Uitellius van Rome Reyſer
Uā dem Holtzfartdach des men pleget iairlichs memorienind gedechtniſſe zo halden mit vreuden ind genoichden bynnen der Stat Coellen vā eynre mirckluicher verloeſung eyns belechs der ſeluer Stat durch eyn cloicken anflach eysEdelen ind ſtrengen Ritters her Marſilius genoempt ind Burgers bynnen Coellentzo wat tzijden ind by welchem keyſer. vnd wie mēnich meynung vnd opinien dae vangeſchreuen ſij.Ve is zo wiſſen dat die van Coellen/ as men gemeynlich dae ſaget/ haynt vpRoeyn tzijt eȳ Victorie gehat vp dē nechſten donreſdach nae Pinxſten/ dat SijA x vā eyme Roemſchē keyſer belacht waren ind in groyſſ kōmer ind noit quamēals van holtz wegen des Sij gebrech hadden. Nu was bynnen Coellen eyn Edell ſtrēge Ritter ind Burger ind was eyn cloick wijſſ veruaren man in dem ruterſpiell vndvan koſtlichen anſlegen. ind he hieſch Marſilius. der erdacht eyn anſlach wye ſij houltzouerquemen vnd die vyande ouch verwunnen Ind was der anſlach alſus vonden/ dateyndeyll vrauwē int eyrſt vyſßzoegen zo eynre portzen mit karren ind wagen/ als vmbhoultz zo halen/ vnd ſoulden heylm hauen vp yren heuffderen/ als woulden Sij tzo ſteijdetrecken. ind dat die Burger mit yrem heufftman vyſſtreckden zo der anderē portzen daedie vyant laegen. Ind als die vyande vpbrechen vmb zo oueruallen die eyrſte parthyedat dan alſo die Burger die vyande zo iuek angyngen. ind ſij alſo neder wurpē/ ouer wōnē vnd vyngen. Ind dem anſlach gyngen ſij nae wie vuiß. Sij ſatzden eyn dach/ ſo wāmen dat alſus beſtain ſulde. Ind als der dach komen was/ So tuſt ſich mallich tzo. dievrauwen in yr were. ind die man in yr waepen. ind zogen mit vreuden vyſſ. eyn ycklichparthye zo yr portzen vyſſ. As nu die vrauwē begunden vyſſ zo tziehen mit wagen vndkarren vmb houltz zo halen. vnd dat die vyant erſahen/ van ſtunt an braechen Sij vpind wolden ſij vpſetzē mit yrem getzuyge. Ind als Sij vpgebrochen waren. ſo quamendie Burger mit yrem Capitanien Marſilius zo eynre ander portzen vyſſ dryngen mitgroiſſer macht vp ſij/ dat die vyande wurden gedrungē van noit wegē ſich vmb zo keren/ ſich tzo weren ind weder ſtant zo doin der oueruallung die yn geſchach vā den Burgeren. Ind got gaff den vā Coellen geluck/ dat ſij der vyande eyn groiſſ deyll erſloigēind eyn groiſſe mēnichte vā yn vyngen/ ind dē keyſer in eygener perſone mit yn. Vndbrachten den mit yn bynnē Coellē mit den anderē gefangenē. ind lachtē die vp eȳ Torne. ind kurtzlich dairnae vp eyn dach ſo deden ſij dē keyſer her vyſſ brengē van der gefenckniſſe vnd quamen vp dē marckt vn̄ woulden ym ſyn heufft laiſſen affſlagen. Vnddo he vp die Stat quame dae mē yn intheuffdē ſulde. dae was eȳ coſtlich doich geſpreitind as he ſulde nyeder knyen. ſo gelouede he dat ſij eme ſyn leuen lieſſen. ſijn leuen ſulde ynvill nutzer ſyn dan ſyn doit. ind dat ſij vā eme begerdē wat ſij wouldē/ he woulde yn datbeſtedigē. Die vā Coellē naemē dat an/ ind brachtē eme ey groiſſe bulle vnbeſchreuendat he dair an ſyn Segel hengede. vnd he dede dat. Ind dairūb halden die Burger vāCoellē noch zer zijt gedechtniſſe vā d̓ ouerwynnūg vp dē Pinxſt dōreſdach mit groiſſēſunderlingē freudē ind wirtſchafftē. ind is genāt d̓ Holtzfartdach. Ind nae ſyme doidewart Marſilius gelacht in eȳ ſarck ind geſat vp die muyre/ ind d̓ ſarck ſteit noch dairAnno. MCCCCxcix. ind is genāt Martzillis ſteyn. off beſſer. Marſiliꝰ ſteyn/ ind isby der kyrchen die men noempt/ der Apoſtolen kyrch. Ind vmb die ritterliche vechtūgind menliche widderſtant den der vurß her Marſiliꝰ dede. ſo is eyn gemeyn ſpruch dairvp gemacht/ ind ſteit zo Coellen geſchreuen mit gulden boichſtauen an der Stat dantzhuyſſ/ dat men noempt Gortzenich/ ind luyt alſoMarſilius heyden ind der ſere ſtoultzeDehielte Coelne ind ſij voiren tzo houltze