Capitulū .XI.Fo.
CCIX.
toꝝ ſe mouētes venetias applicuere. Ibi ꝑcipiētetconciliū generale baſilee cōgregatum diſſentireab eugenio. aliqͣꝫdiu ſuꝑſederūt animo ſuſpēſi deloco acceſſus ſui Nec eī cōgregati baſilee poſt diſſolutionē ⁊ irriiationem factam cōcilij ꝑ eugeniūdeſiſtebāt a ꝑſecutione incepti. ſed ſolliciti inuitabant grecos baſileam ad cōcilium accedere. Preualuit tamē auctoritas eugenij cū ſuaſionibꝰ plurimoꝝ: vt ad pn̄tiam ſuā ſe ꝯferrēt. Et vt ſatiſfieret petitioni eoꝝ: cōciliū generale indictū eſt ⁊ publicatū ferrarie celebrandū qͦ ip̄e Eugenius cumſua curia e bononia ꝓfectus ē. Et veniētibꝰ grecis ep̄is ⁊ alijs p̄latis qͥ haberi poterāt ī breui vocatis cepit materia agitari de ꝓceſſione ſpūſſāctiquē a pr̄e ⁊ filio ꝓcedere latina fatet̉ eccl̓ia grecanegabat. Uerū qꝛ peſtis ferrrariā cepit inuadere:tranſlatū eſt cōciliū aſſētiētibus cūctis florentiamEt cū eugenius eo tendere ſtatuiſſet: inſidie ei invia parate ſūt ad capiendū eū Sed detectis ei declinauit a via recta alteram inſuetā aſſumēs ⁊ periculū euadēs. florentiā ingreſſus ſummo cum honore ⁊ gaudio ſuſcipit̉ locatus in eccīa p̄dicatorūPaulo poſt ſecutus ē eū pr̄iarcha ⁊ imꝑator ꝯſtātinopolitani cū doctoribus ſuis ⁊ ꝓceribus: cummagna ſolēnitate ī vrbeꝫ ingreſſi ⁊ honorabilitercollocati in diuerſis māſionibus. Pr̄iarcha veroꝯſtantinopolitanus plenꝰ dieꝝ paulopoſt in fideromane eccīe migrauit ē ſecl̓o: ſepultus ī eccīa ſcēmarie nouelle. ¶ Cōueniētibus igit̉ latinis ⁊ grecis die ſtatuta in loco determīato reſidētie pape īꝯuentu p̄dicatoꝝ publico ꝯſiſtorio. loca vnicuiqꝫdecētia oēs ſortiti ſūt. Et pōtifex ſūmus ī thronoeminentiori ornato reſedit facie ꝟſa ad orientem.iuxta quem reuerēdiſſimi dn̄i cardīales a dextris:⁊ ſiniſtris diſtincti paulo inferius Imꝑatori verogrecoꝝ ſedes parata ē decora ecōtra pōtificem inaliqͣli diſtātia vultū ꝯuerſo ad occidētem. Doctores latini diſputātes ī latere ꝑ trāſuerſū ſedes acceperūt verſi ad meridiem. greci ꝟo magiſtri contra reſidebant verſi ad aquiloneꝫ. Ceteri circūſtātes pl̓imi aliqͥ ſteterūt: aliqͥ in dn̄i terra ſubſtratistapetis ſe locarūt. Et ex latinis quidem aſſumptiſunt quatuor. duo ep̄i. vnꝰ colocēſis ordinis p̄dicatoꝝ in theologia doctor egregiꝰ ⁊ vtriuſqꝫ ydomatis ꝑitiſſimus: alter ordīs minoꝝ doctiſſimꝰ.⁊ duo alij. Abbas generalis camaldulenſis vtriuſqꝫ lingue peritus. dn̄s ambroſius ⁊ magiſter iohannes de monte nigro ꝓfundus theologus ordinis p̄dicatoꝝ ꝓuincialis lombardie. Et in capiteeoꝝ reſidebat dn̄s Iulianꝰ cardīalis ſancti angl̓iq̄ nuꝑ venerat ex baſilea dimiſſo cōciliabolo. Exgrecis ep̄s nicenus. ⁊ ep̄s epheſinus. ⁊ qͥdam alijArguens autem in ea diſputatione mgr̄ Ioh̓esde monte nigro p̄fatus ſolus. ⁊ reſponſalis epheſinus ſolus. Vt aūt oēs intelligerent eū arguensydiomate latino vteret̉. ⁊ reſpōſal̓ grecus: mediꝰꝯſtitutus ē vtriuſqꝫ lingue ꝑitiſſimus qͥdam. quiꝓmptiſſime fideliſſime ⁊ eloq̄nter ꝟba latinā arguentis referret in greco reſponſali. et ꝟba greca eiinterpretaret̉ in latinū. ¶Poſt aliqͣs ph̓icas ⁊ ſubilles rationes ⁊ reſponſiones inductas: placuit ꝑlibus ꝓcedere ꝑ locū ab auctoritate. qui ē potiſſi-
mus in theologia facultate. Inducte ſūt auctoritates multoꝝ doctoꝝ grece ſcribentium. vt Athanaſij. Cyrilli. Didimi. criſoſtomi. ⁊ ꝑmaxime magni baſilij qui habet̉ apud eos in magna veneratione ſanctitatis et doctrine. qͥ in libro de euuomium de ſpūſancto expreſſe aſſerit ſpūm ſanctū ꝓcedere non ſolū a pr̄e ſed a filio. Et cū reſpōſal̓ iamnō haberet qͥd diceret ſubterfugium q̄ſiuit negāshoc baſiliū in eo libro ſcripſiſſe. ſed medoſe interp̄tatū cū ī codicibus ſuis grece ſcriptis ſecū delatis hoc minime reꝑiret̉. Adducti ſūt pl̓es codiceſBaſilij ad euuomiū grece exarati. quoꝝ aliqͥ erātapd̓ grecos. alij penes latinos nr̄os greci ſermōiſperitos. Et cū in noſtris ⁊ aliqͥbus grecoꝝ de cōſtantinopoli addnctis liqͥde haberet ſpūmſctm̄ apatre ⁊ filio ꝓcedere dep̄henſa ē malitia grecorūꝙ .ſ. corruꝑant ſcpͥta baſilij: filiū ſubtrahēdo in ipſa ꝓceſſione. Et cū imꝑator grecoꝝ diceret in ꝑtibus ſuis pl̓imos habere tales libros Baſilij greceſic ꝯtinētes. ⁊ illis nō paucis tūc in mediū adductis ſtādū: rn̄dit dn̄s Iulianus cardīal̓ diſputatōni p̄poſitus. Dn̄e imꝑator cū decreueritis ad certamē venire: oꝑtuit magnificētiā vr̄am arma vr̄avobiſcū adducere: non in certamīe ip̄a expectare.Sicqꝫ greci cōfutati fuere ⁊ deuicti. Huic diſputa.tioni pn̄s fui. Sed ⁊ alijs diebꝰ cōueniētes in diſputatione: demū cōuicti errorē ſuū ſunt ꝯfeſſi. etad emēdationē parati. ac ad vnionē ⁊ incorporationē cū romana eccīa diſpoſiti: apl̓ice ſedi ſe ſubijciētes. Ille tn̄ epheſinus acerrimus diſputatorꝑmanēs ī ꝑfidia ſua cū alijs ad ꝟitatē fidei reuerti noluit. Ueꝝ ad patriā rediens cū cardīalis venetus deſtinatus legatus ī regionē illam cōſtātinopol̓ mora traheret. ⁊ in eiꝰ ſocietate eēt venera.bilis epūs coron̄. dn̄s bartholomeꝰ de florētia: ſacre theologie ꝓfeſſor egregius. ⁊ greci ydiomatiſnō ignarus: placuit eidē imꝑatori grecoꝝ ⁊ ꝓceribus eiꝰ vt fieret publica ꝯcertatio interꝭ ep̄m epheſinū p̄fatū ⁊ coron̄. ep̄m iā fama ibi celebrē. Quofacto epheſinus p̄fatus iteꝝ ab eo ſuꝑatus ⁊ ꝯfuſus ē. tanta ex eo abſorptus triſticia: vt infra paucos dies expirauerit cū ſua ꝑfidia.Et eo anno ſcilicet. §. I.M. ccccxxxviij. In die dn̄ica mēſis Iulij. celebrata ē ſolemnis miſſa in eccīa maiori florētie. Et pn̄tibus Eugenio ppͣ cū cardīalibus ⁊ alijs multisep̄is ⁊ abbatibꝰ. ac etiā imꝑatore grecoꝝ cū alijsgrecis ⁊ dn̄is pͥoribꝰ florentꝭ. cū vexillifero ⁊ maximo ppl̓o ibi ꝯgregato cū ingēti gaudio fct̄ā ē dctārecōciliatio cōſtātinopolitane cū eccīa romana. ⁊ꝯfeſſio fidei ẜm ſymboluꝫ qͥ cātat̉ in eccleſijs latinis ꝑ grecos. Et ſuꝑ his facta declaratio fidei tenende ab oībus fidelibus latinis ⁊ grecis que ſicincipit. ¶Eugenius ⁊cͣ. Ad ꝑpetuā rei memoriaꝫꝯſentiente ad infraſcpͥta cariſſimo filio noſtro Iohanne paleogolo imꝑatori illuſtri: et loca tenentibus venerabilium fratꝝ noſtroꝝ patriarcharum⁊ ceteris orientalem eccleſiam rep̄ſentātibus. Letent̉ celi et exultet terra. ⁊cͣ. ⁊ infra. In noīe igit̉ſctē trinitatis patris ⁊ filij. ⁊ ſpūſſancti. hoc ſacro
B 3