noitdorffticheit hiſtorien zo leſen

.iiij.

ſtant. dat doch lijchtlich vijll dynge begrijffen mach. ſulde beroufft ſyn des luſtlichencamps van ſo mannigherhande blomen In welchen men vinden mach vijll exempellder doechden. dair zo wyr vermaent werden zo plucken. vnd vinden wyr onkruyt d̓ vndoechden. dat wyr dye mydē ¶ Vnd dairumb angemirckt dye groiſſe ernſticheyt. dyehiſtorien vnd geſchijcht an zo ſchrijuen vnder den jueden. Greicken Roemeren vn̄ anderen anſchrijueren der hiſtorien. van vele ander landē. Dye welche/ dye dynge/ dye geſchuyt ſyn in yren dagen/ angeſchreuen hauen vnd die verwart/ vn̄ vns nu in diſſer zijtleuende. geſant. So wer idt vmmer vmbillich. dat vnſer dynge. dye nu zer zijt by vnſen dagen geſcheen. all ſyn ſy mynrē. ſulden ewichlich verſwegen vnd vngemerckt hyngaen. gelijcherwijſſ als hette die wyrckung der mynſchen in vnſen dagē vpgehoert vn̄were vergangen. Off dat villicht die ghene die nu leuen. niet bedreuen hetten dat billich vnd wyrdich were an zo zeichen. Off all were idt dat etliche eirwyrdighe vn̄ durchluchtige perſoen geleuet hetten. vnd hettē wercke gedain die waill billich weren vp tzoſchrijuen vnd vurzohalden vnd zu verzellen in zokommenden zijdē. So ſy doch gheynre van̄ allen den ghenen. die dat anſchrijuen kunden vnd ſulden. der die ſelue dynge angezeichent haue vmb der luwicheyt vnd vuyllicheyt willen. Hervmb dat ich die zijtnitzlich zobrechte zo der Eren gotz ſynre lieuer moeder ind der drijer hilliger konynghain ich moit ouermitz dye gnade gotz zo vergaderen eyn duytſche Cronicke vſſer anderen latynſchen ind duytſchen Cronicken van den vernoempſten vnd genoichlichſtenhiſtoriē dye vns nutzlich ind luſtlich ſyn zo horē vn̄ zo leſen Ind all is dat vill latynſcher Cronicken geſchreuen ſyn vur dye latynſchen ind geleirde man. ſo vint men dochouch etzliche cloicke vernunfftige leyē. dye gheyn latyn verſtain. ind leſent alſo gern vāſulchen dyngen ind geſchichten as dye geleirden. ind ouch bywilen ſich begifft in etzlichēhandelen. dat Sij des noithauen zo wiſſen nae vyſheyſchunge der ſachen So men dāaltzowenich duytſcher Cronicken vint vnd̓ dem gemeynen man want voirmails ſulcheboiche als eyn koeſtlich heimlich ſchatz gehalden ind verwairt wurden Dairumb wilich diſſ boich ſchrijuen in ſlechter duytſcher ſpraeche. Want eyn yglicher mynſche naeſynre natuerlicher zo neygūge is he meer zogeneyget zo ſynre lantſchafft vnd dat dyeberorēde is. vnd ſund̓lingē hoert he lieuer vā dem da he geborē vn̄ gezogē is. ſynrē vurfarē menliche eirliche wercke vn̄ geſchichte dā vā fremdē So will ich dye trefflichſteind myrcklichſte geſchicht vā duytſchē lande ſchriue. Zom eyrſten kurtzlich beſchrijuenetzliche die mircklichſte geſchichte die geſchiet ſyn van dem begynne der werlt bis zo derzijt dat vnſe lieue her Ieſus criſtus is mynſch worden. Zom anderen ſo will ich ſchrijuen van allen Roemſchen keyſeren vnd yglichem in ſonderheyt van dem eyrſtē bis vpden konynck nu zer tzijt leuende. Anno. M. CCCCxcix. Maximilianus. j. Wye eynyglicher an dat rijch komen is/ vnd van ſynem regiment/ vnd dae by ſyn Iairtzail. tzowat tzyden eyn yecklich keyſer an dat Rijch komen ſy. vp dat dye geſchichte vndereyme yederen de bas moegen gevonden werden. Want idt ſpricht Hugo floriacenß.dat dye dynge die geſchiet ſynt. van den men niet kan geſagen jn welchem jair. off bywilches konyncks off keyſers zijden idt geſcheit ſy. dat ſall man halden vur eyn fabellvn̄ vur eyn wijuer deydynge. Itē vā allē payſſen vnd vā allen konȳgē vā vrāckrijch.Vā den hertzogen vā Brabant. vā Gelre. van Guylche. van Cleue ind vā dē Bergevan den Graeuen van Flanderen. van Hollant. vnd Selant. ind van anderē landēdye vmtrint Coellen vnd an dem Rijnſtroum gelegen ſyn.¶ Vnd wantdye hochwyrdige vnd hyllighe Stat Coellen Metropolis ind dye heuftſtat genantis van gantzen duytſchen lande nae dem ſprechwort dat van yr geſacht wirt Parijs invrāckrijch London in Engelant Coellē in duyſchlāt Roma in jtalien. rc. Itē ein and̓ſprechwort Coellē eyn kroin bouē allē Stedē ſchoin So will ich in ſund̓heyt vā vrē begȳne vn̄ oirſprūg vn̄ middell bis zo diſſer zijt ſchrijuē dat ich in bewertē ſchrifftē vundē hain. als dat ergangen is van keyſer zo keyſer/ ind vā eyme Buſſchoue zo dē andern.