SermoXVII

exercitus angeloꝝ letanter canebant. Gl̓ia ī excelſis deo. Nam ſi angeli letāter deū benedixerūt qͦꝝnaturam non aſſumpſit. vt dicit apl̓us Hebreo. ij.Nuſqͣꝫ em̄ angelos apprehendit ſꝫ ſemen abrae. ml̓tomagis nos gaudere debemus cū in noſtra natura apparuit. Reuera magnū deberet nobis eſſegaudium. quia dicit Chriẜ. Gaudeat qͥlibet iuſtuqꝛ natus eſt ſue iuſticie remunerator. Gaudeat qͥlibet peccator. quia hac nocte natus eſt qui venit adſaluandum cōtritos corde. Si em̄ marie virginisnatiuitas gaudium annūciauit vniuerſo mundomulto magis dei ⁊ hoīs natiuitas ih̓u xp̄i omniūgaudiū exiſtit. Ideo adiecit angelus. qd̓ erit omnipopulo. De quo Leo papa. Nemo ab huius alacritatis ꝑticipatione ſecernit̉. vna cūctis leticie cōmunis eſt ratio. Exultat ſctūs qꝛ inuitatur ad palmam. gaudeat peccator qꝛ inuitat̉ ad veniā. animetur gentilis qꝛ vocat̉ ad vitam. Reuera gaudiummagnū debet eē omni populo. qꝛ dicit Aug. pͥmoqꝛ deus factus ē homo vt homo fieret deus. Secundo dn̄s celi factus eſt ẜuus vt ẜuus fieret dn̄s.Tercio deus de celo deſcēdit vt homo de terra adcelos aſcenderet. Quarto deus factus eſt filiꝰ hominis vt homo fieret filius dei. Quīto deus factꝰeſt mortalis vt homo fieret īmortalis. Sexto deuſfactus ē pauper vt pauꝑ homo diues fieret. vt dic̄apl̓s. ij. Choꝝ. viij. Qui cū diues eſſet ꝓpt̓ nos egenus factus ē. Uide qͣꝫmagnū eſt hodie gaudiumin v̓itate rei cū ſancti patres ita gaudebāt in expectatione ſpei. De quo Ioh̓. viij. Abraā pater vr̄ exaltauit vt videret diē meum ⁊cͣ. Itē hoc gaudiū fuit tam magnū ꝙ hodie infernū penetrauit. ⁊ pr̄esqui in limbo erant inenarrabili gaudio impleuit.vt implētur illud Iſa. ix. Populus gētiū qui ambulabat in tenebris vidit lucē magnā ⁊cͣ. Itē gaudiū eſt magnū quod ſe extēdit ad p̄teritos pn̄tes ⁊futuros. vt dic̄ Amb̓. Hec eſt gl̓ia natalis vt in futurū tranſeat ad predeſtinatos ⁊ in ꝑpetuū manetad deuotos. Nā hodiernū gaudiuꝫ ita repleuit totum mundū ꝙ dies non ſufficit. ſꝫ etiaꝫ nox in laude dei occupat̉. Nā hoc gaudiuꝫ extēdebat ſe vſqꝫad orientē. vt etiam magi qui erāt in oriente tantogaudio ſunt repleti ꝙ ſua regna reliquerūt ⁊ natūpueꝝ q̄ſi erunt. Etiā extendebat ſe ad occidentemvt romē viſa eſt imago virginis hn̄s puerū in brachijs circa ſolē. Et tanto gaudio impletus eſt Auguſtus ꝙ ei thura obtulit. ⁊ deos vanos reſpuit. vtde hoc gaudio adimplētur illud Sap̄. viij. Attingens a fine vſqꝫ ad finē fortiter diſponenſqꝫ oīa ſuauiter. Iō nunqͣꝫ miſſa in nocte cantat̉ ꝑ totuꝫ annūniſi hac nocte. O ¶ Et tres miſſe cantant̉ ꝓpt̓ triplex gaudiū. Prīo ꝓpter gaudiū angeloꝝ cantat̉miſſa in nocte. In aurora ꝓpter gaudium paſtoꝝ.In die ꝓpter gaudiū fideliū cunctoꝝ. In pͥma miſſa natus puer d̓r dn̄s rōne potētie in ſcd̓a d̓r lux ratione ſapientie. in tercia d̓r puer rōe humilitatꝭ ſuevere. Et merito eſt gaudendū in oībus tribus miſſis. In prima dicit̉ dn̄s rōne potentie quia diabolum ſubiugauit. In ſcd̓a dicit̉ lux rōne ſapiētie qnos illuminauit. In tercia dicit̉ puer rōne humilitatis vere qͣ nos liberauit ⁊ exaltauit. Ideo Bern̄.

mūdo letabilis. oībus ammirabilis. collati beneficij in explicabilis. ¶ Dixi ſcd̓o ſubiūgit̉ rō leticieq̄ eſt bn̄dicte natiuitatis. De quo ſubdit. natus eſtvob̓ hodie faluator mundi. Dicit ſaluator .i. ſalutꝭdator. De qͦ p̄s. xxxvj. Salus iuſtoꝝ a dn̄o. IdeoBern̄. in hodierno ẜmone dicit. Qunqͥd timeaꝫ qꝛvenit ſaluator ī domū meā: nūqͥd fugiā vt Adamnunqͥd deſperē. q. d. non. Nunqͣꝫ maior poterit eēꝯſolatio qͣꝫ in dulci vocabulo ſaluatoris. qꝛ natusē nobis ſaluator hodie. nā ip̄e eſt qui dicit Luce. ixFilius hoīs nō venit aīas ꝑdē ſꝫ ſaluare. Quapropter dicit̉ Zach̓. ix. Exulta ſatis filia ſyon. ecce rextuus veniet tibi iuſtus ⁊ ſaluator. ip̄e pauꝑ. ¶XPro qͦ ſciēdū hec natiuitas nō ſolū ē gaudioſa vl̓gaudioſiſſima. ſꝫ etiā gratioſiſſima. amoroſiſſima.occultiſſima. mirabiliſſima. ⁊ vtiliſſima ¶ Dixi pͥmo ꝙ hec bn̄dicta natiuitas ē gratioſiſſima. Namẜm Aug. xiij. de tri. ca. xix. In rebus ꝑ tempꝰ ortisilla ſumma ē gr̄a ꝙ homo in vnitate ꝑſone coniūctus ē deo. Nā ſicut ip̄e dei filiꝰ ex gr̄a ꝑ oꝑationēſpūſſancti ꝯceptus ē. vt dicit angelus Iu. j. Inueniſti grām apud dn̄m. ſic ex ſumma gr̄a natus eſtvt legit̉ hodie in euangelio Ioh̓. j. Uidimꝰ eū plenū gr̄a ⁊ v̓itate. vt implet̉ illud Eccl̓i. xxiiij. In meoīs gr̄a vie ⁊ v̓itatꝭ. Scd̓o hec natiuitas fuit amoroſiſſima vel chariſſima. nā ex maxīa charitate. vtdic̄ Bern̄. Sola charitas fecit xp̄m incarnari. Dequo Ioh̓. iij. Sic deus dilexit mundū vt filiū ſuuꝫvnigenitū daret. Iō Aug. ſuꝑ Ioh̓. Si deus peccatores nō amaret de celis ad terrā nō deſcende̓t.Hāc dilectionē ꝑpendit Leo papa dicens. Si homo non peccaſſet tūc deus eque bn̄ ex charitate humane nature homo natus fuiſſet. quia vt dic̄ Ber̄.Sola charitas fecit xp̄m incarnari. Iō exclamatbtūs Greg. āmirās tantā dilectioneꝫ nobis peccatoribus exhibitā. ⁊ dicit. O ineſtimabilis dilectiocharitatis vt ẜuū redimēs filiū tradidiſti. O aīa leua hodſe oculos ꝯtēplationis. ⁊ vide ſi quis ſe obligaret ꝓ te in carcerē. nōne eſſet ſignū magne dilectionis. Sic hodie deus pr̄ ꝓprio filio ſuo nō peꝑcit. ſꝫ ꝓ nobis oībus tradidit illū. j. Ioh. iiij. In hͦapparuit charitas dei in nobis. qm̄ filiū ſuū vnigenitum miſit nobis. nō ſolū miſit ſꝫ ⁊ dedit. de quohodie legit̉ in introitu miſſe illud qd̓ ſcribit̉ Iſaiexj. Puer natus eſt nobis ⁊ filius datus eſt nobis.vbi Hiero. Non retentus in aere ſꝫ nob̓ cōmunicatꝰ benigne. Iō Damaſ. li. iij. c. xxiiij. Quid eniꝫmagis ad charitatē accēdit qͣꝫ ꝙ ꝓprio filio ſuo deus non pepercit. Reuera magna eſt charitas. itavt dicunt doctores. Si omnes homines ab initiomūdi creati ⁊ adhuc creandi in futuro ſimul viuerent. ⁊ quilibet hominū haberet tantam charitatēuantam aliqͥs in maximo acqͥſiuit vel acquirerepoſſet. vt maria mater xp̄i vel vt oēs angeli qui incelo ſunt. ⁊ etiā diaboli ſi eſſent in charitate vt fuerunt. ⁊ vnuſquiſqꝫ haberet tantā charitatē vt angeli de throno cherubin ⁊ ſeraphin qui ardēt in charitate. ⁊ ſi quis illā omnem charitatē in vnam formam redigeret. ⁊ ſi quis caꝑet illā charitatem ⁊ p̄beret vnicuiqꝫ hoī ⁊ angelo ſingularit̓. adhuc charitas dei ad hoīes eſſet maior. Item ſi celum ⁊ terra eſſent ꝑgamenū ⁊ totuꝫ mare ⁊ omnes aque in-