Compendium theologie

principiū exquo eſt. qd̓ eſt oīno nihil. cumip̄a voluntas ex nihilo ſit ſemꝑ tendit addefectū. Si ergo velimus ſcire vnde malūculpe ſit materialiter. dicendū ꝙ ex nihiloSi v̓o velimus ſcire vnde ſit terminaliter.dicendū ꝙ ex abſentia debiti modi debiteſpeciei ⁊ debiti ordinis. Sed ſi velimꝰ ſcirevnde ſit originaliter. dicendū ꝙ a volūtateſiue a libero arbitrio?De progreſſu peccati. ¶ Nota ꝙ peccatū iniciat̉ in cogitatōe.ꝓcedit ⁊ creſcit in delectatōe. ꝑficit̉ in ꝯſentu. ¶ Circa ꝓceſſuꝫ aūt peccati notandū ēꝙ aliqua ip̄m peccatū ancedūt. aliqua ip̄ꝫſubſequūtur. aliqua ip̄m concumitantur.¶ Itē reſpectu pͥmi. Aliqua peccatū an̄cedunt ex ꝑte auerſionis. Et aliqua an̄cedūtex ꝑte ꝯuerſionis. Ex ꝑte aūt auerſionis .i.qn̄ qͥs a bono incōmutabili qd̓ deꝰ eſt: auerti ⁊ ſeꝑari incipit. an̄cedūt peccatū. ꝯtemptꝰomiſſio. ingratitudo. inobedientia. Ex ꝑtev̓o ꝯuerſionis .ſ. qn̄ homo ſe in peccatū cōuertit an̄cedit peccatū. cogitatio. libido cōcupiſcētia. delectatio. p̄uerſa intētio. cōſenſus. Peccatū aūt ſubſequūtur. macula. id ēdeformatio imaginis dei. reatus. ⁊ obligatio ed penā eternā. ¶ Pͣeccatū cōcomitantur circūſtantie que ip̄m vel aggrauant velminuūt. ⁊ ſunt octo q̄ ex verſū ſequēti notificari poſſunt. vnde v̓ſus. Quis qͥd vbi perquos: quotiēs cur quomō quādo:De tribus actionemdeprauātibus. ¶ Per tria etiam principaliter deprauari ſolet actio. etiā illa que eſt degenere bonoꝝ. Quandoqꝫ in ſui principioquādoqꝫ in ſui medio. quādoqꝫ in ſui fineſcilicet per malam intentionē. per negligentiam. per vanā gloriā.Quibus cauſis vnumpeccatū dicit̉ maius. ¶ Multis etiaꝫ cauſis ſeu reſpectibus vnū peccatū dicit̉ maiꝰſeu grauius altero. Uidelicꝫ cauſalitate vtpeccatū luciferi. Generalitate vt peccatumprimi homīs. Deformitate vt peccatū iudeꝓditoris. Remiſſionis ſeu venie difficultate. ſicut peccatū in ſpūmſanctū. Periculo ſicut peccatuꝫ ignorantie. Inſeꝑabilitate vt

peccatū cupiditatis. Pronitate vt peccatūcarnis. Offenſione vt peccatū idolatrie. expugnādi difficultate vt ſuꝑbia ⁊ vana gliaMentis cecitate vt peccatū ire.De quinqꝫ operumgeneribus. ¶ Notandū eſt etiā ꝙ inter cetera quinqꝫ reꝑiunt̉ genera operuꝫ. Namquidā ſunt mala in ſe vt illa que de ſui natura ſeu in ſuo genere mala ſunt. ſed tn̄ peraliquas circūſtantias bona fieri pn̄t. vt homicidiū qd̓ in ſe malū eſt. ſed ꝑ circūſtantiam aliqua pōt effici bonuꝫ. vtputa qn̄ fit ꝑdebitam iuſticiā. vel ſe legitime defendendo. cum mortis ꝑiculum euādi nō poſſit ⁊hmōi. Quedā ſunt mala ẜm ſe vt illa queẜm totū ſuū eſſe mala ſunt. nec ꝑ circūſfantias aliquas bona effici pn̄t. ſicut eſt odiredeū vel fornicari ⁊ hmōi. Quedā ecōtrarioſunt bona in ſe. vt illa q̄ de ſui natura ſuntbona ex genere. ſed tn̄ ꝑ aliquas circūſtantias pn̄t fieri mala. Sicut ē dare el̓ ynaꝫ qd̓in ſe bonū eſt. ſed ꝑ circūſtantiā aliquā pōtfieri malū. vtputa ſi daret̉ ꝓ ſola vana hominū laude acquirēda vel hmōi. Quedaꝫſunt bona ẜm ſe. vt illa q̄ ẜm totuꝫ ſuū eſſebona ſunt. nec ꝑ circūſtantias aliquas poſſunt fieri mala. ſicut eſt diligere deū ex charitate. Quedā ſunt indifferētia .ſ. q̄ ſuo eſſenec bona nec mala ſunt. poſſunt tn̄ ẜm circūſtantias bona vel mala fieri. ſicut mouere pedē ſine deliberatōe. vel qn̄qꝫ comedere. qd̓ ẜm circūſtantiā aliquā bonum fieripoteſt. vtputa in neceſſitate. corpus ſuū debite ſuſtentādi. vt efficacius deo ẜuire poſſit. Et ecōtrario malū. vtputa ſi ad ſuꝑfluitatē. ⁊ ex ſola libidine vel volūtarie p̄ceptaeccl̓ie tranſgrediēdo fiat.De quatuor gene Oribus ſeu diuiſionibꝰ peccati mortalis.Icet plures peccati mortalis diuerſis reſpectibꝰ ⁊ cauſis/ poſſentaſſignari diuiſiones ſeu generaquatuꝫ tn̄ ad p̄ſentis tractatꝰ cōpendiū attinet. quatuor ſolūmodo tangentur. Circa quarū adhuc ſolam quartā diffuſe inſiſtet̉. quia per eius declaratōeꝫ alietres clare ⁊ faciliter poterunt intelligi. īmoip̄as tres effectualiter comp̄hēdit.