Liber

Ceterum licet ſicut predicitur de neceſſitate nō ſit iterum eadēcōfiteri peccata: tamen quia propter erubeſcētiā que magna ē penitētie pars vt eorūdē peccatorū iteretur cōfeſſio reputamꝰ ſalubre: diſtricte iniungimus vt fratres ipſi confitentes attente moneant: ⁊ in ſuis predicationibus exhortētur: ꝙ ſuis ſacerdotibus ſaltem ſemel confiteantur in anno: aſſerendo id ad animarum profectum proculdubio pertinere. ¶ Porro vt circa ſepulturamapud loca eorūdem fratrum eligentium ſepeliri: ⁊ portionem canonicam de relictis eiſdem fratribus minime detrahendam nequeat impoſterum dubitari: iubemus: vt corpora defunctorumꝗ apud eorūdem fratrum loca elegerint dum viuerent ſepulturāproceſſionaliter cum cruce thuribulo ⁊ aqua benedicta cantandoſeu legendo offm̄ mortuorum vel pſalmos: ⁊ alienas ingredientes parochias: poſſint aſſumere ⁊ ad ſuas deferre eccleſias tumulanda. ¶ De quibuſcunqꝫ vero relictis prefatis fratribus in communi vel ſingulis vltimis decedentium voluntatibus: ſiue apudeos ſepeliendi ſint ſiue alibi: nulla per parochiales ſacerdotes morientium: a qua fratres ipſos liberos eſſe volumus: canonica portio: vel multominus ꝑ epiſcopos ep̄iſcopalis quarta oīno cuꝫ eistanqͣꝫ exempti non ſubſint: nec etiaꝫ debita ture parochie ſi forſancathedralis defunctorum eſſet parochialis eccleſia detrahat̉. Defaneralibus autem medietatem ſi commode diuiſionem recipiāt:alias eiuſdem medietatis eſtimationem ſoluant parochiali eccleſie ⁊ ſacerdotibus antedictis. Funeralia vero intelliguntur hoc caſu que cum fanere deferuntur. De candelis vero quas fratres portant portio non petatur. Moneant autem ijdem fratres et propoſſe inducant confitentes ſibi: vt de ꝓprijs bonis ſuis parochialibus eccleſijs eorūqꝫ ſacerdotibus competenter relinquant ⁊ʸ queeis debent parochialia iura reddanit. Ad hoc non murmuret queſumus ſecularis clerus non gerant moleſte prelati ꝙ circa premiſſa ſic duximus prouidendum. Attendant quāta ex his que in primis duobus articulis ſtatuta ſunt ſalus animarum proueniat.Aduertant quanta tollantur iurgia: ⁊ patenter conſiderent ꝙ eorum onera cum alijs noſtro beneficio ſalubriter ⁊ quaſi neceſſariopartiuntur. ¶ Circa tertium vero articulum diligenter intelligātquod fratres ipſi hoc per priuilegia romanorum pontificum eisbenigne conceſſa ante conſtitutitionem eandem hactenus habuerunt. Quodqꝫ ſunt pauperes nil habentes ſinguli nec in cōmuniruſtica predia: īmo nec vrbana vel mobilia eorum alteri vel etiaꝫvniuerſi: mēdicant victum: querunt veſtitum: ⁊ eatenus ſuſtinere pn̄t: quatenus vel viuorum pietas: aut morientiuꝫ charitas eisneceſſaria ſubminiſtrat. quis ergo non miſereatur eorum: qui omnia voluntatem habendi etiam reliquerunt? quis non compatiatur eiſdem operantibus tam vtiliter in agro predicto? Certe nullus niſi qui triturantis bouis os impie alligare velit: aut eos ſubtractis alimentis necare. Inopes patrimonij onera ipſa non habendi neceſſitate nō ſuſtinent: ⁊ curialibus res eccleſijs vel pijs locis donatas: a quarte preſtatione ſeu lucratiuorum inſcriptionibꝰlex facit īmunes: relicta pauperibus non patiuntur falcidiam ⁊ ſegata ad fabricam: vel pro ornamentis eccleſijs aūt ad diuinuꝫ cultum perpetuum: ſolutioni non ſubiacent canōice portionis. Pauperes autem vt dictum eſt ſunt fratres: ſi quod eis relinquitur: autin ſua alimenta erogant: aut in fabrica ſiue in cultum diuinum ⁊ eccleſie ornamenta conuertunt: propter quod nos qui debemus intelligere ſuper egenum ⁊ pauperem ⁊ nō obliuiſci eorum cum humanitatis ſit ēt ſecularis principis ꝓſpicere egenis: ⁊ dare operaꝫvt pauperibus alimenta non deſint: non tam pie qͣꝫ quodammodo iuſte in eodem articulo egimus: egenos eoſdem vt p̄mittiturreddendo fratres ab onere canonice portiōis exemptos. ¶ Hācautem dictam conſtitutionem que incipit ſuper cathedram: quaꝫpenitus reuocamus: alijſqꝫ quibuſcūqꝫ ꝯſtitutionibꝰ ſpālibus ⁊ generalibus ſtatutis priuilegijs īdulgētijs: ſub quacūqꝫ forma verborum cōceſſis: etiam ſi de ipſis de verbo ad verbuꝫ vel aliquorum nominibus in noſtris litteris oporteret fieri mentionem conuentionibus pactis iuramentis ſententijs cōſuetudinibus contrarijs nequaquam obſtātibus: inuiolabiliter obſeruari ſancimus.¶ Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam noſtrorūſtatuti denunciationis exemptionis preceptorum approbationisiuſſionis voluntatis reuocationis ⁊ ſanctionis infringere. Si ꝗsautem ⁊c̄.¶ Lemens quintus.

Eruit cariſſimi filij noſtri philippi regis francoꝝilluſtris ſyncere affectionis ad nos ⁊ eccleſiam romanam integritas: ⁊ progenitorum ſuorum pͥclara merita meruerunt. Meruit inſuper regnicolaruꝫ puritas ac deuotionis ſynceritas vt tam regem qͣꝫregnum fauore beniuolo proſequamur. Hinc eſt ꝙ nos regi ⁊ regno per diffinitionem ⁊ declarationem bone memorie bonifacij pape. vij. p̄de. no. que incipit vnam ſanctā: nullum volumus vel intendimus p̄iudicium generari nec ꝙ ꝑillaꝫ rex regnū ⁊ regnicole prelibati amplius eccleſie ſint ſubiecti romane qͣꝫ antea exiſtebant: ſed oīa ītelligātur ī eodemeſſe ſtatu quo erant ante diffinitionem p̄fatam: tam quātuꝫad eccleſiam qͣꝫ ēt ad regem regnum ⁊ regnicolas ſuperiusnominatos.¶ Ugenius quartus.Iuina in eminētis ſedis apoſtolice ſpeculo diſponēte clementina ꝯſtituti: ad ea libenter īten¶¶ dimus ꝑ que officiales p̄dicte ſedis obſeꝗis eiꝰſalute querenda ⁊ iuſticia proſequēda d̓ diuerſis mūdi parad quā veluti fidelium oīum matrē ꝓ aīarumtibus confluit multitudo: tutiꝰ ⁊ quietiꝰ ſe promptiores valeant exhibere. Hinc eſt ꝙ nos ex certis rationabilibus cauſis moti etiam nōnulloruꝫ predeceſſorū noſtrorū veſtigijsīherētes: diſtrictius īhibemus locorum ordinarijs: necnoncōmiſſarijs ⁊ delegatis eorū: ceteriſqꝫ vniuerſis et ſingulisquacūqꝫ ptāte et auctoritate prefulgeant: cuiuſcunqꝫ dignitatis gradꝰ vel p̄eminētie fuerint ne cōtra officiales p̄fatosquocunqꝫ noīe nūcupentur in noſtris et dicte ſedis obſeꝗjsnunc et pro tempore exiſtentes necnō quoſcunqꝫ alios proſuis et eorum cauſis vel negocijs proſequēdis ad ſedem p̄dcām veniētes: ac ī ea durātes negociorum et cauſaruꝫ huiuſmodi proſecutionem moraꝫ trahētes et recedētes ab eadem ꝓcedere: aut in eos excōicatōis ſuſpenſiōis vel īterdicti aut priuatiōis officiorum aut beneficiorū ſeu quāuis aliāſnīam promulgare preſumāt. ¶ Nos enim oēs ⁊ ſingulos proceſſus ⁊ ſnīas cōtra tenorem ⁊ mētem noſtre inhibitiōis huiuſmodi latas ⁊ habitas ⁊ in poſterum habendas:ac ēt promulgandas: ⁊ quecūqꝫ inde ſecuta: declaramꝰ nulla irrita ⁊ inania: nulliuſqꝫ extitiſſe vel exiſtere roboris velmomenti: necnō ꝗcquid in contrarium a quoquam quauisauctoritate ſcienter vel ignoranter attentatum forſan eſt hactenus: vel in poſterum contigerit attētari: etiam decernimus irritum ⁊ inane: ⁊ nihilominus in oēs ⁊ ſingulos ordinarios ⁊ officiales cōmiſſarios ⁊ delegatos eorum: qui ſede dignitatibus ac beneficiis eccleſiaſticis quibuſcūqꝫ officialium aut negocia huiuſmodi apud dcām ſedem ꝓſequentium predictorum: eos illis forſan priuando: atqꝫ priuatos d̓cernendo ſeu declarando. uel cuiuſcunqꝫ priuationis pretextu illa ꝑſonis alijs conferendo ſeu de illis in eos quomodolibet ſe intromittendo: tam in dantes qͣꝫ in recipientes excommunicationis ſuſpenſionis ⁊ interdicti latas promulgamꝰquas volumus eos ipſo facto īcurrere. A qua quidem excōmunicationis ſnīa abſolui nequeant preterqͣꝫ a nobis vel ꝑnos deputādos preterqͣꝫ ī mortis articulo conſtituti. Premiſſa autem a die affixionis preſentium ad valuas baſiliceprincipis apoſtolorum de vrbe ex certa ſcientia quoſcunqꝫligare volumus ⁊ artari: nō obſtātibꝰ apoſtolicis ⁊ quibuſcunqꝫ generalibꝰ aūt ꝓuincialibus aūt ſynodalibus cōcilijseditis cōſtitutiōibus ⁊ ordīatiōibus apoſtolicis priuilegijs:etiam ſi de illis eorūqꝫ totis tenoribus effectꝰ hmōi habēdaeſſet in pn̄tibꝰ mētio ſpecialis: ⁊ que preſentibus volumushabere pro ſufficienter expreſſis ceteriſqꝫ contrarijs quibuſcunqꝫ. ¶ Nulli ergo oīno hominum liceat hanc paginamnoſtre īhibitionis declarationis cōſtitutiōis ⁊ volūtatis īfrīgere: vel ei auſu temerario contraire. Si quis autem hocattentare preſumpſerit: indignationem omnipotentis dei⁊ beatorum petri ⁊ pauli apoſtolorum eius ſe nouerit incurſurum. ¶ Datum rome apud ſanctum petrum. Anno incarnatiōis dn̄ice. M.cccc. xxxij. viij. idus martii pontificatꝰnoſtri. āno ſecundo.De penitētiis ⁊ remiſſionibus.