Prologus

Incipit prohemiū Nicolai de lyra ſuper Iohannem.Acies aquile deſuꝑ ipſoꝝ quatuor.Gzech̓. i. Azechiel ꝓpheta cui aperriſunt celi et vidit viſiones dei. viditquatuor facies ī vno animali. Quatuor inquit faciēs vni. videlicet facies homīs. facies leonis. facies bouis. ⁊ facies aquile. In quo deſignatur vna noticia de verbo incarnatoquadtupl̓r deſcripto. ꝓut diffuſiꝰ dictū ē ſuꝑ Mat. Deſcriptio enī Matthei deſignat̉ in facie hominis. qꝛ prīripaliter deſcribit facta ipſiꝰ humanitatis. DeſcriptioAohānis deſignat̉ in facie aqͥle. qꝛ prīcipal̓r deſcribit īchriſto excellentiā diuine nature. Deſcriptio aūt Marcideſignat̉ in facie leonis. qꝛ prīcipal̓r deſcribit ipſiꝰ chrſti regnū. Deſcriptio aūt Luce deſignat̉ in facie bouis.eſt aīal immolaticiū. qꝛ principal̓r deſcribit ipſiꝰ chriſtſacerdotiū. Unde ⁊ a ſacerdotio inchoat ſuū euangeliūdi. Fuit in diebꝰ herodis regis iude ſacerdos qͥdā noīezacharias. Aduertendū tn̄ ꝙ licet quilibet quatuor euāgeliſtaꝝ prīcipal̓r ꝯſiderat vnā p̄dictaꝝ qͣtuor ꝯditionū.tn̄ alias tres nō omittit. qꝛ ẜm ꝙ dicit be. Greg. ſuꝑ ezechie. Quicqͥd in vno repereris hoc ſimul in quatuor recognoſces. Propter qd̓ aliqͥ doctores viſionē Ezechi. exponētes. dicūt ꝙ nō ſolū apparuit ei vnū animal habēsqͣtuor p̄dictas facies. ſꝫ apparuerūt ei qͣtuor aīalia in oīhus cōſimilia. In qͦ deſignat̉ vna noticia verbi incarnati a qͣtuor euāgeliſtis ꝯcorditer. licꝫ differēter deſcripta.Cōſiderandū tn̄ ꝙ ezechiel ꝓpheta inter p̄dictas facieqͣtuor vidit faciē aqͥle deſuꝑ eminentē in quo deſignat̉euāgelij Iohānis reſpectu alioꝝ excellētia. ẜm ꝙ dicit̉ īverbo p̄aſſumpto faciēs aqͥle ⁊c̄. in qͣ deſignat̉ euāgeliuqohānis. ceteris excellētiꝰ ī tribꝰ. qꝛ ſcripſit ceteris ſubtiliꝰ. ſublimiꝰ ⁊ etiā ꝑfectiꝰ. Subtilitate deſignat aquile vultꝰ. cū dicit̉ Faciēs aqͥle. Sublimitatē. deſignat ſuperior ſitus cū dicit̉. Deſuꝑ. Perfectionē ſeu integritatē. deſignat quaternarij typꝰ cum dicit̉. Ip̄oꝝ quatuor.Ad euidentiā primi aduertēdū. ꝙ ꝯtēplatio ſanctorū etpotiſſime euāgeliſtaꝝ differt a ꝯtēplatiōe ph̓oꝝ. Phi enīex creaturis ꝯtēplati ſunt ip̄m deū. ſil̓r ſancti. tn̄ differeti modo ⁊ quaſi ꝯtrario. Cōtēplatio enī ē actꝰ egrediēsab ipſo ꝯtēplāte. ⁊ in deū terminat tāqͣꝫ in obiectū. et iōtēplatiōis actꝰ ē mediꝰ inter ꝯtēplāte ⁊ rē ꝯtemplatā. ⁊iō pōt ad vtrūqꝫ referri. Si igit̉ actus diuine ꝯtēplationis referat̉ ad ip̄m ꝯtēplātē. ſic hr̄ ꝯtēplatio ph̓oꝝ. Querebāt enī ph̓i deū ꝯtēplari ex creaturis inqͣꝫtū talis ſpeculatio ſeu ꝯtēplatio ē ipſiꝰ ſpeculātis ſumma ꝑfectio.Contēplationē enī primi ⁊ ſummi intelligibilis poſuerūt felicitatē hoīs. vt hr̄. x. ꝯthi. Ex quo pater ꝙ talis cōtēplatio erat pure ſpeculatiua. qꝛ q̄rebāt talē ſpeculatōꝫꝓpter ſeip̄am. ⁊ nō ꝓpter aliā ꝑfectōnē ꝓpter qd̓ in tali cōteplatiōe plꝰ facit ſubtilitas intellectꝰ qͣꝫ feruor affectꝰ.Si aūt referat̉ actꝰ ꝯtēplatiōis diuine ad ip̄am rē ꝯtēplatā qd̓ fit qn̄ talis ꝯtēplatio q̄rit̉ ꝓpter amorē rei contēplate. vt ex tali cōtemplatiōe ipſe ꝯtēplās exardeſcatin amorē diuinū. ſic hr̄ ꝯtēplatioſanctoꝝ ⁊ potiſſime euageliſtaꝝ. Ex quo patet ꝙ talis ꝯtēplatio nō eſt pure ſpēculatiua. qꝛ nō q̄rit̉ ꝓpter ip̄m ſpeculari. ſꝫ ꝓpter amoreꝫipſiꝰ obiecti ꝯtēplati. ⁊ iō in tali ꝯtēplatiōe plꝰ facit feruor affectꝰ qͣꝫ ſubti itas intellectꝰ. ꝓpter qd̓ be. Dyoniſiꝰvij. c. celeſtis hyerarchie dicit. ꝙ in ꝯtēplatiōe diuinorūꝓpriū ē amoris calidū ſuꝑferues et acutū. qꝛ amās nō ēꝯtentꝰ amati ſuꝑficie. ſꝫ nitit̉ qͣꝫtū poſſibile ē eiꝰ intimapenetrate. Propter qd̓ dicit Hugō ꝯmētator ibidē. Ubiſcīa foris ſtat dilectio intrat. Igit̉ qꝛ be. Iohānes euan-

geliſta ceteris euāgeliſtis chriſtū feruētiꝰ dilexit. iō eiꝰſecreta intimiꝰ penetrauit. ꝓpter qd̓ ſubtilius ſcripſit. qd̓notat̉ in facie aqͥle. q̄ tātā ꝑſpicacitatē habet in viſu ꝙ ſolem in rota ſua oculis irreuerberatꝭ intuet̉. vt dic̄ Aug.in lib. de moribꝰ eccl̓ie. et de hoc pōt exponi illud qd̓ ſcribit̉ Iob. xxxix Nunqͥd ad p̄ceptū tuū eleuabit̉ aqͥla. ⁊ inarduīs ponet nidū ſuū. Hoc eī verbū dicit̉ d̓ Iob negatiue. ſꝫ de deo affirmatiue. ſicut patet ibidē ⁊ merito. qꝛad p̄ceptū dei humanati aqͥla vicꝫ bea. Iohānes euāge.eleuata ē de terrenis ad celeſtia. qꝛ ad verbū chriſti vocātis dimiſit thoꝝ nuptialē ⁊ eleuata ē ad cōtinētiā virginalē. q̄ ē vita celeſtꝭ. ſic̄ dicit be. Hyero. ī ẜmōe de aſſūptiōe btē virgīs. Profecto in carne p̄ter carne viuere. nōterrena vita ē ſed celeſtis. vn̄ in terris angelicā gloriaꝫacqͥrere maioris ē meriti qͣꝫ habere. Eſſe enī angelū felicitatis ē. eē ꝟo virginē ꝟtutis. dū hoc obtinere viribꝰ nitit̉ cū gr̄a qd̓ angelꝰ habet a natura. Et talis eleuatio fuit diſpoſitio in Iohāne ad ſubtiliꝰ ꝯtēplandū ⁊ deſcribēdum diuina. Cōtrarioꝝ enī ꝯtrarie ſunt cauſe. Laſciuiaaūt carnalis inducit intellectꝰ hebetudinē. vt dicit beGreg. xxx. mora. gͦ ꝑ oppoſitū ꝯtinētia virginalis diſpōiad eiꝰ ſubtīlitatē. Sꝫ ꝯſummatio huiꝰ ſubtilitatꝭ ſubdit̉in aucͣte p̄miſſa cū dicit̉. Et in arduīs ponet nidū ſuum.Nidꝰ enī ē locꝰ vbi volueres ſe reclināt ⁊ qͥeſcunt. Nidꝰigit̉ Iohānis fuit ſinus ſaluatoris. qꝛ ſuꝑ pectꝰ eiꝰ ſuauiter recubuit. ⁊ inde fluēta euāgelij ceteris vberibꝰ potauit. ⁊ ſeqͥt̉. Oculi eiꝰ de lōge ꝓſpiciūt. qꝛ ip̄i adhuc manēti in terra reuelata ſunt ſecreta celeſtiā. ⁊ qꝛ ſubtiliꝰ ſecrata celeſtia cognouit ꝑ ꝯn̄s ⁊ ſubtiliꝰ deſcripſit. Scd̓o dico ꝙ iohānes ceteris euāgeliſtis ſcripſit ſublimiꝰ ⁊ differt hoc mēbrū a p̄cedēti. qꝛ d̓ infimis pōt fieri ſubtiliſdeſcriptio. ſꝫ ſublimitas deſcriptiōis importat altitudinē materie qd̓ ꝯuenit iohāni euāg. qꝛ alijs euāgeliſtꝭ addeſcribendū chriſti humanitatē. intētis be. iohānes adꝯtēplandū ⁊ deſcribendū eiꝰ diuinitatē prīcipal̓r aſcendit. ꝓpter qd̓ alij tres euāgeliſte figurati ſunt ꝑ aīalia interra gradiētia. vicꝫ ꝑ hoīem vitulū ⁊ leonē. Iohannesaūt figuratꝰ ē ꝑ aqͥlā in altū volantē. in quo deſignauitſcd̓m .i. eiꝰ ꝯtēplationē. ⁊ deſcriptionē ſuꝑ alios trāſcēdētem. qd̓ notat̉ in verbo p̄aſſumpto cū dicit̉. Deſuꝑ. ⁊ iōde hoc pōt. exponi illud psͣ. xvij. Aſcēdit ſuꝑ cherubin etvolauit. Cherubin dicunt̉ a plenitudīe ſciētie. ⁊ ideo ſignificāt euāgeliſtas qͥ fuerūt repleti ſpū ſapiētie diuīe.ꝓpterea vocant̉ aīalia plena oculis in circūitū et intus.Apoc̄. iiij. Suꝑ iſta cherubin aſcēdit ⁊ volauit. qꝛ ꝯtēplationē alioꝝ euāgeliſtaꝝ trāſcēdit. Diuinitatē chriſti preceteris ſpeculādo. ⁊ qͣꝫtū poſſibile ē ſublimiꝰ deſcribendo. Propter qd̓ dicit Aug. ꝙ ſi altiꝰ intonuiſſet. totꝰ mūdus caꝑe nō potuiſſet. ¶ Tertio in verbo preaſſumptoon̄dit̉ ꝯtēplatio ⁊ deſcriptio iohānis alijs ꝑfectior. et hͦin duobꝰ in qͥbꝰ ſuppleuit illud qd̓ ab alijs euāgeliſtꝭ fuerat dimiſſum. ẜm ꝙ dicit hyero. li. illuſtriū viroꝝ. primūeſt. qꝛ a tꝑibꝰ iohānis ſurrexit error Hebionitaꝝ q̄ dicebant chriſtū eſſe hoīem puꝝ. ⁊ ꝑ ꝯſ̄is ante Mariā nō fuiſſe. Propter qd̓ be. iohānes rogatꝰ ab aſie ep̄is ſcripſiteuāgeliū. in cuiꝰ prīcipio on̄dit diuinā chriſti naturā inqua eternaliter p̄ceſſit Mariā. Scd̓m eſt ꝙ cū iohāneslegiſſet matthei. marci. ⁊ luce. euāgelia illa ꝓbauit ⁊ eosvere dixiſſe firmauit. Uerūtamē qꝛ tm̄ mo hyſtoriā chriſti texuerāt qͣꝫtū ad illū annū in quo paſſus eſt vicꝫ poſtiohānis bap. incarcerationē. ꝓpter qd̓ ipſe iohānes euā.in ſuo euāgelio narrauit geſta ſuꝑioris anni anteqͣꝫ Iohānes bapti. in carcere clauderet̉. Ex qͦ patet ꝙ ꝑfectiꝰalijs ſcripſit. q̄ quidē ꝑfectio in ꝟ̓bo p̄aſſumpto in nūero qͣternario deſignat cū dicit̉. Ipſoꝝ qͣtuor. Quaternariꝰ enī nūerus ē primꝰ nuerꝰ qͣdratꝰ. Ꝙ aūt ꝑ qͣdratum