Secundus De vulgari ſubſtitutione.

31

ꝑtes ad aſſē poſtea reuocanturª qͣꝫuis ſit pluriū vnciaꝝ. ¶ Hēs ⁊ pure ⁊ ſub ꝯditione īſtitui pōt: exᵇ certo tꝑe aūt ad certū tp̄s nō pōt: veluti poſt ꝗnquenniū qͣꝫ moriar vl̓ excalendis illis vel vſqꝫ ad calendasillas heres eſto: diemqꝫ adiectumhr̄i pro ſuꝑuacuo placet: ⁊ perindeeē dꝫ ac ſi pure heres īſtitutus eſſet.¶ Impoſſibilisᶜ ꝯditio in īſtitutionibus ⁊ legatis vel fideicōmiſſis ⁊libertatibus ꝓ nō ſcriptaᵇ habetur.¶ Si plures ꝯditiōes in īſtitutiōibus aſcripte ſūt: ſiquidē ꝯiunctī: utputa: ſi illd̓ ⁊ illud factū fuerit oībꝰparēdūᶜ ē: ſi ſeꝑatimᶠ: veluti ſi illd̓aut illud factū fuerit cuilibet ꝯditōiobtēꝑare ſatis eſt. ¶ Hi quos nunqͣꝫ teſtator vidit heredes inſtituipūt: veluti ſi fratris filiosᵍ ꝑegrinatosʸ ignorās ꝗ eſſent heredes inſtituerit. ignorantia enī teſtantis inutilem inſtitutionem non facit.¶ De vulgari ſubſtitutiōeª.Oteſtᵏ aūt quis ī teſtō ſuo plu

res gradꝰˡ face̓ heredū: vtputa ſi ille heres n̄ erit: ille heres eſto: ⁊ deīceps īqͣꝫtūᵐ velit teſtator ſubſtituereⁿ pōt. Et nouiſſimoº loco ī ſubſidiuꝫ vell ẜuū neceſſariū hr̄dē īſtituer̄pōt. ¶ Et plures in vnius locuꝫpoſſūt ſubſtituiq vel vnꝰ in pluriuꝫvel ſinguli ī ſingulos ul̓ īuicēᶠ ipſi ꝗheredes īſtituti ſūtᵗ. ¶ Et ſi ex diſparibꝰᵏ partibꝰ heredes ſcriptosuicē ſubſtituerit: ⁊ nullā mentioneꝫin ſubſtitutione habuerit partium:eas videt̉ in ſubſtitutione ꝑtes dediſſe: qͣs ī inſtitutione exp̄ſſitᵗ: ⁊ itadiuus pius reſcripſit. ¶ Sꝫ ſi inſtitutoʸ herediᶻ ⁊ coheredi ſuoª ſubſtituto dato aliꝰᵇ ſubſtitutꝰ fuerit: diuus ſeuerꝰ ⁊ Antoninus ſine diſtinctioneᶜ reſcripſerunt ad vtranqꝫ ꝑtem ſubſtitutum admitti. ¶ Si ſeruum alienū quis patrēfa.ᵍ arbitratus heredē ſcripſerit: ⁊ ſi heres nōeſſet Meuium ei ſubſtituerit: iſqꝫſeruꝰ iuſſuᵉ dn̄i ſui adierit hereditateꝫ: Meuius ſubſtitutus in parteꝫᶠ

gem ſabinus. in fi. l. vbi dicit expleto dipōdio inſtitutuꝫ non habere partem vacātem vſqꝫ ad tripōdium. ſed certe īmo dicit ꝙ ſic ſi recte illa littera intelligitur. ⁊ itItē videt̉ ꝯtra. ff. e. l. ex vncijs. vi. ſed certe illa eſt cōcordarecte ibi fiat cōputatio vnciarū ſed magis vr̄ contra. C. de leg. l. cū queſtio. vbi dicit non fieri tranſitū ad dipōdiū vel tripōdiuꝫ: ſꝫ tantū vr̄ adiprimo quantū cōfert̉ſecundo. ſed diſtingueaut noluit teſtator excedere aſſem vel dipōdiuꝫ quod pōt: vt. sͣ. e. §.nō aūt. ⁊ ita ītelligitur.aut noluit: ⁊ tunc habeat locū lex ꝯtraria. Iteꝫ⁊ tunc qn̄ dubiū ſil̓r locū hēat dcā. l. cū qō. q̄ ēꝯtra. Alij dicūt hāc corrigi per illam.a ¶ Reuocant̉. hereditas eniꝫ nō iō auget̉ ꝙ īplures diuiditur vnciasſicut ⁊ ī libra. lꝫ per ſolidū uel alium numeruꝫdiuidat̉. ⁊ ideo quotaꝫparteꝫ quis habere dꝫ īdipōdio: totam pōt parteꝫ hēre de aſſe: vt hic ⁊.ff. e. ex vncijs.xes. Ueres poteſt inſtitui pure ⁊ ſubconditione non auteꝫ excerto tꝑe vel ad certumtēpus. ſi tn̄ ſic inſtituat̉valet initio tanquaꝫpura vitiata tali adiectione. arti.b ¶ Ex certo. ſed in diem incertuꝫ quis poteſinſtitui heres: puta cū ipſe potuerit capere ex teſtō: vel cum ipſe morieturuel cū ticiꝰ moriet̉: vt. ff. e. l. in tpͥs. ⁊. l. qui ſilio. i. rn̄. ⁊. ff. de li. ⁊ poſthu.filius a patre .i. rn̄. ⁊. C. e. l. extraneū. miles aūt pōt ex certo tꝑe vel in certū tpͥs inſtituere. vt. ff. deli. teſta .i. miles. ⁊ facit ad hūc. §. ff. e. hr̄ditas. ar. tn̄ eſt ꝯͣ. ff. deiur. actus. ſed ibi non eſt de hoc actu .ſ. factiōisteſ. vn̄ intevaleat ꝙͣ ꝑeat: ut. ff. de re. du. l. quotiēs.FIApAin vltīs volūtatibꝰ n̄ vitiat. are.bilis: vel d̓ natura: vtſi celūti. ſtipu. §. ſi īpoſſibilis. Iteꝫde iure: vtneris vel ſil̓is. nam hoc facerenos nonon̄di. inſti. conditiones. ⁊. l. filius. ⁊in his dua iſte.poſſiItē de facto: vt ſi mōtē aureū dederis hr̄s eſto. ⁊ hoc caſu valet inſtitutio vel libertas: cum nec aīus dandi fuerit iure preſumēte: vt. sͣ. de ſta. lib. l. cū heres. §. i. Itē quedaꝫ quarta īpoſſibilitas ꝑꝑ perplexitatē que vitiat: vt. ff. de cōdi. iſti. ſi ticius. q̄. l.eſt huic contra. ſed certe hic de impoſſibilitate nature dicit: vt. jͣ. de inuti.ſtipu. §. ſi īpoſſibilis. ſed certe idem videt̉ in primis duabꝰ ꝙ viciet̉ inſtitio: vt. jͣ. de leg. §. fi. que ē contra. ſed ſolue vt ibi. Iteꝫ facit. ff. de leg. i. ſimihi. §. i. ⁊. ff. de cōdi. inſti. l. i.d ¶ Scripta. ſed cur ſecus in contractibus vbi viciat contractū impoſſibilitas: vt. jͣ. de inuti. ſtipu. §. ſi impoſſibilis. ⁊. ff. de actio. ⁊ obli. l. nō ſolum? Rn̄. hoc ſolū ē fauore vltime voluntatis.Si plures. Ad veritatem copulatiue requirit̉ īplemētū vtriuſqꝫ.Ad uerificationem v̓o alternatiue ſufficit verificatio alterius. hoc dicit.Aretinus.t ¶ Parēdum. ſi ſit poteſtatiua: vt hec: ſi. x. dederis. vel mixta: vt ſi iueris Pmā: vt. ff. e. l. ſeruus. §. puto generaliter. ſi aūt cauſatiua ⁊ tuncſufficit primā exiſtere: vt. ff. de cōdi. inſti. l. ſi plures inſtitutiones.f ¶ Separatim .i. ſub diſiunctiua cōditio. idē ī legato ſeruatur qd̓ hic ī īſtitutione dr̄: ſed ſi in diuerſis partibꝰ teſtamenti inſerat̉ nouiſſime dꝫ obtēperari. ſed in libertate directa cuilibet obtēperari ſufficiet: vt. ff. de ꝯdi.⁊ demō. ſub diuerſis. in fideicōmiſſaria nouiſſime: vt de condi. ⁊ demō.ꝑ fideicō. ⁊. l. traditum. ẜm Io. ⁊ facit ad hūc. §. ff. de v̓bo. obli. ſi ita ꝗsſtipuletur.¶ Hi quos. Etiam penitus ignotꝰ ⁊ quē teſtator nunꝙͣ vidit pōt heres inſtitui. h. d. are.lios. vel etiaꝫ ſuos ſeruos vel quēcūqꝫ aliū: vt. C. e. l. extraneum.b ¶ Peregrinatos. puta qꝛ viſitauit limina ſcī Iacobi vel ſancti petri.aliud ſi eēt peregrinus .i. deportatus. tūc .n. inſtitui non pōt: vt. C. eo. l..i. q̄ ē huic ꝯͣ. ⁊. ff. e. l. ſꝫ ſi in ꝯditiōe. §. ſolemus Itē ſūt ⁊ alij ꝗ nō pn̄t īſtitui hr̄des vel habere commodū ex teſtō quos notaui. jͣ. de leg. §. legari.l ¶ De vulgari ſubſtitutione Supra dictū eſt de inſtitutionibus primisvt. sͣ. e. ti. i. nūc de ſecundis que ſubſtōnes dicūtur ſiue primo gradu fiātvel alio: vt. jͣ. e. in prin. ⁊ qꝛ vulgaris eſt magis cōis: qꝛ a quolibet ⁊ cui

libet fieri pōt ⁊ ideo de ea vulgari premittit.O teſt autem Totus iſte titulus diuiditur in quattuor partes. Primoponit ꝙ cuilibet liberum eſt facere pluralitatem graduū heredum. Secundo ꝙ loco vnius inſtituti pn̄t plureitui ⁊ econtra. Tertio qn̄ partes ſunt īinſtitutione expreſſe ⁊ non in ſubſtine. Quarto qn̄ ſeruus alienns vt paterfamilias inſtituitur. Secunda ibi. ⁊ plures. Tertia ibi. ⁊ſi ex diſparibus. Quarta ibi.ſi ſeruū. Et hoc dicit. Pōt ꝗsplures gradus heredū facere.⁊ in ſubſidium ſubſtituere ſeruū neceſſarium hr̄dē. h. d. are.k ¶ Poteſt āt quis ī teſtō. Inalia āt voluntate ꝙͣ ī teſtō: vt īcodicillis vel aliqua alia nonſit .ſ. hmōi ſubſtō vt directovaleat: ſicut nec inſtitutio fieripoteſt: vt. jͣ. d̓ cōdi. §. pe. ⁊. C.de codi. l. hereditatem. ſit tn̄ incodicillis ex certa ſcientia ideſtcum credit codicillari: ⁊ verecodicillatur. vt per fidecōmiſſuꝫ ſaltē directo ſb̓ſtitutus ꝑ h̓verba .ſ. cōſtituo codicillos admittat̉: vt. ff. ad tre. l. ſceuola..i. rn̄. niſi teſtator putaret ſe facere teſtamētuꝫ ⁊ facere codicillos non deſtinaſſet lꝫ poſſet .i.non propoſuerat facere: ſed tn̄illud qd̓ fecit non valet iure teſtamenti: ſed iure codicilloruꝫ.nam tūc ſubſtitutꝰ ī his nec directo: nec per fideicom. admitteretur. lꝫ poſſet: vt. C. d̓ codi..l. i. facit. ff. eo. l. pōt.l ¶ Gradus. ad ſimilitudineꝫenī graduū ſic dicuntur qui faciunt ſcalas. ſic ⁊ dr̄ gradusconſanguinitatis: vt. ff. de grad. l. iuriſcōſul. §. gradus.n ¶ Subſtituere .ſ. pōt.m ¶ Inquantū .i. in quot.o ¶ Nouiſſimo .i. vltimo. ſic. sͣ. de ſuſpec. tu. §. nouiſſime. ſed nūꝗd in alio niſiin vltimo fieri pōt; rn̄. nō. cū .n. ipſe ſeruus oīo eſſe heres cōpellatur vt hic ſubijcit. ⁊. jͣ. de here. qua. ⁊ dif. §. primo. patet aliū qui eſſet ei ſubſtitutꝰ nō admitti.vt. C. e. l. poſt aditā.¶ Uel. pro ſaliē.¶ Et plures. Poſſunt plures in locū vnius: ⁊ vnus in locū pluriuꝫ: ⁊ ſinguli ſingulis: vel oēs inuicē ſubſtitui. h. d. arti.r ¶ Pluriū .ſ. ſubſtitui pōt.q ¶ Subſtitui .ſ. poſſunt.s ¶ Inuicē. ſic. jͣ. ti. i. §. ſubſtituitur.t ¶ Sūt .ſ. poſſunt ſubſtitui.t ſi ex diſparibus Inſtituti inuicē ſubſtituti eaſdē partes vident̉ habere inſutione quas in inſtōne: niſi teſtator al̓r diſponat. h. d. are.u ¶ Diſparibus. puta vnū in. vi. vncias: aliū in. iiij. aliū in. ii. īſtitutū ponas.nā ſi nō adeat inſtitutꝰ in. vi. vncias. iiij. accreſcūt hn̄ti. iiij. ⁊ due habenti duasvt hic. ⁊. ff. e. ſi ex teſtō. ⁊. l. ſi plures. ⁊. C. e. l. i.x ¶ Expreſſit. ꝯͣ. ff. ad treb. quotiens. l. nōnunꝙͣ. ſꝫ hic non expreſſit proprio nomīe ſꝫ ex equis partibꝰ ſubſtituto dare iuſſit.¶ Sed ſi inſtituti. Si inſtitutus fuerit cohr̄di ſubſtitutꝰ: ⁊ demū tertiꝰ ſubſtitutibſtitutus admittit̉ ad partes vtriuſqꝫ neutro īſtitutoꝝ adeūte. h. d. are.y ¶ Inſtituto. caſus eſt Ticius ⁊ ſeius inſtituti ſunt heredes. ⁊ ticio ſeius ſb̓ſtitutus. ⁊ ſeio fuit ſubſtitutus meuius. prīo ticius. ſecūdo ſeius repudiauit. admittitur autem meius in partē vtriuſqꝫ heredis: vt hic ⁊. ff. eo. l. ſi ticius. ⁊. l. coheb ¶ Allus. .ſ. mculusʳ Heledi. f. ſcio.redi. in prin.a ¶ Coheredi ſuo .ſ. ticio.c ¶ Diſtinctione .ſ. ordinis pupillaris vel vulgaris ſubſtōnis. q. d. nō diſtinguitur ſi fuerit pupillaris vel vulgaris ſubſtitutio⁊ que fuerit primo facta vel inſtitutio vel ſubſtitutio. ⁊ idem in vulgari. ſed hācreprobant quidam: quia debet ibi eſſe ordo vt primo principalis ⁊ poſtea ſubſtō fiat: vt. ff. de vul. ⁊ pu. ſb̓. l. ii. §. prius. ſed certe iſte. §. prius corrigit̉ ꝑ ſequētes. §. uſqꝫ ī fi. d. l. ſed ego hoc reprobo. qꝛ non eſt hec huius littere intentio: ſedhec: qꝛ ſic fuit de facto ꝙ non diſtinxerūt cū ab eis quereret̉. Et tn̄ diſtinguēduꝫa nobis: ſic ⁊ alias. ff. de iudi. non pōt in fi. l. ⁊. ff. de poſtula. l. imperator. in fi.Item non dicit̉ hic de pupil. ſed de vulgari tm̄: vt pꝫ exſerie ti. ꝑ qd̓ ēt reprobantur ſuperior ſnīa .ſ. ꝙ. sͣ. in prin. glo. fuit dictū ẜm quoſdam nō diſtinguit̉. afuerit pupillaris an vulgaris ſubſtitutio. Diſtingue ergo vtruꝫ inſtitutus adierit vel coheres vel ambo vel nullus: ſi .n. uterqꝫ adiuit ſubſtitutus repellitur.ſi coheres tm̄ .ſ. ſeius idem: qꝛ meuius repillitur. Item ſi neuter: hꝫ locum qd̓ h̓dicitur .ſ. ꝙ meuius habeat totū. ſi aūt ticius tm̄ .ſ. primus hr̄s adeat ⁊ ſeius inꝑtem repellit̉ .ſ. meuius naͣ in parteꝫ repellit̉ quā adijt ticius: vt. C. e. l. poſt aditā. ⁊. ff. de vul. ſub. ꝗ habebat filiū. i. rn̄.¶ Si ſeruum. Si ſubſtitutio vulgaris facta fuerit ſeruo alieno quem teſtator liberū putabat ſubſtitutus venit ad partem hereditatis ꝙͣuis ſeruus adierithr̄ditatē iuſſiu dn̄i. h. d. are.d ¶ Patrēfamilias .i. libeꝝ homineꝫ.e ¶ Iuſſu. quē iuſſū nec neceſſario oportet p̄ceder̄: vt. ff. de acꝗ. heredital. ſi ꝗsmihi. §. iuſſum.f ¶ In partē. Sed in quaꝫ? rn̄. hereditas in. duas