Diſtin. XVII.Queſtio I.
Diſtin. I⁊ Melyſſi: qui vidētes ens p̄dicari de oībus locuti ſunt deente: ſicut de vna quadā re oſtēdētes ens eſſe vnum ⁊ nōinulta: vt eoꝝ rōnes indicāt ī pͥmo phy. recitate. Ex hoc ētſecuta eſt opīo Pictagore ⁊ platōnis ponētiū mathematica ⁊ ītelligibilia pͥncipia ſenſibiliū: vt qꝛ numerus īuenit̉ īhis ⁊ in illis que cōicāt in numero: ſicut in quadā eſſentiavna: ⁊ ſil̓r qꝛ ſortes ⁊ plato ſunt homo ꝙ ſit vnus hō ꝑ eēntiam qui de oībus p̄dicat̉. Ex hoc ēt procedūt pl̓es rōnes:Auicebrō in libro fontis vite ꝗ ſemꝑ vnitateꝫ maͣe venat̉ex equali cōitate p̄dicatiōis. Ex hoc etiā deriuat̉ opīo quedicit vnā eſſentiā generis eſſe in oībꝰ ſpēbꝰ re nō tm̄ ẜmˡ rōnē. Sed hoc fundamētū eſt valde debile: nō .n. opꝫ ꝙ ſi hͦeſt homo: ⁊ illud hō: ꝙ eadē ſit humanitas numero vtriuſqꝫ: ſicut in duobꝰ albis nō eſt eadeꝫ albedo numero: ſed ꝙhoc ſimiliter illi in hoc ꝙ hꝫ humanitatē: ſicut illud ītellectus accipiēs hūanitatē: nō ẜm ꝙ eſt huiꝰ: ſed vt eſt humanitas format ītētionē cōeꝫ oībus: ⁊ ita ēt nō eſt neeeſſariuꝫꝙ ſi in aīa eſt naͣ ītellectualis: ⁊ ī deo: ꝙ ſit eadē ītellectualitas vtriuſqꝫ ꝑ eēntiā ꝑ quā eādē eēntiā vtrūqꝫ dicat̉ ens.Ad primū) illa auctoritas nō cogit ponere aīaꝫ d̓ergo dd̓ꝫ: ꝙ ſic̄ dicit Augꝰ. 7. ſuꝑ Gen̄.ſub̓a dei eſſe. Primo: qꝛ hoc qd̓ hō flādo emittit: eſt de aere exteriori quē reſpirādo attraxit: nō de ſub̓a eius. Secūdo: qꝛ ⁊ ſi eſſet de ſub̓a ſufflātis. nullo mō eſſet de ſub̓a aīe.Et ſi etiā poneret̉ d̓ ſub̓a corꝑis: deus aūt hoc modo ſe hꝫad totū vniuerſum regēdo ip̄ꝫ: ſicut aīa ad corpꝰ. vn̄ nō ſequit̉ aīaꝫ hoīs eſſe de ſub̓a dei. Tertio: qꝛ aīa tm̄mō corpori dn̄at̉: vn̄ flatū nō niſi de corpore facere pōt: deus aūt eſtſupra oēm naturā. vn̄ nō oꝫ vt de corꝑalibꝰ el̓tis animā faciat: ſed de nihilo eā creat īmenſitate ptāt is ſue. vn̄ figuratiue dr̄: flare: quaſi flatū facere. Iſaie. 58. oēm flatū ego feci. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ dicimur nos eſſe genꝰ dei qͣꝫtū ad aīamnō ita ꝙ aīa ſit de diuina eēntia: ſed qꝛ ꝑticipat naͣꝫ ītellectualē que ēt in deo eſt ẜm ꝙ ēt dr̄ ad imaginē dei. ¶ Ad3ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ cū aīa nō hēat eādē oꝑationē numero quā deꝰ hꝫſed ſimilē: nō ſeꝗt̉ ꝙ hēat eādē naͣꝫ: ſꝫ ſil̓eꝫ: nec ex tali ſil̓itudine vnitas eēntie ꝯcludi pōt: vt dictū ē. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ.ꝙ ītellectꝰ creatꝰ intelligit deū nō ꝑ idētitatē nature: ſꝫ pervnionē ad ip̄ꝫ que ē vel ꝑ aliquā ſil̓itudinē nō ꝗdē abſtractā: ſed effluxā a deo in intellectū: ⁊ hūc modū intelligēdi:vocat Aui. ꝑ imp̄ſſionē dicēs intelligētias in nobis eſſe: exhoc ꝙ imp̄ſſiones eaꝝ in nobis ſunt. vel ꝑ vnionē ad ipſaꝫeſſentiā lucis in create: ſicut erit in patria: maͣ aūt pͥma cognoſcibilis eſt: nō ꝑ aliquā ſpēm ab ipſa recepta: ſꝫ ꝑ analogiā ad formā: vt dr̄ in pͦ phy. ⁊ iō eſt de illis que ſuo d̓fectuꝑfecte ītelligi nō valēt. vt dicit Boe. in lib. de duabꝰ naturis. ¶ Ad 5ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ ẜm ph̓m in. ioº. meta. nō eſt idē eſſe diuerſum ⁊ eſſe differēs: qꝛ differēs ad aliꝗd dr̄. vn̄ oꝫ omnedifferēs ꝓprie loq̄ndo aliqͦ differre: diuerſuꝫ aūt abſolutedr̄. vn̄ que diuerſa ſunt nō oꝫ aliquo diuerſa eſſe: ſꝫ ſeipſis.Si .n. oporteret oīa diuerſa in aliquo differre: in infinituꝫabiret̉. ⁊ iō oꝫ d̓uenire ad pͥma ſimplicia que ſeipſis diuerſa ſunt: vt pꝫ in dr̄ijs ꝗbꝰ ſpēs diſtinguunt̉. ſi gͦ differēs ſtricte ſumat ẜꝫ p̄dictā acceptionē. ſic pͥª ꝓpoſitio falſa eſt: eoꝙ aliqͣ nō differūt que diuerſa ſunt. Ideꝫ aūt nō differēti:ſed diuerſo opponit̉. Si aūt ſumat̉ differēs large ꝓ diuerſo ⁊ differēti: ſic pͥma ꝓpoſitio v̓a eſt: ſed media eſt falſa: vtex p̄dictis pꝫ. ¶ Ad 6ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ creature nō dicunt̉ diuinaꝫbonitatē ꝑticipare qͣſi ꝑtē eſſentie ſue: ſed qꝛ ſil̓itudine diuine bonitatis in eē ꝯſtituunt̉ ẜm quā nō ꝑfecte diuinambonitatē imitant̉: ſed ex parte.¶ Utꝝ aīa hūana ſit ꝯſtituta ex aliqͣ maͣ. IIſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ aīa ex aliqͣD ſecundū ma ꝯſtituta ſit. Omne enīqd̓ eſt h̓ aliꝗd in naͣ: eſt cōpoſitū ex maͣ ⁊ forma
Queſtiovt in ſcd̓o de aīa pꝫ. ſed aīa rōnalis eſt ho. qꝛ eſt per ſe ſinecorpore exiſtēs ab alia aīa eiuſdē ſpeciei numero diſtīcta.ergo ⁊c̄. ¶ Pͣ. in quocūqꝫ inueniūtur ꝓprietates materie:oꝫ materiā inueniri: cum ꝓprietates rei a re nō ſeparent̉: ſꝫin aīa inueniunt̉ quedā ꝓprietates materie: vt ſubijci: recipere pati ⁊ ho. ergo vr̄ ꝙ ſit ex maͣ cōpoſita. ¶ Pͣ. ẜm ph̓min ſcd̓o meta. neceſſe eſt imaginari materiā in re mota: ſedaīe mutabilitas oſtendit̉ ex hoc ꝙ vicijs ⁊ fallacijs deformis reddit̉. format̉ autē v̓tutibus veritatiſqꝫ doctrina ẜmAug. 7. ſuꝑ Gen̄. ergo in aīa eſt materia. ¶ Pͣ. ẜm ph̓m in8º. metaphyſice: nullius agentis actio terminat̉: niſi ad cōpoſitū: ſed actio creātis dei terminat̉ ad animā quā in eſſeꝓducit. ergo eſt ex materia ⁊ forma ꝯpoſita. ¶ Pͣ. nihil viuit ſeipſo niſi deus: ſed aīa nō tm̄ viuificat corpus: ſed etiāviuit. ergo ſeipſa nō viuit: ſed aliquo ſui. ſed omne illud inquo eſt pͥncipiū vite ⁊ recipiēs vitā: eſt ex materia ⁊ formaꝯpoſitū. ergo ⁊c̄. ¶ Pͣ. in omni creato differt qd̓ oꝑatur ⁊quo oꝑatur: quia ſolū pͥmo agēti cōuenit per eſſentiā agere: alijs autē per participationē alicuius qd̓ ad eſſentiā additur. ſed aīa hꝫ oꝑatiōes ꝓprias: ⁊ ſic illis oꝑationibꝰ ipſaeſt operās. ergo nō eſt quo operat̉: ⁊ ſic nō videt̉ eē formaſimplex: ſed materiā habēs: qꝛ forma eſt pͥncipiū quo operatio producitur.quāto aliꝗd eſt ꝓpinquius vni pͥmo ⁊Sed contra. ſimplici: tato magis eſt vnū ⁊ ſimplexvt in lib. de cauſis dr̄. ſed īter formas naturales aīa deo eſtppinꝗor. gͦ cū alie forme ſint ſimplices: multo fortius aīa.¶ Pͣ. forma ſubſtātialis nō eſt forma ſubſtātialis: ſic̄ necqualitatis qualitas: ſed omne qd̓ habet materiā: habet ētſubſtātialē formā dātē eſſe materie. cuꝫ ergo aīa ſit formaſubſtātialis: videt̉ ꝙ ex materia cōpoſita nō ſit. ¶ Pͣ. Auguſt. ſuꝑ gen̄. 7. d̓ducēdo per ſingula oſtēdit animā ex materia nō eſſe factā. Nō .n. pōt facta fuiſſe ex materia ſpūali rōnali: qꝛ ſi natura rōnalis ex qua fit beata fuiſſet nō inpenis imitata eſſet: quia materia cum format̉ a deo in melius format̉. Si v̓o miſera fuit: oꝑꝫ ꝙ p̄ceſſerit culpa: qd̓ ēcōtra apl̓m Ro. 9º. cuꝫ nōdū aliquid boni egiſſent aut mali ⁊c̄. Si aūt nec beata nec miſera: tūc vſum rōnis nōdumhabebat: ſicut in pueritia ꝯtingit: ⁊ ſic ocioſa erat. Simil̓rnec ex materia ſpirituali irrōnali: quia hoc eſſet ꝓpinquuꝫopinioni que ponit animaꝝ de corpore in corpus tranſitu.Et peius adhuc: quia illa poſitio non dicit animā beſtie inhominē trāſire: ſed ecōuerſo. Sil̓r nec ex materia corporali: nō enim ex eodem facta eſt anima exquo facta eſt caro.Et p̄terea. cum anima aliquid intelligit ab omnibꝰ corporalibus ſe retrahit qd̓ nō cōtingeret ſi de natura corporiseſſet. ſed ex omnibus p̄dictis ſic pōt argui: omne qd̓ habetmateriā ẜm Augu. dicit̉ ex materia factū: quāuis materiatꝑe nō p̄ceſſerit. Si ergo anima nō pōt dici facta ex materia. vt ꝓbatū eſt aīa materiā nō habet.Reſpōdeo aliqua ſpirituali ſubſtātia aliquo mododicēdū. ꝙ mihi nō videt̉ in animaʳ vel īeſſe materiam: ſed ipſas eſſe ſimplices formas ⁊ naturas:qͣꝫuis quidā aliter dicant. Et p̄ter alias rationes quibꝰ hocde angelis impoſſibile videt̉. vt ſupra diſt. 4ª. dictum eſtetiā quadā ſpeciali ratione: materia a rōne anime ſecluditur: cum enim anima ſit forma corporis: oportet ꝙ vel tota eſſentia ſua ſit corporis forma vel per partē eſſentie ſueſi ẜm eſſentiā ſuam totam: impoſſibile eſt ꝙ pars eſſentieſit materia: quia id qd̓ in ſe eſt potētia pura non poteſt eſſeforma vel actus alicuius: omnis aūt potētia in genere ſubſtantie eſt potētia pura: quia eſt īmediatū ſubiectū ſubſtātialis forme ⁊ generationis: vt in pͥmo de generatione dicit̉. Si aūt ẜm partē ſubſtantie ſue eſt forma corporis perquā eſt in actu: ⁊ nō ẜm alterā que eſt materia eius: ſequu-