CapitulūFo. XCIIII.VI

cui nouellus preerat comes. Erat inter duces exercitus populi florentini verius circulus ē familia nobili. ⁊ ipſe ſūmis diuitijs magna prudentieꝟtutiſqꝫ fama. Is cū ſue tribꝰ an̄ſignanos eqͥtes:qͥ pͥmi hoſtē ꝑuaſuri eſſent lege ex officio cogeret̉ſeſe primū legit. ⁊ ſi tunc ex crure egrotantē: inſuꝑfiliū et nepotem. Ceterorū aūt neminē ſe lecturuꝫeē dixit. verū: qͥ patriā amarēt: eos ſponte ſua ꝓfiteri debere. Eius viri eximiū preſtantēqꝫ in rep.animū admirani ciues. pleriqꝫ verecūdia ducti idſibi munus depopoſcer̄t: cū prius multi vt grauepericuloſumqꝫ detractare niterent̉: ita ad centumqͥnquaginta anteſignani equites facti. ⁊ ī his. xx.ad equeſtris ordīs dignitatē tunc primū aſſumpti ſunt. ¶Ut igit̉ ſonuere tube ⁊ clamor ad celuꝫtolli ceptus ē. anteſignani equites qui ab vtraqꝫpte aciē precedebāt ꝯcitis infeſtius eqͥs: velut ꝓcella quedā ſeſe mutuo ꝑſuaſere. Atqꝫ primo ſtatim cōgreſſu tanta fuit hoſtiū vis: tantuſqꝫ ardovt magna ꝑs florentinoꝝ equitū proſterneretur.Reliqui in fugam verſi recipere ſe ad maiorē aciem coacti ſunt. hoc igit̉ proſperū anteſignanoricertamē magno clamore ꝓſecutus reliquus artinorū equitatus in ip̄am maiorē aciem delatus eſttanto qͥdem ardore: vt impetus eius ſuſtineri nequiuerit. pulſuſqꝫ campo florentinus equitatꝰ cōpelleret̉ ad peditem refugere. Ea res primo mētūmox victoriam peperit florentinis. Dū enī cedentes perſequit̉ artinoꝝ equitatus. peditē ſuū longe dimiſit. Itaqꝫ euenit poſt hac. vt aretinus nullo in loco integer pugnaret. ſed alibi eques: alibipedes cū integro hoſte congrederet̉. Suſtinuitenī florentinū equitatū acies peditū. q̄ dextro ſiniſtro cornu: vt dictū eſt: refugientē equitem complexa ſagittis ⁊ haſtis et omnifariā telorū genereapertis lateribus inceſſabat hoſtis. Acerrimū itaqꝫ certamen eo in loco cōcitatū eſt. Aretini enī pͥmo impetu victoriam repoſuerūt Quare ſummavi anixi diſſipare florentinorū agmen nitebanturSed tutebant̉ pedes ad quem ſeſe equitatus receperat. Eratqꝫ fluctuatio quedā ⁊ motus incertus premētium ſimul ⁊ renitentium. Et iam pedeſtris aretinoꝝ ſuperueniebat acies: que relicta abequitibꝰ ſuis cuꝫ illi cedentes perſeq̄rent̉: nondūſeſe pugne miſeuerat. ea ſi equitibus ſuis coniungeret̉ inclinare ad aretinos victoria haud dubievidebat̉. ¶ Inter hec curſius donatus qui extraordinarie preerat aciei. intellectu ſuoꝝ periculo. ⁊ſi preceptū erat ſub pena capitis: ne preliuꝫ intraret: ſꝫ firmꝰ maneret. ſqui ⁊ ip̄e cum piſtorienſibus⁊ lucenſibus erat. tamen pernicioſum ratus vltradifferre. Adoriamur inquit commilitones hoſtiūequitatum. priuſqͣꝫ pedes eoꝝ ſe immiſceat pugne. Neqꝫ vero me in tanto diſcrimine ciuiū meorum. aut preceptū ducis aut pena deterret. Si eīvincimur in acie illa: morituro nō vltra formidanda eſt pena. ſi vt ſpero vicerimus: tūc piſtoriū veniet qͥ de nobis ſuppliciū ſumere volet. His dictiscū aciem cōcitaſſet ex tranſuerſo hoſtem inuadit.Ab hac maxime acie parta credit̉ florentinis victoria. Nam hoſtes a tergo violentius ꝑcuſſi: retro iam reſpicere coacti ſunt. Et qui pͥmo egre re-

fiſtebāt remiſſe hoſtiū impetu ī illos incubuere. ⁊intercluſus a ſuo peditatū equitatus hoſtiū ꝑfacile opprimebat̉. Nouellus comes aciē cui preerat:non in auxiliū ſuoꝝ adduxit. Sed vbi implicatūvidit equitum agmen princeps fugam arripuit.At ī vilhelmus preſul cū ante peditum ſtaret aciēmultiqꝫ ſuaderent. vt profligatis iam equitibusac victoria ad hoſtes inclinante ip̄e bibiennam ſereciperet. vitamqꝫ a pericl̓o tutaretur interrogaſſe d̓r. Num ⁊ peditem reducere tute poſſet? Et cūnegaretur peditem ſeruari poſſe. Mors inquitcommunis ⁊ mihi ⁊ pediti ſit. Ego quos in periculum duxi: nunqͣꝫ deſtituam. Ita reintegrata pugna hoſtes acriter inuadit: nec multo poſt preliāsocciditur. Poſſet iſte cōmendari de fortitudīe pugnando pro patria vſqꝫ ad mortem: niſi obſtaretdignitas ſua pontificalis. que deo militare debetnon ſeculo pro populo bellante orando vt moyſes non gladio materiali vtendo. Pedites autemnudati equitum preſidio tandem ſuperantur: acmulta cede opprimuntur. Cecidit in ea pugna aretinorum ſupra tria milia ⁊ in his ivilhelmus preſul et bonus feretranus: ⁊ alij qͣꝫplures inſignesdiuerſarum partium viri capti inſuper ad duo milia. E quibus florentiam ligati ducti ſunt ſeptingenti quadraginta. Alij vel amicitia dimiſſi: velper alios redempti. Dantes allagherij poeta inquadam epiſtola ſcribit ſe in hoc prelio iuuenemfuiſſe in armis. ⁊ ab initio quidem pugne hoſtemlonge ſuperiorem fuiſſe: adeo vt a florentinis ml̓tum admodū timeretur ad extremuꝫ victoriā partam eſſe: tantamqꝫ ſtragem inimicorum factam eſſe in eo prelio. vt pene eorum nomen ad internitionem deleretur. ¶ Conſtat autem tercio ydus Iunij. id eſt in feſto beati Barnabe pugnatū eſſe adCampaldinum. eademqꝫ die: eademqꝫ hora. Florentie nunciatum eſſe victoriam. Cum enim priores curis ac vigilijs anxij per meridieꝫ ſomno indulgerent fores maiori vi pulſate crepuerunt. etvox feſtinantis audita. Surgite: nam hoſtibꝰ ſuperatis victoriam habuiſtis. Ad eam vocem cumſe leti extuliſſent. apertis foribus gratulabantur.It fama confeſtim per vrbem. ⁊ concurſus fit ciuium gratulantium: turbe atria publica compleuerunt. Sed querebatur autor ⁊ nullus extabat.Quare is rumor quaſi vanus: nulloqꝫ probaturauctore: tunc quidem concidit. Nocte vero inſequenti cum ab exercitu veri tandem nuncij adueniſſent. modumqꝫ ⁊ tempus commiſſi prelij enarrarent. compertum eſt victoriam eſſe partā eadeꝫilla hora. qua prioribus quieſcentibus fuerat nūciata. quod etſi mirabile videtur: alias tamen cōtigiſſe legimus. Nec ſane alienum eſt credere diuinum numen: quod benignitate victoriam p̄ſtateadem per famam ociſſimam fauore propicio ill̓ipſis quibus interfuerit nunciarit. Nam ⁊ macedonico quidem bello perſa rege ſuꝑato bello. pari miraculo victoriam rome nunciatam legimus.Et per domiciani tempora in grandi fuſpitioneciuitatis partam victoriam apud germanos: eoipſo die rome fama certiſſima diuulgauit. Multa ſunt preterea huiuſcemodi traditaQ. V.