Titulus.XXII.
nōnulli ex ſuis p̄fectis qui in re militari admodūp̄ſtabant. vt pace ſibi opus eſſe cenſeret: deſtituto his viris in quibus maxime reſidet belli cura.Ineunte hyeme legatū eundē qui priorē pacēfirmauerat cardinalem ſancte crucis ad cōponendam pacē miſit. iuſſis omnibꝰ quoꝝ intererat beltum oratores ferrariā decernere. Florentini diuturna impenſa exhauſti pacē optabant ſabaudieducis (qui iam cū philippo occulte pacē feceratoratores paceꝫ ſuadebant. haud quaqͣꝫ philippipoſtulata improbāte. Ueneti inter ſpem metūqꝫdubij hoſtis vires minui cupiebant. Hinc ambitio ⁊ maioꝝ rerū appetitus bellū continuare ſuadebat. philippi quoqꝫ ea poſtulata erant que omnem belli timorē excutere viderent̉. Interī qͣꝫuishyems eſſet aſperrima: tn̄ a carminiola ml̓ta oppida tū cremonenſi tum in brixienſi agro ab hoſte capta. Re pacis ꝯtentionibus varijs diu ꝓtracta. tandē virtute legati auctoritateqꝫ poſt quintum menſem eſt ꝯſtituta. menſe Martio ānis ſupra. Mccccxxvij. Cōditiones he ſunt addite paci. vt brixia cū omnibus eius ditionis oppidis caſtelliſqꝫ etiā que ad eam diem philippus teneretHis quoqꝫ additis que de cremonēſi agro captaerant. Utqꝫ bergamū cū omni eiꝰ vſqꝫ ad adduāterritorio venetoꝝ eſſent. Utqꝫ oīa que de florentinis teneret infra certā diē reſtituerent̉. A venetis dicti ſunt ſocij. mantuanus. ferrariēſis. palauiſinus. montiſferrati marchio. A florētinis ſocijſenēſes nōnulliqꝫ extreme ligure dn̄is federe cautum eſt ⁊ paci cōſultū. Adiectū eſt inſuꝑ. vt vxoliberiqꝫ carminiole: qui in philippi poteſtate adeā diē fuerant. bonaqꝫ ꝑ eū poſſeſſa reſtituerent̉.De paulo lucenſi tyrāno nullā in partē eſt actumverbis tm̄ ſignificatū ꝓ amico ab vtriſqꝫ haberi.Et dicti tn̄ indiſcuſſi termini finiū agri oppidoꝝ:que ex cremonēſiū ditione ſunt venetis attributaCuiꝰ rei arbiter ferrariēſis dictus ē. ¶ Capi. IXAbigebat nemoquin poſt publicatā pacē florentinisquietē ab armis longinquā fore: ſeddeo ꝑmittente ⁊ hoīm vicio oꝑante. bellū lucenſenullis id ſuſpicantibꝰ ſubito exortū eſt. In miſſione quidē equitū peditūqꝫ que poſt pace fieri conſueuit. Nicolaus forte brachius florentinoꝝ equitum turme p̄fectus. coactis militibꝰ qui miſſionēegro ferebāt animo: magna manu agrū lucenſempopulabūdus adoritur. Cām quā p̄tendit neſcioinanēqꝫ eā: que armis diſceptāda foret. Occupabat autē eius vrbis tyrānidē. vt dictus eſt paulguiniſius: qui in bello philippi nulli herens. precipue extra pacis federa relictus eſt. Nicolaus aūtp̄fatus ſiue ſponte ſua p̄dandi cauſa: ſiue nonnullorum florentinoꝝ qͥbus bella queſtui erāt ſua ſuarma in paulū mouerit: incertū relinquit̉. Opinio tn̄ quorundā fuit: florentinoꝝ aliquoꝝ ꝯſilioactū. Publicatū decretū quo poſtmodū aduerſus tyrānū bellū fuit ſumptū: notū effecit. ¶ Improuiſo bello laceſſitus paulus. ne id florentinoꝝoꝑe fieret addubitās. ꝑ oratores nicolai iniuriaꝫqueſtus petijt: vt ſe velut amicū auxilio tuerent̉.
Aut ſi id videret̉ graue: ne hoſti pecunia ope ſb̓ſidione fauerent. Scire em̄ ſe nō eſſe vniꝰ equitūprefecti vires adeo validas: vt diutius in armispoſſit ſuis opibus ꝑſiſtere. Reponſum ambiguūdatū eſt. neqꝫ tyrāno fautores ſe cum federe exceptus eſſet neqꝫ inimiciciā armati ⁊ parati ad bellum in ſe velle ſuſcipere. Quicquid nicolaus egerit: vltro ⁊ nullius impulſu egiſſe. nō eſſe ſue auctoritatis dimouere eum ab incepto qui ſui iuriseſſet ⁊ florentinis amicus. Ratus qd̓ futurū eratpaulus. verituſqꝫ florentinoꝝ calliditatē qui alieno nomine ſecū certarent: ad mediolani et itē acvenetoꝝ duces nicolai iniuria expoſita ſubſidiūpoſtulauit. Captis nōnullis de lucenſibus caſtellis. cū tyrāno vires ad defenſionē deeſſent. ingraueſcente indies bello: hortatus ē nicolaus florentinos ad eā vrbem a tyrāno eripiendā. Facile q̄dem id fore in ciuitate nullo p̄ſidio ſuffulta. ſe qͥdem ſi pecunia fauoreqꝫ aſſiſterent: infra paucosmenſes vrbē illis traditurū. ⁊ philippus ad ineundam cū ppl̓o florentino amiciciā ad id bellū cohotatus equites ſi opus ſit ⁊ auxiliā pollicet̉. RReflorentie inter paucos pͥmū. bellū ne aduerſus tyrānum ſumendū eſſet ⁊ talis vrbs in poteſtatē redigenda: ſepiuſqꝫ queſitis cōſilijs diſcuſſa varijsſententijs diſceptabat̉. partim noua reprobantiūbella quietēqꝫ ſuadentiū: partim id ꝓbantiū certamen ex quo ciuitas opulentior tali ſubacta vrbe eſſet futura. Maior ppl̓i pars tyranni ꝑdendiodio bellū affectabat: prudentiores ſenioreſqꝫ vtrem difficilē inhoneſtāqꝫ abhorrebant. Tandemvariatis vtrinqꝫ ſententijs. Raynaldus albitiusex equeſtri ordine ppl̓i ꝑtes ex voluntate ſecutusin hunc modū diſſeruit. Scio florentini ciues inquit. Hanc rēpu. diutino bello fatigatā ocio egere ⁊ quiete a turbine belloꝝ. Sunt duo hec qͥbusppl̓i maxime gaudent. nō ſolū ſaluturia ſed ⁊ neceſſaria adeo: vt qui hec improbet. non videaturꝯſulere ſaluti vrbis ſue. Sed ea niſi depulſo bellitimore. nō poſſunt eſſe diuturna. Ocium quidē ⁊quies appetēda ſunt: niſi in his lateat ſuſpicio velpotius ſemen occultioris mali. Scitis belli quodnobiſcū cū duce mediolanenſi viguit paulū guiniſium fautorē ⁊ adiutorem: licet occultum fuiſſeScitis illū nobis ſpretis qui ſocietatē eius queſiuimus. filiū ſuū cū turma equitū in auxiliū hoſtimiſiſſe ⁊ iuuiſſe pecunia. Scitis hunc tyramnumfuiſſe nobis ſemꝑ infenſum. neqꝫ palam hoſtemnobis: ſed hoſtili ſemꝑ animo letū noſtris rebusaduerſis. ſecundis anxiuꝫ ¶Proximo certe bellohoſtis partes ſecutus ꝯtra nos erat moturus arma niſi venetoꝝ belli ſocietas emerſiſſet. vt n̄ voluntati ſed metui ſit tribuendū: ſi ab armis deſtitit. Qd̓ potuit tamen id egit. Nam cū noſtra ſtipendia vltro oblata contēpſiſſet. minori cōmododignitateqꝫ ad philippū tranſijt. quo maior nosalterius opibus oppugnādo facultas eſſet. Nūq̄ille nobiſcū federe iungi voluit: qm̄ ſemꝑ alienuſa noſtra vixit ſalute. Neqꝫ id fortaſſe mirū. natura em̄ ita eſt comparatū vt tyrāni oderint reſpublicas cū nō ꝑ libertatis amiſſionē regnare q̄antnihil eſt inter ſe ꝯtrarius qͣꝫ reſpublica et tyrānus