Liber
Um deteſtabile ſcelus ſimoniace prauitatis tam diuinoꝝ. qͣꝫ ſacroꝝ canonū auctoritas abhorreat atqꝫ dānet. ¶ Nos conſiderantes ꝙ plures penarum grauitas qͣꝫ dei timor arcere ſolet a voluntate peccandiac ſūmis deſiderijs affectantes: vt horum peſtiferum vitiū norex vſu ſolum ſed etiam ex mētibus hoīum ſaltem propter penarum metum penitus euellatur. predeceſſoꝝ noſtroruꝫ romanorum pontificum veſtigijs īherentes: ac etiam omnes ⁊ ſingulasexcōicationis: ſuſpēſionis: priuationis ⁊ īterdicti ſnīas: cēſuras⁊ penas dudum a romanis pontificibus predictis ⁊ pro talibusreputatis cōtra ſimoniacos quomodolibet latas: ⁊ illos qui cuiuſcunqꝫ ſtatus: gradus: ordinis: conditionis: vel preeminentiefuerint: etiam ſi cardinalatus: patriarchali: epiſcopali regali: reginali vel alia quauis eccleſiaſtica ſeu mūdana dignitatibus prefulgeāt: ⁊ eoꝝ quemlibet tam manifeſtum qͣꝫ occultum ipſo fcōīcurrere volumus: cōfirmantes ⁊ inouantes apoſtolica auctoritate declaramus ꝙ oēs illi qui ſimoniace ordinati fuerint a ſuorum ſint ordinū executione ſuſpēſi. ¶ Per electiones vero poſtulationes: cōfirmationes: prouiſiōes: ſeu quaſuis alias diſpoſitiones quas ſimoniaca cōtigerit labe fieri. ⁊ que viribꝰ oīno careant in eccleſijs: monaſterijs: dignitatibus perſonatibus: officiis eccleſiaſticis: ⁊ ꝗbuſuis beneficijs aūt aliquo eoruꝫ cuiquamius nullatenus. acquiratur: nec inde faciat aliquis fructus ſuos:ſed ad illorum oīum que percipit reſtōnem ſub anime ſue periculo ſit aſtrictus. ¶ Statuentes preterea ꝙ vniuerſi ⁊ ſinguli ētpremiſſis dignitatibus prediti. qui quomōlibet dando vel recipiēdo ſimoniam cōmiſerint: aut ꝙ illa fiat mediatores ſteterintſeu procurauerint: ſnīam excōicationis īcurrant: a qua niſi a romano pontifice ꝓ tēpore exiſtēte. nō poſſint abſolui preterqͣꝫ inmortis articulo cōſtituti. ¶ Et vt huiuſmodi labis cōtagio frequētius reprimat̉: omnibꝰ ⁊ ſingulis eccleſiaſticis ſecularibuſqꝫperſonis cuiuſcunqꝫ dignitatis: ſtatus: gradus: ordinis: vel cōditionis fuerint: in virtute ſancte obedientie diſtrictius iniungimus: vt eos omnes quos ſimoniam huiuſmodi cōmiſiſſe vl̓ ꝓcuraſſe aut in ea mediatores eſſe ſciuerint pontifici predicto: vecui idem pontifex duxerit committēdum per ſe vel alios reuelare quātotius non omittant. ¶ Pro reuelatione huiuſmodi ētſi complices fuerint nō ſolum veniam a nobis ſed ēt gr̄am ꝯſecuturi: ſi eorum iudicio participes tanti criminis valeant coerceri. ¶ Quod ſi nō fecerint: abſolui nō valeant donec predicta reuelent: ⁊ complices huiuſmodi detecti artius punient̉. ¶ Nulli ergo omnino hoīum liceat hāc paginam noſtre confirmationis innouationis declarationis ⁊ voluntatis īfringere: vel ei auſu temerario contraire. Si quis aūt hoc attētare preſumpſerit:īdignationem omnipotentis dei ⁊ beatoꝝ petri ⁊ pauli apoſtolorū eius ſe nouerit īcurſurum. ¶ Datum rome apud ſanctumpetrum anno īcarnationis dn̄ice. M.cccclxiiij. nono calen. decēbris: pontificatus noſtri anno primo publicata die. xxiij. nouembris anno predictoe hereticis.B Enedictus. xi. inꝗſitoribus heretice prauitatis.X eo ꝙ quedam nouella cōſtitutio ſuper negocio heretice prauitatis a bōe memorie boni. papa. viij. prede. no. edita continet ꝙ in ipſo negocio per dioceſanos ep̄os ⁊ inꝗſitores ſuper eodem facto inquiri valeant cōiter vel diuiſim: ⁊ ſi diuiſim proceſſerint teneant̉ ſibi īuicem cōicare proceſſus. ¶ Nos aūt de fratrum noſtroꝝ conſiliointelligendo dioceſanos ⁊ inquiſitores tūc demum diuiſim ꝓcedere cum hi ⁊ illi ſeparatim non quando epiſcopi tm̄ vel inquiſitores tantū ꝓcedunt: conſultationi ueſtre breuiter reſpondemusꝙ quādo vtriqꝫ procedunt ſeiunctim ſibi debent in fine tantumdum nil reſtat agendum niſi ꝙ ſolum ſnīa promulget̉ cōicare ꝓceſſus. Licet enim quibuſdam potuiſſet videri per legem ciuilem: ꝙ ſicut qn̄ aliquis ex actitatis coram alio debet ferre ſnīamvtputa quando adminiſtrator delegat cauſam ſibi ſententia reſeruata ſaltem in principio .i. conteſtatione rurſus in medio ⁊ ſemel in fine que ſunt examinata audire debet: ita ⁊ in caſu preſenti vbi ex actis coram alio habitis alter profert ſententiam: ſic terhuiuſmodi acta recenſeant quod fieri non poteſt ſi eorum denegetur editio tamen id equitas canonum non admiſiit. Unuꝫ ſane caſum excipimus: ſi alter cōmode non poſſit procedere niſi
alterius actis uiſis. Ex hac eniꝫ cauſa ſemel. t m̄ ut furādi locus non fiat in toto negocio copia tribuatur. Ueruꝫ qꝛ nonnulli dioceſant partem partis prouentuuꝫ de hereticorumbonis īquiſitionis officio deputate ꝓpter expenſas qͣs dūinquirunt in ſepedicto negocio faciunt a nobis exigere moliuntur: hoc tanquā iuri abſonum cū ordinarij ſint. ideoqꝫofficium tale quod eis īcumbit propriis eos oportet explere ſtipendiis: fieri penitus prohibemus: rōneꝫ autem iidēdioceſani prouentuuꝫ obuentionum ex inquiſitionis officio a nobis non ob. aliqua conſtitutione conſuetudine velmandato contrarijs non expoſcant: ſed eaꝫ camere noſtrevel alij cui nos vel ſucceſſores noſtri romani pōtifices madaremus reddendam: redditiſqꝫ generaliter obſeruari iubemus.De iudeis ⁊ ſaracenis.CLemens quintus.Ulta mentis amaritudine cōcitamur: grauiſqꝫdoloris aculeus perfodit mētem noſtram ītelligentes quod renati fonte baptiſmatis in deuiūoberrantes: qui deberent opproprium illatumdn̄o in terraꝫ hereditatis ſue totis uiribus uindicari: potius iniuriatoribus ſuis fauent ſaracenorum videlicet horribili ⁊ perfide nationi: ⁊ degenerātes miſerabiliter a ſtatu fidelium fame proprie īmemores: ⁊ ſalutis obliti: inimiciscrucis chriſti cōtra ipſius negocium ferrum equos arma ⁊alia vetita: necnō victualia ⁊ mercimonia ī alexādriā ⁊ acalia loca ſaracenoruꝫ terre egypti deferre preſumūt ex quomanifeſte apparet: ꝙ xp̄ianos qui ad defenſionem hereditatis dn̄i ibidem pro ſuo remanſerunt: talibus adiuti ſubſidijs irreuerēter impugnāt: propter quod fidei negociū ibidem quodammodo noſcitur deperire. ¶ Nos igit̉ ꝗ adliberandam terram ipſam operam dare intendimus cumdei adiutorio efficacem: tam graues tranſgreſſus vlteriusſuſtinere nolētes: fe. re. nicolai pape. iiij. prede. no. veſtigiis inherentes: preſentium tenore ſtatuimus: vt nullus arma equos ferrum lignamina victualia ⁊ alia quecūqꝫ mercimonia in alexandriam vel alia loca ſaracenoꝝ terre egypti deferre mittere vel portare: ſeu de portubus eorum vteiſdem deferantur extrahere vel extrahi ꝑmittere: aut eisalias auxilium vel fauorem preſtare quoquomodo preſumat. ¶ Nos vero illos qui contra huiuſmodi cōſtitutionem noſtram auſu temerarto venire preſumpſerint: eo ipſo excōmunicationis ſnīe decernimus ſubiacere: a qua abſolui nequeant: niſi tm̄ de bonis proprijs in dicte terre ſubſidium cōuertēdum exoluerint: quantum ad partes predictas detulerint vel miſerint: aut deferre vel de ipſorū portubus extrahi permiſerint deferendum: nec tunc etiam abeadem preterquā in mortis articulo abſoluantur ſententiaabſqꝫ mandato ſe. apo. ſpeciali. ¶ Et nihilominus ſi perſonas eorum capi contingat: in ſeruitutem ⁊ capturam illorum eſſe volumus: in quorum ceciderint captionem: auctoritate īſuper apoſtolica ſtatuentes: vt illi qui ꝯtra huiuſmodi ſtatutū noſtrum quomodolibet venire preſumpſerint: preter penas predictas quas ipſo facto incurrant perpetuo ſint infames ⁊ inteſtabiles habeantur: ita ꝙ nec teſtari nec legata eis ſeu relicta percipere valeant: ⁊ inſuper adſucceſſiones tam ex teſtamento quaꝫ ab inteſtato ſint prorſus ⁊ reddantur īhabiles: nec ad publica quelibet admittātur officia: ſintqꝫ illis omnes actus legitimi penitus īterdicti: ⁊ tanqͣꝫ excōicati hoſteſqꝫ catholice fidei: poſtquā de ipſorum huiuſmodi temeritate cōſtiterit: diebus dominicis⁊ feſtiuis publice nunciētur: in fiſcum bona eorū oīa deuoluantur.De priuilegijs ⁊ exceſſibus priuile.Enedictus vndecimus.Nter cūctas ſolicitudines noſtras quibus nospaſtorale premit officium ⁊ debituꝫ apoſtoliceſeruitutis aſtringit: illa d̓bet eſſe p̄cipua: ut gregi dominico nobis ſuꝑna diſpoſitiōe cōmiſſoanimarum cura non deſut: ne illum lupus rapax antiquusſerpēs humani generis inimicus inuadat: eiuſqꝫ ſanguis