conſiderari. Uno modo ꝓut eſt in officiū nature. Alio modo prout eſt remedium carnalis concupiſcenue. Terciomodo prout eſt ſignum alicuius rei ſancte coniunctionis ſcꝫ chriſti et eccleſiequam figni ficat coniunctio animorū viri et vxoris ⁊ coniūctionem nature humane et diuine in ꝑt̓ona filij dei quamſignificat coniūctio corporū. Mtīoniūprimo et ſecūdo modis conſideratumnon eſt ſacramentū ꝓut loquimur hicde ſacrō mrīonij Tercio modo conſidetatū eſt ſacrm̄. et ſic fuit inſtitutū a xp̄oqn̄ in vtero virginis voluit naturā nrāꝫnature diuine vnire in vnitatē ſui ſuppoſiti ſeu ꝑſone: quam vnioneꝫ ſignificatmrīoniū. Sicut enī in actu matrimoniali vir et vxor ſunt duo in carne vna ſicdue nature ſcꝫ diuina ⁊ hūana ſunt invna perſona videlicꝫ in ꝑſona filij deiEt iſtud ſufficit de inſtitutione ſacrōꝝ¶ De efficacia ⁊ virtute ſacramen¶ Capitulum ſecundumtorum.E efficaciā ⁊ virtute ſacrōrumSciendū ꝙ virtus ſacrōrū ingenerali. qui a poſtea diceturde virtute cuiuſlibet in ſpeciali conſiſtitin duobus ſcꝫ in auferendo culpam etin conferendo gratiam. Oē enī ſacrm̄noue legis niſi ſit obex .i. impedimētūex ꝑte recipientis aufert culpam ſi īuenit eam et confert vel auget grām. ⁊ ꝑhoc: dn̄t ſacrā noue legis a ſacramētsantique legis: quia ſacrā veteris legisſacrō circumciſionis eccepto quanturexat exꝑte operis operati nullam virtūtem habebant quantum ad ablutionēculpe ⁊ collationē grē: ſed totam virtutem ⁊ efficaciam ſuam habebant ex ꝑte operis operanus. Suerā aut nouelegis non ſolū habent efficaciam ex ꝑte operis oꝑantis: īmo etiam ex parteoperis operati Opus oꝑans vocat̉ deuotio ſuſcipientis ſacramentū. Opusoꝑatum vocatur actus exterior circa ſacramentū ſicut opus operatum ī baptiſmo eſt aſperſio vel īmerſio aque ⁊ ꝓlatio verborum. Et ꝙ ſacrā noue legisquantū eſt ex parte operis operati conferunt gratiam ⁊ ſint cauſa graue paterper diffinitionem ſacramenti poſitam amagiſtro ſnīarum in quarto libro quetalis eſt. Sacrm̄ eſt inuiſibilis grē viſibilis forma vt eius ſimi litudinem gerat ⁊ cauſa exiſtat. Utrū aūt ſint cā grēſicut cā ſine qua non vel ſicut cā ꝓpterquā: indiget maioris cōſidexatioīs qͣꝫꝑtineat ad preſens opuſculum. Et eſtalia virtus ſacramentorū noue legis:qꝛ quedam eorum imprimūt caracterēin ſuſcipientibus ea .ſ. baptiſmus ſacͣmentum confirmationis ⁊ ſacramentūordinis. Et eſt caracter q̄dam poteſtasſpūalis per quam ſuſcipiens ſacramentum poteſt aliquid facere vel recipere:quod non poter at ante ſicut baptizatꝰpoteſt recipere alia ſacramenta eccl̓ie:quod non poteſt non baptizatus Et ordinatus poteſt exercere officium fui ordinis quod non poteſt facere non ordinatus. Et confirmatus tenetur aud acter confiteri fidem criſti tempore perſecutionis fidei. ad quod non teneturnon confirmatus niſi forte ip̄e in ſpecialirequireretur de fide. Alia autem ſac amenta ſcilicet. euchariſti a. penitentia. extrema vnctio. et matrimonium.non imprimunt caracterem poſſunt enim multociens iterari. Sicut homopoteſt multociens communicare ⁊ multociens confiteri et multociens inungiet mortua vna vxore poteſt cum alia cōtrahere. Sed ſacramenta que imprimunt caracterē non dn̄t nec pn̄t iterariſic̄ nullꝰ dꝫ bis baptizari vel cōfirmari