Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De delectatione an ſit peccatum

L9

et motum rationis ſequi vel noͣ ſequi. propter qd̓ hmōi delectatio volūtaria appellatur. ad ip̄am etiā mouet̉ ⁊ inclinat̉. qꝛ ſubiſta conſideratiōe ⁊ nō alias venit h̓ de huiuſmodi delectatiōe. an ſcꝫ peccatum ſit etqd̓ inueſtigandum. Nunc igit̉ ad ꝓpoſiti cepti declarationē accedēdo huiuſmodi ratiōis app̄henſio. ⁊ exinde delectatio voluntaria ꝯſequēs aut eſt debite regulata debiteqꝫ menſurata. vt ſcꝫ ſit in rem licitam ⁊ ꝙͣtum debꝫ. ⁊ quō debꝫ. vt exēplificari poſſet de delectatiōe etiā in ſe bonaruꝫoꝑationū. īmo etiā ad magis materiā declarandā/ in actu venereo. in legitimo tamen matrimonio/ ⁊ cū debitis circūſtātijsvel delectatiōe cibi ⁊ potus ⁊ hmōi. etiampoſt app̄henſionē ratiōis ꝯtingentibus. ⁊talis delectatio nō ē peccatū. Nec em̄ poſſibile eēt aliquē humanitus. ſine aliqua ſenſibili ⁊ corꝑali delectatione viuere. Authmōi delectatio voluntaria ſic ratiōis app̄henſionem cōſequens nō eſt debite regulata ⁊ moderata. īmo defectiua ⁊ inordinata. vtputa qꝛ eſt in rē illicitā. vl̓ qꝛ debitammēſurā aut debitū modū excedit. qd̓ ex vicio fomite mouēte ꝓcedit. ꝓpt̓ qd̓ ⁊ vicioſa dr̄. Et hoc iteꝝ cōtingere pōt dupliciter Aut em̄ illa ratōis app̄henſio ⁊ ex hincdelectatio volūtaria ex ip̄a cōſequens eſt ⁊fert̉ circa aliqͥd qd̓ ex ſuo genere ſolū ē peccatū veniale. ⁊ tūc ſiue rō ſuꝑior vere vel interp̄tatiue (iuxta qd̓ infra latius declarabitur) conſentiat. ſiue nō. hmōi delectatio d̓ſe nc̄ eſt niſi veniale pctm̄. vt eēt in verboocioſo. vel riſu ſuꝑfluo. ⁊ hmōi. Notāterdr̄ de ſe qꝛ ex circūſtātijs poſſꝫ effici mortal. vtputa ꝓpt̓ nimiā libidinē aūt ꝯtemptūaut qꝛ cū intentiōe in aliqd̓ aliud qd̓ d̓ ſuogenere eēt pctm̄ mortale. ꝓut ſupra in pluribus locis. maxime vbi mētio facta ē quōpeccatū veniale poſſit mortale effici. ſatꝭ declaratū eſt. Aut illa rōnis app̄henſio etex hinc ip̄am cōſequēs delectatio eſt et fert̉circa id qd̓ de ſuo genere eſt mortale peccatum. Et hic magꝭ aduertendū venit. Tūqꝛ de hmōi delectatiōe maior ē difficultas/quō et qd̓ peccatū ſit. Tum qꝛ circa eā maiorē diuerſitas poſitionū doctoꝝ. qͥ tamenlicꝫ in ſuis modis ponendi diuerſi videāt̉effectualit̓ cōincidūt. Eſt igit̉ circa hoc di

ſtinctio aliquoꝝ bene cōis. Quia ſi huiuſmodi delectatio nō ē moroſa. tunc non eſtniſi veniale peccatū. Si v̓o moroſa fuerit:eſt peccatū mortale. Intelligētes vt dicūtde mora cōſenſus in delectationē ⁊ non demora temꝑis. Notāter dr̄ in delectationē.qꝛ de conſenſu in actum/ nullū eēt dubiū. Sed iſtud latiori indiget declaratione.Cum qꝛ iſte modus ponēdi innuere videtur eē aliquā delectationē moroſam moratempis. que nō eſt moroſa mora cōſenſus.De qua tamē an ſit peccatū ⁊ qd̓; non ſatisvidet̉ exprimere. Tum qꝛ ſic ſimplicit̓ dicere conſenſum in delectationē eſſe peccatum mortale. nō eſt vſqꝫquaqꝫ verū. etem̄(vt infra videbit̉) eſt conſenſū in delectationem ſub aliqua qualitate reꝑire. qd̓ nōerit niſi peccatū veniale. Et ideo ꝓ ip̄adeclaratione ꝙͣtum ad p̄ſentē tractatū ſufficit facienda. eſt aduertendū ꝙ iuxta poſitionis ſupra dicto effectū. poſitionēqꝫ cōmuniorē hmōi delectatio q̄ ſic circa id qd̓de ſuo genere peccatū mortale exiſtit eſt etfert̉/ in triplici differētia reꝑit̉. Una quidēnō moroſa. nec mora temꝑis. nec mora cōſenſus. Alia moroſa mora temꝑis ſed nonmora cōſenſus. Et alia moroſa mora conſenſus qd̓ tn̄ intelligendū venit de ꝯſenſudeliberato. Eſt inſuꝑ aduertendū ꝙ cōmuniter ꝑ oēs doctores peccatū delectationis p̄cipue moroſe ratiōi attribuit̉ ⁊ in eadicit̉ eſſe. Cum em̄ (vt ſepe ſupra dictumeſt) ratio ſit directiua humanoꝝ actuuꝫ / etnō ſolū exterioꝝ. ſed etiam interioꝝ paſſionum. quotienſcūqꝫ rō/ in illaꝝ interiorumpaſſionum directiōe deficit merito dr̄ peccatū in ip̄a rōne (inquantū eaꝝ directiua)eſſe ſicut etiā qn̄ deficit in directiōe exteriorum actuū. Cum igit̉ (vt etiā ſupra tactuꝫeſt) delectatio ſit q̄dā anīe paſſio. ⁊ ꝑ conſequens eius directio ⁊ regulatio ad eius rōnem ꝑtineat/ ⁊ ſit circa ip̄am delectationē.nō poſſet ꝓpͥe in directio ꝯtingē qͥn ex defectu ratiōis ꝓcedat. claꝝ eſt oēm indirectionem q̄ circa delectationē cōtingit rōni debere imputari. Et hinc dr̄ pctm̄ delectationis in ratiōe eē. īmo amplius. cū delectatōlicꝫ ſit in vi appetitiua tāꝙͣ in pͥmo et ꝓximo pͥncipio. ſit nihilominus etiā in ratōetāꝙͣ in principio motiuo. habeatqꝫ ipſa rō

ipſarI 3