Compendium theologie
inſurgūt ⁊ oriunt̉. ¶ Luxuria etiā ẜm Caſſianū dicit̉ radix omnis peccati. quia carnales delectationes ſunt nobis naturales⁊ ad paturalia proni ſumus ⁊ inclinati. aceis cū difficultate reſiſtimus. Attracta igitur ⁊ affecta per luxuriaꝫ anima in omniaalia vicia faciliter ⁊ ſine cōſideratōe ac moderamine. ẜm tamē prius ⁊ poſterius hoceſt mediate vel īmediate ex vno .ſ. in aliudꝓlabit̉. alia tamen via ⁊ ordine ꝙͣ per ſuꝑbiam ⁊ ꝙͣ per libidinem ⁊ ꝙͣ per cupiditatem. ¶ Poſſent iſta ꝓfuſius declarari ſedꝙͣtum ad breuitatē huius tractatuli cōueuit. ſatis ſint quę tacta ſunt. qui amplioravidere voluerit doctores habeat ſolennes.⁊ inter ceteros beatū Thomā ſcd̓a ſcd̓e. etſummā de vicijs ⁊ v̓tutibus.De ſeptem vicijs Rcapitalibus in ſpeciali. Et primo differentia inter ſuꝑbiā ⁊ inanē gloriā.Stis ſic p̄notatis dicendum venitde quolibet p̄dictorum ſeptem viciorum capitalium in ſpecie ſeu inparticulari. Et primo de ſuperbia. Circaquam notandū eſt ꝙ licet cōmuniter nonfiat diſtinctio inter ſuperbiā ⁊ inanē gloriāīmo ponat̉ inanis gloria filia ſuꝑbie. Grego. tamē inter eas differentiā ponit. īmo ſuperbiā dicit reginā ⁊ matrē omniū vicioꝝ.Quod intelligendū eſt Grego. accepiſſe ꝓut ſuperbia cōſiderat̉ ſcd̓m quādam redudantiam ⁊ generalitatē quam habet in aliapeccata inꝙͣtum .ſ. ex ip̄a omnia peccata oriri poſſunt. Et hoc duplici via ſeu ratione.Uno modo per ſe ⁊ directe inꝙͣtum .ſ. aliapeccata ordinant̉ ad finē ſuꝑbie que eſt ꝓpria excellentia ad quaꝫ poteſt ordinari qͥcquid hō indebite ⁊ inordinate appetit. aliomodo indirecte ⁊ quaſi ꝑ accidēs remouēdo ꝓhibens. inꝙͣtum .ſ. per ſuperbiaꝫ: hōlegem diuinā ꝯtemnit. per quā ꝓhibetur apeccādo ⁊ trāſgredit̉ mādata. Intelligiturtamē hoc quādo illa trāſgreſſio mādatoꝝfieret ex ꝯtemptu. Nam fieri poſſit ex ignorantia vel infirmitate. ꝙ ibi nō eſſet ſuperbia. Ut igitur ſemper natura ip̄oꝝ viciorūclarius eluceſcat ꝓcedatur hic opinionemGrego. inſequendo. ¶ Differentia aūt quecōmuniter inter ſuperbiā ⁊ inanem gloriā
aſſignat̉ eſt. quia licet in vtraqꝫ ſit īmoderatus ⁊ inordinatus ꝓprie excellentie appetitus/ qui ſcꝫ non eſt ẜm rectam ⁊ debitā rationem in hoc tamen differunt. quia ſuperbia excellentiā ꝓpriam inordinate appetit.Inanis v̓o gloriā excellentie ꝓprie manifeſtationē. ita ꝙ ſuꝑbia ꝓprie conſideratur.inꝙͣtum ille inordinatus ꝓprie excellentieappetitus habet̉ ab intra etiā ſi nō ab extraꝓgrediat̉. Inanis gloria trāſit ab extra. qͥailla excellentiā appetit ab extra apparere. ⁊in ore alioꝝ apparere ⁊ manifeſtari.De ſuꝑbia in particulari ꝓut diſtinguit̉ ab inani gl̓ia ⁊ ponit̉quaſi regina alioꝝ vicioꝝ.Icetur ergo primo de ſuperbiaque ſic vt aliqualiter tactum eſtẜm Auguſt. diffinitur. Superbia eſt peruerſus proprie celſitudinis appetitus. Dicit etiā Auguſ. ꝙ ſuꝑbia omnibus homībus inuidet .ſ. ſuperioribus. quia eis non equat̉. Paribus. quiaſibi equātur. Inferioribus neſibi equētur¶ Dicit̉ etiā ſuperbia omnis peccati radix⁊ initium propter tres rationes ſupra in penulti. capi. immediate precedenti tactas.Grego. xxxj. li. moral̓. quatuor ſpecies ſuperbie aſſignat. Prima eſt cū homo bonūqd̓ habet eſtimat ſe a ſeipſo habere. Scd̓aſpecies eſt cū homo bonū quod habet ſibideſuꝑ datum credit: ſed tamen ſe reputat illud ꝓ ſuis meritis accepiſſe. Tertia ſpecies eſt cū homo iactat ſe habere bonum qd̓non habet. Quarta ſpecies eſt cū hō deſpectis ceteris appetit ſingulariter videri habēbonum qd̓ habet ¶ Et eſt aduertendū ꝙhic iactantia accipit ꝙͣtum ad interioremcordis arrogantiā. Quia ſi caperet̉ iactantiam ꝙͣtum ad exteriorem actuꝫ quo quisfalſe ſe diceret vel laudaret habere bonumquod non habet magis ꝓprie ꝑtineret adpeccatū inanis glorie ⁊ etiam ad peccatummendacij ꝙͣ ad peccatū ſuperbie ꝓut ſumitur hic ⁊ a beato Greg. ¶ Iſtarū aūt quatuor ſpecierū ⁊ ſufficiētia ſic ſumit̉. Dictuꝫeſt ſuperbiā eſſe inordinatū ꝓprie excellentie appetitum. Omnis aūt excellentia accedit homini ratōe alicuius boni quod habet. Bonuꝫ aūt quod habet hō/ tripliciter