Capitulū IFo. IIII

geris. terra dicit a me abſorberis. infernus dicita me deglutieris. qꝛ oīs creatura ſicut ex cōditione ſua hoī famulat̉: ſic etiā peccatoribꝰ ꝓ malorūmeritoꝝ ꝯſcientia cōminat̉ vt in ſingulis creaturis ꝑpeti metuant quod ſe meruiſſe cognoſcunt.Quartꝰ modus eſt qn̄ in eis cogitamꝰ nō infirmitatis naturalis. ſubſidiū: ſed libidinis oblectamētum. hoc oculo eua vidit lignū ⁊ comedit. Quihoc mō ꝑ cogitationē exeunt: ſimiles ſunt coruoqͥ nō eſt reuerſus. quia dū foris qd̓ male delectatinueniūt: ad archā ꝯſcientie redire nolunt. Reliqͣꝟo tria contēplationū genera in exitu columbe figurata ſunt. que vacua exiuit. Sed vacua nō redijt. quia foris inuenit qd̓ intus nō habuit. nec tn̄foris amauit qd̓ intus detulit. Ramus oliue virentis bonū mentis affectū demonſtrat: quia ſepe ſancti viri qͣntomagis foras diuina oꝑa aſpiciunt: tantomagis intus in amore cōditoris vireſcunt. In pͥmo gͦ materia vanitatis inſpecta ī nobis generat contēptū mundi. In ſcd̓o ſimulachꝝrōnis laudē dei. In tercio inſtrumentū diſpenſationis timorē ⁊ amorē dei. In qͣrto cupiditas incētiuū libidinis. Hunc gͦ exitū caueamus ne egrediamur temere. Nemo de ꝯſcientia ſua confidat.Dina intus ꝟgo. intus caſta. intus colūba fuit. ſꝫquia colūba fuit ſeducta nō habēs cor. egreſſa foris colorē pariter cū noīe mutauit. Que vi opprmitur. patet quia nō ideo exijt vt corrumpat̉: ſedtn̄ quia temere exijt. pudicitie ſue dāna etiā inuita ſuſtinuit. Ꝙ autē ſubiungitur ꝙ cōglutinauiteā ſibi. hoc eſt cadauer inuenit: ⁊ amplius ad archam redire noluit. ¶ Tres māſiones in archa. ſignificant in archa intellectuali tria genera cogitationū. Rectū. vtile ⁊ neceſſariū. Sed inter hasoēs p̄cipue vna ē neceſſaria .i. charitas. que nosdeo cōiungit. et ideo in ſupremo archa ad vnumcolligit̉. vt iā vnū cogitemus. vnū expectemusvnū deſideremꝰ dn̄m hieſum xp̄m. In pͥma ergomāſione ē cognitio. in ſcd̓a opus. in tercia ꝟtus.in ſupremo p̄miuꝫ virtutis dn̄s hieſus xp̄s. Hosgradus habes in pſalmo vbi dicit̉. bonitatē ⁊ diſciplinam ⁊ ſcientiā doce me.De his qui in .§. VIarcha nō ſaluant̉. Hugo in dicto libro. Conſiderare poſſumus tres maneries hoīm. In diluuioſiue archa ſunt īfideles. quos carnis deſideria inuoluunt. qui p̄ter hanc vitā trāſitoriā: aliā neſciūteſſe. In diluuio hi archā habent: ſed in ea nō manent. qui vitā immutabilē eſſe venturam crederenō didicerunt: ſed tēporaliū rerū delectationi animum ſuū ſubijciūt. Nā ibi quiſqꝫ ẜm interiorē hominē habitare dicit̉: vbi cū cogitatione verſatur.Itaqꝫ hi qui delectationē cordis ſui in vanitatehuiꝰ mundi cōſtituunt. qͣꝫuis archā fidei habeāt:intus tn̄ naufragi ſunt. Ut taceā ceteros mundiamatores. qͦt modo litteratos cernimus: q̄ xp̄ianivocari volunt. et cū ceteris fidelibus eccleſiā intrant. ⁊ de ſacramētis xp̄i ꝑticipant. in quoꝝ cordibus ſepius eſt memoria ſaturni ⁊ iouis ⁊ herculis. ſocratis. platōnis ⁊ ariſtotelis. qͣꝫ xp̄i ⁊ ſctōrū

eius. Nugas poetaꝝ diligunt. ⁊ veritatē ſcripturarū negligunt: aut qd̓ peius eſt irrident ⁊ contēnunt. Ego eis ꝓnuncio quia in fine eis ſociandiſunt: qͦs nunc in cogitationibꝰ ſuis ꝑ affectū cordis ſibi cōiungunt. Quid illis ꝓdeſt habere fidē⁊ nō manere in fide? Quid illis ꝓdeſt habere nauem integrā. ⁊ in fluctibus naufragiū nō dicā pati: ſed ſponte facere. Quid ꝓdeſt veritatē cognoſcere ⁊ falſitatē diligere? Non ſunt tales qui verefideles ſunt. Audi qualis vnus eorum fuerit: ⁊ tales omnes intellige. Lex dei eius in corde ipſiusSola ergo nauis fidei mare tranſit. Sola archadiluuium euadit. Ꝙdiu caro concupiſcit aduerſus ſpiritum: omnis homo in diluuio ē. Sed boni in eo ſunt: ſicut hi q̄ portant̉ a nauibꝰ: mali ſicut naufragi qͥ inuoluunt̉ in fluctibus. Intelligamus gͦ in nobis eſſe qd̓ defluimus et in nobis eſſeqd̓ fugere debemꝰ concupiſcentiā ⁊ fidē. Concupiſcentia ꝑtinet ad oꝑa cōditionis. Fides ꝑtinetad oꝑa reſtaurationis. qꝛ ⁊ illa inordinate amando ꝑ concupiſcentiā defluimꝰ. Et iſta pie credendo ꝑ fidē ſolidamur. At idcirco monita diuina totiens nobis ſuadent mundū fugere. non vtiqꝫ vtextra celū ⁊ terrā exeamus: ſed vt in cōcupiſcentia mundi nō maneamꝰ. Excogitata em̄ mundiſpecie: naſcit̉ in corde affectus ꝯcupiſcentie. Proinde ſi cōcupiſcentiā mundi volumus declinare.pͥus eſt neceſſe vt memoriā huiꝰ mundi a cogitatione nr̄a excludamus. Nā ſicut oculus paſciturſpecie: ita animꝰ cogitatione. Fit etiā nōnunqͣꝫ vtqd̓ frequēter cogitamꝰ ocioſe: aliqn̄ cōcupiſcamꝰillicite. Reuſqꝫ facti iudicat̉: qui ꝑ conſenſum incogitatione delectat̉. Ceterū qͣꝫtū ad res ipſas ꝑtinet: quia oīs creatura dei bona eſt: nulla res eſtque cogitari nō poſſit ſine peccato. Rurſumqꝫ ſiprauos affectus attendimꝰ: nulla res eſt in qͣ peccare nō poſſumus cogitando. Nā et de malo bene: ⁊ de bono male: de īmundo munde. de mūdoimmunde cogitare poſſumus. Legimus ſanctosviros nō ſolū cogitaſſe: ſed ⁊ locutos fuiſſe ⁊ ſcripſiſſe de rebus immūdis: qd̓ vtiqꝫ nō feciſſent ſicogitationes rerū immundarū animā macularētNihil intereſt quale ſit illud quod cogitatur: ſedqualis affectus ex ipſa cogitatione generet̉. quiacogitatio mentē non polluit: vbi delectatio conſcientiam nō corrumpit. Expedit tamen vt obliuiſcamur mundū. ne forte dū frequenter de eo cogitamus: ad eius concupiſcentiā inflectamur.Ꝙ per opera .§. VII.reſtaurationis minuunt̉ cogitatōnes diſtracte ꝑopera conditionis. Hugo vbi ſupͣ. Satis vt reormonſtratū eſt. vnde hec infinita quā patimur cogitationum noſtrarū diſtractio oriatur a mundo⁊ cōcupiſcētia eius. hoc eſt ab oꝑibus ꝯditionis.Rurſumqꝫ quid ſit illud per qd̓ colligi poſſunt invnū cogitatōes nr̄e: hoc eſt ꝑ oꝑa reſtauratōnis.Et qꝛ ordo eſſe nō pōt vbi finis non eſt: ſuꝑeſt vtrelictis oꝑibus cōditōnis q̄ramus ordinē cogitationū noſtraꝝ ibi: vbi finite ſunt: hoc eſt in oꝑibꝰreſtauratōis. hͦ em̄ ſuꝑius īueſtigare ꝓpoſuimus