Cemens iij. der. Clxxxij paysPhilippus van Hynſberch der. xliij. byſſchoff tzo Coellē
Clxxviij
velde. Welche tzerſtoerunge gedain hait eyn Stat van Coellen as geſchreuen wirt Anno. M. CCC. lxxvj. ¶ Item noch is tzo wiſſen dat eyn deyll ſunder gruntlich ind ſycherlich kenniſſe vyſſ ſchrifften off ſonder eygen vervarenheit. mer alleyn vyſſ dem ſelfserdachten ſynne off van ſlechten hoeren ſagen des vngeleirden volcks vermeſlich ſprechēdat dat ſelue vurß dorp ſy geweſt vur vill hundert jaerē eyn groiſſer Stat dan CoellenInd van Duytſch ſy Coellen gemacht wurden Ind duytſch lant haue ſych dae geendtInd vp diſſyt Rijns ſy geweſt welſche ſpraeche Idt is eyn viſerūge ind eyn viſimetētind der is vntzellich vill. Duytſch die Stat off dat dorp. hait niet den namen van derduytſcher ſpraeche all ludet dair nae. Mer idt hait den namen Duytſch van dem latynſchen wort Tuiciū. as idt noch tzer tzijt genoempt wirt. dat heiſcht niet duytſch. mer idtheiſcht mere eyn beſchyrmūge off vurvechtung a tuor eris. ere. as die latynſchen waillverſtain kunnen. Mer die plūpen leyen. die gantz ſynlich ſyn. ſunder gebruchung des verſtands. ind eyn bilde des doides. as Catho ſpricht. die willen den latynſchen wort naeſaegen. ind machē dat niet dauckt Ich halt waill dat duytſch ſy geweſr as eyn vurſtatder Stat Coellen ind als eyn beſchyrm ind eyn vurhuedung mer niet dat idt ſy geweſteyn groiſſe vernoempde Stat. Dat Sy ſaghen dat duytſch ſpraeche dae geendt haue.dair in ſprechen Sy vnwiſſende wair Sy laiſſen ſich duncken ſo dat wort Tuiciū aneym Tu/ angeyt. dat wort Tuicium ſy as vill as Duytſch. mer ſy dwaelen want dieplaetze is niet genoempt dae van dat ſich duytſch ſpraeche dae geendet haue. mer vander reden wegen as vurß.Wā ne ind wie die tzwey Hertzoch dome van Weſtfalen indvan Enger ſyn komen an dat Sticht van Coellen¶ Anno dā̄t. M. C. lxxx. loide keyſer Frederich ſynen Oemen hertzoch Henrich dē leuwen ind berouffde yn alt ſyns lands ind ſynre lehen. ind belenet ander heren da mit Inddat geſchiede mit Conſent ind approbierunge der ander furſten Ind ſyn hertzochdomwart gedeilt in tzwey deill Eyn deyll gaff der keyſer Bernhart hertzogen van Saſſenſynen neuen Ind mit dem anderen deil beleynde he buſchoff philips van Coellen So nuder vurß buſchoff eyn ſtrenge man was volgede he dē nae Ind tzoich in Saſſen mit denvurß lanſheren ind mit. iij. duſent Ritteren vyſſgeſcheiden andere reyſigē der eyn groistzale was Ind lach dem henrich leuwe. iij. jair im lande tzo ſchedigen mit kriege. ind tzoleſte verjagede he yn ind behielt dat lant mit weir afftiger hant eme ind ſynre kyrchē vāCoellen ind ſynen nae volgerē Eyn deyll ander ſchrijuen dat buſchoff philips treckte dēvurß hertzogē in ſyn lant want as hebuſchoff confirmiert was gedacht he des ſchadēsden der lantgreue Lodowich. ind hertzoch Frederich van Swauen. ind der hertzoch vanSaſſen Henrich leuwe ind Marckgreue Conrait des keyſers brod̓ deſem Stifft gernvurtziſtz gedain hedden als ſyn vurvar niet bynnen lantz enwas as vurß is Ind wartder vyāt Ind wolde des Stifftz Coſt ind ſchadē van yn vpgericht hayn Ind voir mytgeweltlichen her in dat lant van Saſſen ouer hertzoch Henrich ind verwuſte eme datgātze lant ind verdreiff yn vyſſ dem lande Ind wan dat hertzochdom in Weſtfalen indgaff idt deſem Stifft tzo Coelne Alſo hadde he do tzwey hertzochdome. as vā Weſtfaken ind vā Enger. Enger licht in Weſtfalen by Heruort. ind was dat heufftſlos desgantzen lands vā Saſſen. vnd hertzoch Widekyn buwede eyn Doym tzo Engere. vndis dae begrauen. Rkonynck Henrich der vogeler vanderde den Doym. ind ouch Otto. j.¶ Deſe vurß belenūge buſchoff Philips mit der vurß lantſchaff is geſchiet tzo Geylhuſen. dae keyſer Frederich eyn hoff hielde ind beleinde yn mit den vurß landen. mit keyſerlichen Banneren as dair tzo gehoert Ind by d̓ aueſetzunge hertzoch Henrichs leuwevurß tzo Geylhuſen waren mit ind by Her Wichman Buſchoff tzo Meydborch Gotreit. Herzoch van Brabant Oito Greue van Gelre Philippus Greue van Flanderen
g iiij