit̓ deliberata etconſentiente. Sed bene econtra pōt. Imoꝓprie loquendo talis expreſſus ip̄ius ratōnis ſuꝑioris in talem illecebram ſeu carnalem delectationem conſenſus nihil aliudeſt ꝙͣ ꝙ ip̄a ratio ſuꝑior. dictam rationē inferiorem in huiuſmōi illecebrā ſeu carnalēdelectationem delectari ac ip̄am ab ea nonreprimere ſeu retrahere. ac cū ea in tali delectatione concurrere vere ⁊ expreſſe deliberata conſentiat. Et hinc eſt ꝙ licet interdūꝓut iam in ſuꝑioribus tactuꝫ eſt/ ip̄a ratioſuꝑior in illecebram ſeu carnalem delectationē vere ⁊ expreſſe ſeu interpretatiue conſentiat. tūcꝙ talis illecebre ſeu carnalis delectationis que tunc vere mora conſenſusmoroſa eſt moroſaqꝫ dicit̉ peccatum poſſitad ip̄am rationem ſuꝑiorem dici ꝑtinere.quia tamen ip̄a ſuꝑior non ꝓprie ex ſe necad ſe hoc facit. illudqꝫ etiam non niſi ip̄a ſimiliter ratione inferiori deliberata ⁊ cōſentiente ꝓprie facere poſſit. hinc eſt ꝙ peccatum moroſe delectationis/ cōmuniter ⁊ ꝓprie dicit̉ ad rationem inferiorem ꝑtinere.ꝓut ample in ſuꝑioribus declaratum eſt.EEt hic eſt talis ꝓprius ⁊ deliberatus conſenſus. de quali tam iuxta ſepe dictas du-

as diſtinctiones in ſuꝑioribus poſitas: ꝙetiam coīter intelligit̉ dum dicit̉ cōſenſusin velectationē. peccatū mortale eſſe.Ut negligensC Aut hmōi ſic inſurgentem illecebrā ſeucarnalem ⁊ voluptuoſaꝫ delectationē poſtip̄ius rationis apprehenſionem/ ip̄a ratioſuꝑior non reprimit. ſed non etiam expreſſe in eam cōſentit. Et reſpectu iſtius caſuspoteſt ſe ratio duplici modo ſeu ſub duplici qͣlitate habere. Uno modo ſeu ſub vnaqualitate qua talem illecebram ſeu carnalem delectationem quam ſic ratio ſuꝑiornec reprimit. nec etiam in eam expreſſe conſentit ratio inferior poſt ſufficientem deliberationē debitamqꝫ animaduerſionē periculi ⁊ peccati qd̓ exinde īminet ⁊ incumbit retinet ⁊ circa eam īmorat̉. nec eam ip̄aratio ſuꝑior ex diuine ⁊ eterne legis ⁊ regule conſideratione eſt diligēs reprimere. Ettūc dicit̉ ratio quinto ſex modoꝝ ſupra tactorum ſeu ſub quinta qualitate ſe hr̄e. ſcꝫvt negligens. Qui modus ſeu qualitas ſehabēdi/ licet ꝙͣ plurimū ⁊ principalius vtex ſtatim ſequentibus apparebit rationisinferioris in eo conſenſus occurrat ⁊ oꝑet̉attribuendus eſt ſuꝑiori rationi. qꝛ ꝑ iſtuꝫmodum ſeu ꝑ iſtam qualitatem ſe habēdirationis ſuꝑioris/ cauſat̉ peccatum mortale. qd̓ alias non eſſet. Correſpondetqꝫ etiāiſte modus ſeu iſta qualitas tercio mēbroprincipalis diſtinctionis trimēbris ſuꝑiusad hoc ꝓpoſitum poſite. Nam tunc talisillecebra ſeu carnal̓ delectatio quantūcūqꝫmodicum forſan vt in ſimili ſupra dictū ēteneat̉ ſicqꝫ nō moroſa ſit mora temꝑis eſtmoroſa mora conſenſus. Eſtqꝫ tunc(vt iādictum eſt peccatum mortale etiam ſi deſit plena voluntas p̄ficiendi actū. īmo ꝓutſupra in ſimili dictum eſt. vbi forſan exp̄ſſa voluntas non ꝑficiendi adeſſet maximeſi vt ibi etiam dictum eſt/ talis retentio ipſius illecebre ſeu carnalis delectatōis in ip̄aratione inferiori/ ⁊ negligentia reprimendiin ip̄a ratōne ſuꝑiori eſſet tanꝙͣ in rem autoꝑationem ſeu actū ſuꝑ quo vel circa queip̄a illecebra ſeu carnalis delectatio inſurgit ⁊ verſat̉. ⁊ talis illecebre ſeu carnalis delectatiōis eſſet principale obiectum iuxͣ qd̓