Diſtin O 11.QōIEr
Diſtin. XXVII⁊ volēdi .ſ. ⁊ faciendi: ⁊ vtrunqꝫ ipſius eſt: qꝛipſe preparat voluntatē: vtrunqꝫ noſtrū: quianon fit niſi volētibus nobis. Illa i taqꝫ ꝓfectonon dixiſſem: ſi non ſcirē ēt ipſam fidē īter ſpiritus ſancti munera reperiri. Illud ēt dili genter ē inſpiciendū qd̓ aug. in libro ſnīaꝝ proſperi ait .ſ. ꝙ poſſe hēre fidē ſicut poſſe hēre charitatē naͣ eſt hoīum. hēre aūt fidē ſicut hr̄e charitatem gratia ē fideliū: quod non ita dictum eſttanqͣꝫ ex lib. ar. valeat haberi fides vl̓ charitasſꝫ qꝛ aptitudinē naͣlem hꝫ mens hōis ad crededum vl̓ diligēdum: que dei gratia preuēta credit ⁊ diligit: quod ſine gratia non valet.¶ Teſtimonio Hieronymi aſtruit ꝗd tenēdūſit de gratia ⁊ libero ar. vbi triplex hereſis iudicatur .ſ. Iouiniani: manichei: Pellagij.D gͦ de gratia ⁊ lib. ar. indubitanter.tenemus quod Hiero. in explanatione fidei catholice ad Damaſum paViſpā Iouiniani ⁊ manichei ac pellagijerrores collidens docet. Libeꝝ inquit ſic confitemur arbi. vt dicamus nos ſemꝑ indigeredei auxilio. Et tam illos errare ꝗ cū manicheodicunt hoīem pctm̄ vitare non poſſe: qͣꝫ illos ꝗcū Iouiniano aſſerūt hoīem non poſſe peccar̄.Uterqꝫ tollit arbitrij lib̓tatē. Nos ꝟo dicimꝰhoīeꝫ ſꝑ ⁊ n̄ peccare ⁊ peccare poſſe: vt ſemꝑnos liberi confiteamur eē arbitrij: hec ē fidesquam in catholica eccleſia didicimus: ⁊ quaꝫſemper tenuimus.¶ Diuiſio textus.de qr̄a fOſtqͣꝫ determinauii veritate.Hic excludit quoſdā errores circa gr̄aꝫ. Et diuiditur in ꝑtes duas. In prīa excludit erroreꝫ.A Pellagij qui gratie derogabat: In ſcd̓a excludit errorē Iouiniani ⁊ māichei qui negabāt lib. arbi. ibi.Id gͦ de gr̄a ⁊ li. ar. ⁊c̄.) Prima diuidit̉ in duas. In prīanarrat pōnes pellagij. In ſcd̓a inducit rōnes ipſius ibi.(Quidā vero dicūt hoīem ſine gr̄a ⁊c̄.) Ponūt̉ gͦ qͣtuorpōnes. quaꝝ prīa ē ꝙ ſine gr̄a pōt hō ꝑfecte legē dei īplere ex ſolo li. ar. qͣꝫuis gratia ad hoc detur: vt faciliꝰ homoimpleat: ad qd̓ ēt nos deꝰ iuuat inſtruēdo per ſuā legem.Scd̓a poſitio ꝯn̄s ex prima eſt ꝙ nō oportebat orare neqꝫ pro fidelibus neqꝫ pro infidelibus: cum ex ſeipſis homines benę vel male oꝑari habeāt. Et hoc ibi. ¶Deſtruūtur ⁊ or̄oes ⁊c̄.) Tertia eſt quia dicūt ꝙ homo ex ꝓprijsactibꝰ gr̄am dei meret̉. ibi Gr̄am dei qua liberamur abimpietate ⁊c̄.) Quarta ē: qꝛ hoīem ſine peccato originalinaſci dicūt: ⁊ hoc ibi (Paruulos ēt ſine vllo ⁊c̄.) (Quidv̓o dicūt ⁊c̄.) Hic ponit̉ cōfirmatio p̄dcāꝝ poſitionū. Etdiuiditur ī ꝑtes ſex ẜm ſex aucͣtates Aug. q̄ inducunt̉ exquibus error Pellagij confirmari videtur. Secūda incipit. ibi (Aliter etiā innitebatur ⁊c̄.) Tertia ibi. (Alibi ētAuguſtinus dicit ⁊cͣ.) Quarta ibi. Sic etiam intelligēdum ⁊c̄) Quinta ibi. (In expoſitione quoqꝫ ⁊c̄.) Sextaibi (Illud etiam diligenter ⁊cͣ. ) ¶ Qō
Ic quinq ſine gratia hō aliqd̓ bonūquerūtur. Primo vtrumfacere poſſit. Scd̓o vtꝝ ſine gr̄a poſſit homoIvitare peccatū. Tertio vtꝝ homo ſine gratiaIl poſſit mādatū legis īplere. Quarto vtꝝ ſinegr̄a ſaltē gratis data poſſit ſe hō ad gr̄am preꝑare. Quinto vtꝝ ſine gr̄a poſſit homo ſcīam veritatis habere.¶ Utꝝ hō poſſit facere aliquod bonū ſine gr̄a.ſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ hō ſiO Primum ne gr̄a nullū bonū facerpoſſit: qꝛ ſic̄ Io. ij. dr̄ a xp̄o. Diſcipl̓is. Sine menihil poteſtis facere: ſed deꝰ nō habitat in noAA bis niſi per gr̄am. gͦ vr̄ ꝙ ſine gr̄a homo nihilboni facere poſſit. ¶ Pͣ. cogitatio boni p̄cedit operationem eiuſdē: ſed vt dicitur ſcd̓e Cor. 3º. Non ſumus ſufficientes aliquid cogitare a nobis quaſi ex nobis. ergo vr̄ꝙ multo minus ſine gr̄a bonū oꝑari poſſumꝰ. ¶ Pͣ. ſicutdicit Aug. ad Bonifaciū papā. Non pōt homo aliqd̓ bonum velle niſi iuuetur a deo qui malū velle nō poteſt: ſꝫadiutorium eiꝰ ꝗ malū velle nō pōt .ſ. dei ē gratia ipſius.ergo homo ſine gr̄a bonū velle nec facere pōt. ¶ Pͣ. nōpōt hō eē iuſtus ⁊ bonus ſine gr̄a: ſed in hoc ꝙ aliquis bona ⁊ iuſta oꝑatur iuſticia ⁊ bonitas hominis attēditur. gͦhomo ſine gratia non pōt aliquod bonū facere. ¶ Pͣ. nihil pōt in effectum qui ē vltra ſuā perfectioneꝫ: ſed boniactus excedi bonitatē naͣlium potētiaꝝ: qꝛ computant̉inter magna bona: cū poͣe inter media bona ꝯputēt̉. ergohō ꝑ poͣs naͣles ſine additione gratie nō pōt in bonā opeSed cōtra nulli fit admonitio vl̓ prece (ratōeꝫ.ptum de eo qd̓ facere nō pōt: ſed quotidie hoīes admonētur vt bona faciāt. ergo bona facereē in eoꝝ ptāte: ēt ſine gr̄a. ¶ Pͣ. ẜm Da. Nulla res deſtituit̉ ꝓpͥa oꝑatiōe: ſꝫ bona oꝑatio hoīs eſt que ē ꝓpͥa eius.i. ẜm rōnem ordinatā: ſicut ⁊ malum hōis ē ꝯtra rōnemeē: vt Diony. 4. ca. de diui. no. dicit. ergo homo ꝑ ſe ſinegr̄a adiuncta pōt in bonā oꝑatiōem.Reſpondeo dicēdo: ꝙ cū virtus eēntiā ꝯſeqͣt̉: oꝫꝙ ẜm diuerſitatē naͣꝝ ſit diuerſa facultas ad operandum: qd̓ quidā nō attēdētes pari modooꝑatiōem li. ar. ⁊ reꝝ naturaliū determinauerunt credētes ꝙ ſicut lapis de neceſſitate ſuā oꝑationē hꝫ vt eat d̓orſum niſi aliꝗd impediat: ita ēt homo neceſſario operationes ſuas exerceat ẜm ꝯgruētiam alicuiꝰ nature in ip̄oexiſtētis: ⁊ qꝛ in hoīe conſiderat̉ duplex naͣ. vna .ſ. intellectualis: ex qua ineſt homini inclinatio ad appetenduꝫper ſę deſiderabilia ⁊ honeſta: ⁊ altera ſenſibilis ẜm quāpͥus ē ad appetēdū ⁊ ad concupiſcēduꝫ ea que ſunt delectabilia ẜm ſenſum: iō ad hec duo reſpiciētes heretici cōtrarias hereſes ex eadē radice prodeuntes ꝯfecerunt: qͦrum quidā .ſ. Iouiniani attēdētes ad intellectualē naͣmhoīem de neceſſirate bene oꝑari ⁊ nunqͣꝫ poſſe peccareaſſerebant. Alij vero .ſ. Manichei reſpiciētes ad naturāſenſibilē: quā ẜm ſe malā eē dicebant: ⁊ a malo deo originē habuiſſe dixerunt: ꝙ homo de neceſſitate peccat: necbonū facere pōt. In hoc penitus li. ar. vtriqꝫ deſtruētes:non enī eēt homo li. ar. niſi ad euꝫ determinatio ſui oꝑisꝑtineret: vt ex ꝓprio iudicio eligeret hoc aūt illud: vt ſupra dcm̄ ē. Et ideo alij naturā li. ar. ſaluare volētes ī aliūerrorē ꝓlapſi ſunt .ſ. pellagiani facultatē li. ar. ampliantes. Dicunt enī ꝙ quia li. ar. de ſe non ē terminatū ad aliquod opus: ſed ex ip̄o pendet determinatio cuiuſcunqꝫoperis. ideo homo per li. ar. in quodlibet bonum opꝰ pōtſine aliqua gratia ſuperaddita: ēt in opus męritoriuꝫ: nōattēdētes ꝙ opus meritorium nō determinet genꝰ actꝰ:ſꝫ efficaciā. Gn̄a .n. actuū diſtīguūt̉ ẜꝫ diuerſitatē ob̓oꝝ: