De decem preceptis
De diffinitione precepti ⁊ eius expoſitione.Iffinitur aūt p̄ceptū ab aliquibus ſic. Preceptū eſt imperiumobligās ad obſeruatione rei velactus imperati. Extrahit̉radicaliter hec diffinitio a diffinitiōe p̄cepti quaꝫoat Aug. lib. de v̓gini. di. Preceptū eſt cuinō obedire pctm̄ eſt. ¶ Dicit̉ in dicta diffinitione obligans ad obſeruationē ad diſferentiā ꝯſilij. qd̓ ꝑ ſe nūqͣ obligat. vt dicitAugꝰ. ꝙͣuis ꝑ accidens id qd̓ ꝯſulit̉ videatur obligare. vtpote ſi in caſu p̄ceptū n̄ poſſit impleri niſi fiat ꝯſiliū vt ſi nō poſſim ſuſtentare ꝑentes .ſ. patrē ⁊ matrē niſi vendāoīa tunc tenerer oīa vendere. Qd̓ qͥdē d̓ ſeꝯſiliū. nec obligat niſi in caſu ꝑ accidens.vt exēplificatū eſt. ¶ Et ſi obijciat̉ ꝙ ſimiliter obligat votū adobſeruationē/ ⁊ ſic cōuenit ei p̄cepti diffinitio. Rn̄de. Aliqͥd vouere eſt tm̄ ꝯſilij nec quēꝙͣ obligat/ nullusem̄ ꝯͣ ſuā voluntatē obligat̉ ad vouendūſed qui vouerit/ obligat̉ neceſſario ad reddendū. Et hoc ideo eſt qꝛ reddere votū eſtp̄cepti ſed vouere eſt ꝯſilijDe varia diſtinctiōevariaqꝫ aſſignatiōe p̄ceptoꝝ in tabul̓ legisſtinctio aūt ponit̉ varia preceptorū. Ioſephus em̄ dicit qͥnqꝫmādata eſſe ſcripta in vna tabula ⁊ qͥnqꝫ ī alia. Origꝭ. aūt poītquattuor ī vna ⁊ ſex in alia. Aug. aūt poīttria in vna ⁊ ſeptē in alia vtpote tria que ꝑtinent ad deū in pͥma tabula/ ⁊ ſeptē q̄ ꝑtinent ad ꝓximū in ſcd̓a. Et hūc modū auguſtini. ſeqͥt̉ cōis opinio. ꝙ em̄ Augꝰ. ponit tria eſſe ī vna tabula ⁊ ſeptē in alia. hocmagis dicere videtur pro dignitate ꝙͣ proſcriptura. eo ꝙ tria ꝑtinent ad dilectionemdei ⁊ ſeptem ad dilectionem ꝓximi. Und̓ſi conſiderentur ip̄e tabule et earum ſcriptura in ſe ſicut conſiderāt hebrei ⁊ ioſephꝰſic vtraqꝫ tabula continebat quinqꝫ mādata ſeu p̄cepta. Si aūt cōſiderent̉ ẜm reſpectum et relationem eorum ad que dicta mādata ordinabant. cum tria ordinētur ad deum et ſeptem ad proximum/ poterit tali fine ꝯſiderato dici tria eē ī vna ⁊ ſeptē ī alia.
Expoſitio p̄ceptoruꝫlegis. Et primo primi.Unc aūt accedēdū eſt ad expoſitionē ſinguloꝝ p̄ceptorū. Et ccū lex p̄ceptoꝝ poſita ſit ꝓpt̓ trāſgreſſiōes cohibēdas (vt patꝫ adBall̓. iij.) ⁊ tripliciter trāſgreſſio fiat .ſ. cord̓ ore ⁊ oꝑe. ⁊ hoc quidē tā qͦ ad deū ꝙͣ etiāad ꝓximū: vt ꝑfecta ſit cohibitio trāſgreſſionis. ꝑfecta ponitur lex ꝓhibitiōis et ſicmandatoꝝ ſeu p̄ceptoꝝ ſubſequit̉ iniūctioEt primo ꝙͣtū ad deum ꝓhibet primū p̄ceptū cor ab idolatria. vt deus .ſ. diligaturtoto corde. Eſt em̄ de colendo deo/ ⁊ colere deū. vt dicit gloſa eſt ſeſe toto mentis affectu illi mancipare. ⁊ eſt iſtud. Non habebis deos alienos corā me. q. d. Me habeb̓deū nō alienū. Exponenſqꝫ qd̓ dixit deosſubdit. Nō facies tibi ſculptile .i. imagineꝫſculptam. qd̓ vocat Augꝰ. idolum neqꝫ ſimilitudine omniū que in celo ſunt deſuꝑ⁊ que in terra deorſuꝫ ⁊cͣ. que expoſitio etverbi precedentis. Uel ẜm Origꝭ. ſculpti.le ſiue idolū eſt qd̓ nō habet ſimilitudineꝫī natura ſicut chymera. Similitudo auteꝫeſt eoꝝ que aliquā hn̄t ī natura ſimilitudinem. vt imago hominis vel bouis ad veꝝhominem vel ad verum bouem/ quod videtur ꝑ hoc quod ſequit̉ que in celo deſuper et que in terra deorſum. ¶ Sed ex hocvidetur ꝙ ꝓhibeantur imagines que adlitterā ſculptilia ſunt. qꝛ ſculpunt̉. Sed reſpondet̉ ꝙ ante incarnationē qn̄ data fuithec lex nulla in ligno vel in lapide ſcupltipotuit incorꝑalis dei imago. qꝛ imago ſpiritus/ fingi non pōt. ⁊ ꝓpterea ante īcarnationem reprobande erant imagines. Sedquia hoc fieri potuit poſt incarnationeꝫ filij dei. ꝓpter hoc extunc fieri concedunt̉. etab ip̄o quidem qͥ legē tulit ⁊ diſpenſare potuit .ſ. xp̄o. Un̄ refert Damaſ. ꝙ xp̄s abagaro regi miſit in panno imaginem ſuā. Eoꝙ pictor ab eodeꝫ rege miſſus/ ad depingēdum imaginem chriſti non poterat vultieius p̄ claritate intueri. vt eiꝰ ſingula lineamenta ⁊ membra ꝓprie deſcriberet Sed qꝛhec reſponſio nihil omnino apud vnū populū iudeū valeret qm̄ nr̄as imagīes rep̄hēdūt. iō alit̓ dici pōt. ꝙ nō ſimplicit̉ ꝓh-
citL 2
A5