De ſancta cruce
bet fructus dulciſſimos. Ad hanc volant columbe ⁊ de fructibus eius comedūt mane ⁊ ſero. Praco aūt qͥ eſt naturalis inimicus colūbarū inſidiasponit eis vt trāſglutiat ⁊ occidat. Sed tn̄ draco intātū timet arborē p̄dicta ꝙ nec audet attīgere. necin ea latitare. Si vmbra p̄tendit̉ ad occidētem draco ad orientē declinat. ⁊ hͦ naturaliter ꝑpendēs columba ſemꝑ in vmbra arboris manet. ⁊ tunc a dracone eſt ſecura. Sed qn̄ columba arborē dimittit⁊ vmbram eius. tūc ꝓtinus a dracone deglutitur.¶ ¶ Spūal̓r. ꝑ arborē nobilē intelligit̉ ſctā crux.De qua Amb̓. Crux ſidelis inter oēs arbor vna nobilis. Hec ē arbor figurata quā vidit nabuchodonoſor Dan̄. iiij. Didi ⁊ ecce arborē in medio terrecuius altitudo ad celū p̄tingebat. ⁊ aſpectus eiusvſqꝫ ad vniuerſos fines terre. folia eiꝰ pulcerrima.fructus eius nimis dulcis. ⁊ eſca vniuerſorū erin ea. ſubter eam habitabāt beſtie. in ramis eiꝰ vlucres celi. Spūal̓r. Hec arbor ſctē crucis in medio terre eſt ſita. Psͣ. lxxiij. Oꝑatus eſt ſalutem inmedio terre. Longitudo crucis ꝑtingebat ad celū.qꝛ eſt ſcala quā xp̄us erexit ſibi ⁊ ſuis ſequacibus.Un̄ canit eccl̓ia. Hec eſt ſcala pctōꝝ ꝑ quam xp̄srex celorum ad ſe traxit oīa. In hac arbore eſt eſcaoīm aīaliū .i. pctōꝝ. qꝛ xp̄i caro que vere eſt cibus.Ioh̓. vj. Ad hanc arborē p̄cioſam volare debēt columbe .i. deuote aīe ſi volunt hr̄e vitam ⁊ ſedere invmbra .i. in ꝓtectione illius dicendo Can̄. ij. Subvmbra illius quē deſideraui ſedi. ⁊ fructus eiꝰ dulcis gutturi meo. Nam ſub vmbra illius eſt ſecuraqꝛ draco .i. diabolus multū timet arborē crucis. qꝛin ea eſt victus. Greg. Qui in ligno vincebat. in ligno qͦꝫ vinceret̉ ꝑ xp̄m dn̄m nr̄m. immo etiā in ligno crucis diabolus eſt crucifixus in ſua poteſtate. De qͦ Adamantinus ſuꝑ lib̓. Iudicū. In cruceviſibiliter crucifixus eſt xp̄s. inuiſibiliter v̓o dyabolus ad Coll̓. ij. Expoliās principatus ⁊ ptātes.⁊ ideo timet Iſa. xxx. Pauebit aſſur virga percuſſus. Et ſic hec eſt virga de qua psͣ. xxij. Uirgati⁊ baculus tuus ⁊cͣ. Ideo ꝯfugere debemus advbram ꝓtectionis ſctē crucis. dicēdo cum Psͣ. xvj.Sub vmbra alarū tuarum ꝓtege me. Nam in eaeſt vita columbarū .i. aīarum fidelium. De qͦ introitus. Nos aūt gloriari oportet in cruce dn̄i nr̄i theſu xp̄i in quo eſt ſalus vita ⁊ reſurrectio nr̄a. De qĘuſebius. Tota ſalus mentis ⁊ corꝑis ꝓuenit exligno crucis. Ideo thema. Qui me inuenerit. Inquibus verbis duo innuūt̉. Primo ſalutifera crucis inuētio glorioſa: ibi. Qui me inuenerit. Scſubiungit̉ eius vtilitas operoſa: ibi. inueniet vitDe pͥmo dicit. qͥ me inuenerit. Homini viatori ēmagnū ſolatium ⁊ magna ſecuritas. ſi iuxta ꝓfundum fluuiū inuenit nauē. Et ſic de fluuio p̄ſentisfluxibilis vite ad portū ſalutis hō ꝑuenire non potuit. Et venit xp̄s in nauicula crucis. De qͦ Sap̄.xiiij. Exiguo ligno credunt hoīes ſaluare anīas ſuas. ⁊ tranſeūtes mare ꝑ ratem liberati ſunt. Augꝰ.Nemo poterit tranſire ꝑ mare huiꝰ ſeculi niſi portatus a cruce xp̄i. Ideo Iſid̓. de ſum. bo. Quotiēsin fluctibus ⁊ ꝓcellis es lignū aſcēde crucis ⁊ liberaberꝭ. Et Bern̄. ſuꝑ Can̄. Crux xp̄i vite fuit lignūqd̓ ſolū fuit dignū ferre ſalutē ⁊ vite fructū. iō dicit
Qui me inuenerit. A Nota inuētio ſctē crueꝭpoſt annos ducētos a reſurrectiōe dn̄i facta eſt. dequa hodie eccl̓ia ſolenniſat. Attn̄ hͦ lignū longe an̄in immerſione eſt inuentū Primo a ſeth filio adevt hr̄ in euāgelio Nicodemi. cū adā infirmareturſeth filiꝰ eius portas ꝑadiſi adijt. ⁊ oleuꝫ miſcd̓ie qͦcorpus pr̄is ꝑungeret poſtulauit. Cui apparensangelus michael ait. Noli laborare ⁊ flere ꝓoleomiſcd̓ie. qꝛ nequaqͣꝫ illud ꝯſequi poteris niſi ꝯpleti fuerint qͥnqꝫ annoꝝ. Attn̄ legit̉ alibi. ꝙ dedit ſibiramuſculū vt illū in mōte libani plantaret. Sed īquadā hyſtoria grecoꝝ legit̉ ꝙ tradidit ei de lignoin qͦ adā peccauit dicēs. qn̄ fructū fecerit tūc pr̄ ſaluabit̉. Rediēs igit̉ ⁊ patrē mortuū inueniēs huncramū ſuꝑ tumulū pr̄is plātauit qͥ creuit in arborēmagnā. ⁊ vſqꝫ ad tꝑa ſalomonis ꝑdurauit ¶ Scd̓oa ſalomone eſt intiēta. Nam ſalomon dū domumſaltus edificaret. vidit arborē tam pulcrā. fecit eaꝫſuccidere. ⁊ in p̄dictā domuꝫ collocare. nuſqͣꝫ tn̄ vtdicit Ioh̓es beleth locari poterat. nec alicui aptari voluit. modo nimis longū. mō nimis breue. Iōindignati artifices ip̄m reprobauerunt. ⁊ ſuꝑ quendā locū vt eſſet pons trāſeūtibus ꝓiecerūt. ¶ Tercio inuēta eſt a regina ſabba. Iſta ẜm Ioſephū dicta fuit nicaula. ⁊ venit in hierl̓m. vt habet̉. iij. Regū. x. vt audiret ſapīam ſalomonis. Et cū p̄dictuꝫlignū ꝑtranſire debebat iuxta ſcolaſticā hyſtoriaꝫvidit ī ſpū ꝙ ſaluator in illo ligno ſuſpēdēdus eratiō ſuꝑ illo ligno ire noluit. ⁊ ſalomon intimauit ꝙin illo ligno quidā ſuſpēdēdus erat. ꝑ cuiꝰ morteꝫregnū iudeoꝝ deleri debebat. Iō ſalomon lignuillud inde ſuſtulit. ⁊ ī ꝓfundiſſimis terre viſceribꝰſubmergi fecit. ¶ Quarto inuēta eſt a iudeis in ꝓbatica piſcina vbi hoſtias abluebāt. Hec inquā piſcina habuit virtutē ſanādi infirmos. ⁊ p̄ſertim qͥprior deſcēdebat Ioh̓. v. Et hͦ nōſolū fuit ex deſcēſu angeli. ſꝫ etiā ipſius ligni. Appropinquante igit̉paſſione p̄dictū lignū ſuꝑnatauit qd̓ iudei videntes ip̄m acceperūt ⁊ crucē dn̄i parauerūt. ⁊ ip̄m ineo crucifixerūt. Nortuo aūt xp̄o ⁊ ſepulto. crucēin terra abſcōderūt. vbi ꝑ ducetos annos ⁊ vltra latuit. ¶ Quinto inuēta fuit ab helena. ⁊ hͦ ab eccl̓iacelebrat̉. qꝛ alie qͣtuor inuētōes eiuſdē ligni nōdūſanguine xp̄i erāt ꝯſecrate. Et ipſa inuenit ꝑ iudāſacerdotē fodiētē. vt hr̄ ī legēda tres cruces. ad deſignādū ꝙ hoīes vtriuſqꝫ ſexus triplices inueniūt̉qui in eis gerūt crucē. Aliqui crucē mali latronis.aliqui boni latronis. aliqui crucē xp̄i. S ¶ Primi ſunt qͥ inueniunt̉ in cruce mali latronis. ⁊ ſuntpctōres ī mortali. Nā tales hn̄t cruciatū ẜm Aug.Unaqueqꝫ culpa ſibijpſi pena eſt. De qͦ Eccl̓i. xij.Non eſt bn̄ ei qͥ eſt aſſidue in malis. Nam ꝯſcīa adminus die noctuqꝫ vrget eū. Bern̄. Sūt qͥ laboresſuſtinēt nō tn̄ eſt eis ꝑs in dn̄o. vt raptores adulteri. iō ve portātibus crucē. ſꝫ non xp̄i. Sunt em̄ cornua qͣtuor crucis huiꝰ. Licet latronū crux non habuit qͣttuor ſꝫ tria. tn̄ ẜm modum crucis depoſita.¶ Primū cornu eſt pena ante pctm̄. vt iracūdi. ſuꝑbi. fures. ⁊ ſic d̓ alijs. Primo meditant̉ puniētes.ſe cogitationibus in ſeipſis quō ꝑueniāt ad pctm̄.ita vt impleat̉ illud Ps. xxxj. Nuīta flagella peccatoris. Sicut em̄ aranea ſe inuoluit vt capiat mu