Liber

dendum cenſuimus eſſe precipuene per contemptum huiuſmodiⁱin his que ſe chriſtoᵇ voto celebriᶜdeſponderunt quicquam reperiatur incōgruum qd̓ in ip̄is irregularis ponat honeſtatis gloria maculā ⁊ diuinā merito poſſit offendedereᵇ maieſtatem. ¶Hoc igitur ſacro approbante concilio duximusſtatuendum: ut ſingula monialiuꝫmonaſteria per ordinariosᵉ exempta videlicet que ita ſedi apoſtolice ꝙ nulli alij ſubiecta noſcunturapoſtolicaᶠ non exempta vero ordinaria auctoritate ac exēpta aliaᵍper alios ꝗbus ſubſunt annisᵖ ſingulis debeantⁱ viſitari. ¶ Uiſitatores autem huiuſmodi ſollicitudinis ſtudiuꝫ diligenter impendantvt monialesˡ ipſe quarum nonnullas dolentesᵐ audiuimꝰ in ſubſcriptis excedereⁿ: pannis ſericisº variorum foderaturis ſcandalicijsˡcomatis ⁊ cornutisq crinibus ſcacatis ⁊ virgatisᶠ caputiolis nō utātur: non choreasᵍ non feſtaᵗ ſecularium proſequantur: non die noctuue per vicos ⁊ plateas incedātʸaut voluptuoſaꝫ alias vitam ducant: eaſqꝫ ſolertiusˣ detrahant abinſolentijsʸ ꝗbuſlibet ⁊ mundi huius illecebrisᶻ: at inducant eaſdem

ad impendendum in monaſterijsſuis deuotum ⁊ debitum virtutuꝫdomino famulatum: ad que oīaᶻobſeruanda moniales eaſdem nōobſtantibus exemptionibus ⁊ priuilegijs quibuſcunqꝫ: ꝗbus tamenquo ad aliaᶻ nolumꝰ preiudiciumgenerari: per illos de ꝗbus ſupradictum eſt compelliˢ iubemus remedijs oportunis. ¶ Statuimusinſuper vt queuis ad regimen abbatiarum aſſumpte in monaſteriis in quibus abbatiſſe ſunt ſoliteᶠbenediciᵇ: infra annum a ſue confirmationis temporeᶜ computandum munus benedictionis ſuſcipiant: alioquin a iure ſuo niſi ſubſit cauſa rationabilisᵇ prorſus ſenouerint cecidiſſeᵉ: per illosʸ adquos id pertinet prouiſione de abbatiſſis monaſterijs ipſis canonice facienda. ¶ Illas quoqꝫ mulieres que vulgoᵍ dicuntur canoniceſecularesᵛ: ⁊ vt ſeculares canonicivitam ducunt: non renunciantesproprio: nec profeſſionem aliquāfacientes: per locorum ordinarios ſi exempte non fuerint ſua: ſi vero exempte fuerint apoſto. auctoritate precipimus viſitari. Perhoc tamen non intendentes earuꝫſtatum regulam ſeu ordinem ap-

a ¶ Puiuſmodi. correctionis ⁊ diſcipline.b ¶ Chriſto. xxvii. q. i. que chriſto.Celebri. dr̄ a celo ⁊ ponitur ꝓ ſancto ꝓ ſolēni ꝓ feſtiuo ꝓfrequētato.Offendere. qd̓ grauius eſt ꝙͣ offerende terrenam: de her. vergētis.Ordinarios. annis ſingulis debeant viſitari qd̓ eſt inf̓ra.f ¶ Apoſtolica. auctoritate qd̓ſequitur.g ¶ Alia. iſtorum ergo monaſteriorum exemptoruꝫ due ſuntſpēs: aliqua ſunt exempta q̄ nōrecognoſcunt ſuperiorē niſi papaꝫ: alia ſunt exēpta qꝛ ſunt ordinum exēptorum: ſicut monaſteria ordinis ciſtercien̄. camalduen̄. ⁊ ſimiliuꝫ. Illa ergo nōcorriget ordinarius loci ſed abbas vl̓ prior cui ſubſūt. Si aūmonaſteria monialiuꝫ ſubſuntalijs monaſterijs monialiū: cūilla maior prelata clauſurā exire nō debeat. e. ti. c. vno. li. vi.videtur ꝙ illud monaſteriū ſicſubiectum poſſit ordinarius vtſitare. archi. ī predi. decre. vnica tenet ꝙ illa maior prelata ꝑſe viſitare nō poſſit: ſed cum iuſte ſit īpedita viſitabit per aliuꝫ.x. q. i. epiſcopum. facit de offi.ordi. īter. eo. ti. ſi epiſcopus: li..vi. ⁊ ẜm hoc ceſſabit ibi officiūordinarij.h ¶ Annis ſingulis: aut ſufficiat hoc fieri in fine pͥmi anni ⁊in principio ſecundi: uide quodſcripſi. e. ti. ī ſingulis: in prin.hec aūt uiſitatio fiebat ſemel tātum in anno. iterari tamen poterit ſi ſubſit cauſa quod dic vtno. de of. archi. mādamus decenſi. cuꝫ venerabilis. quod denō exēptis eſt īdubitatū ſed idēputo de exemptis nec iſta lr̄a ꝯͣdicit.i ¶ Debeāt. male faciunt p̄latiꝗ bas viſitationes ommittūt.cum hoc verbum ſit precepti ⁊neceſſitatem īportet: de ap. oblate. in fi. de ſen. excō. vt fame: ⁊ ſi quādoqꝫ ſapiathoneſtatē: ſed illd̓ ſpāle: de deſpon. impu. c. i.k ¶ Impendāt. capitula ſuꝑ quibꝰ inquirunt viſitatores monaſteriorum formauit Guil. in ſpe. de inquiſitione. §. nūc tractemus. v̓. lꝫ aūt.lgi 1m ¶ Dolētes. cōcor. sͣ. eo. recolētes ī prin. de cele. miſ. dolētes. jͣ. de cēſi. ad nooniales. abbatiſſas includit. de ſimo. c. fi. de pri. ex ore.ſtrum in prin. sͣ. e. com. de elec. in pleriſqꝫ.n ¶ Excedere. iunge hic lr̄am non vtantur. Io. an.o ¶ Sericis. īmo nec hr̄e debēt ſericam texturā. xxi. q. iiij. c. i. ſed portare debentveſtes aptas ꝓfeſſioni ⁊ ſanctimonie. xxi. q. iiij. c. fi. xxii. di. ſactimoniales. ⁊ fa..sͣ. e. com. de vi. ⁊ ho. cleri. qm̄. in prin. Fulgētius ad ꝓbā. veſtis talis ſit ſacrevirginis que veſtis ſit intime caſtitatis.y ¶ Scandalicijs. de his de vſup. c. fi. ⁊. xciij. di. §. compagis. ⁊ ſunt calciamēta quibus vtuntur epiſcopi induti pontificalibus.q ¶ Et cornutis. ꝑ hanc cōpulā nō videtur ꝓhibere comas ipſarum vbi cornute non ſunt. facit. xix. diſt. quecūqꝫ. ⁊. xx. q. iij. c. ij. vbi tenet hoc lau. cū ibi pͥcipat clericos tonderi ⁊ non moniales apud nos cōmuniter tunduntur moniales.⁊.c. quecūqꝫ: de ſecularibus feminis intelligitur: que in ſui velamē ⁊ ſubiectōisſignum crinibus vtuntur. Refert vegetius de re militari ꝙ cum romanis neruorum ⁊ funium copia defeciſſet ⁊ nō poſſent ad reſiſtenduꝫ bellatoribus machinas reparare: mulieres romāe abſciſis crinibus eos maritis tradiderūt ꝑ quosreparatis machinis aduerſariorum īpetum repulerunt: maluerunt .n. vt ipſe dicit pudiciſſime femine maritis conuiuere capite deformato: ꝙͣ ītegris crinibꝰ hoſtibus ſeruire: ſic puto plus monialibus expedire deformato capite deo conuiuere: ꝙͣ crines pollendo humani generis hoſti. ſeruire. Io. an.r ¶ Uirgatis. hec ꝓhibētur ēt ſecularibus clericis. sͣ. e. com. de vi. ⁊ honeſta. clerico. qm̄. in prin. ⁊ in fi.g ¶ Choreas. vide qd̓ dicam. jͣ. de. cele. miſ. c. vno circa medium.t ¶ Feſta. cipanus de laude virginitatis ſic loquitur. Nec computari iam potesinter puellas virgines xp̄i que ſic viuis vt poſſis adamari.u ¶ Incedāt. ēt ex honeſta cā: debēt .n. manere ſub clauſura. e. ti. cap. vno. li. vi.Solertius. sͣ. ea. com. de of. deleg. c. vno ibi exponit̉.Inſolētijs. sͣ. ea. com. de of. or. c. i. ibi exponitur.Illecebris .ſ. carnalibus vel illicitis declarationibus ſic dictis: qꝛ illiciunt.3⁊ ¶ Omnia. ⁊ ſimilia: de conſti. tranſlato. de reſcrip. īter. ff. de legi. non poſſuntvnde ſi portarent veſtes rubeas vel virides: vel in ſimilibus hic non expreſſis

excederent coercebunt ordinarij.¶ Alia. legis dioceſane vel iuriſditionis: q̄ plene no. de of. ordi. dileciꝰꝑ hoc tn̄ non eximit illas a ꝓcuratione: cum illa ſit annexa viſitationi: deꝝ ¶ Compelli. per hoc videtur ꝙ non poſſint exemptas deſtituere. facitreſcrip. cum ex officij. de cenſi. cum venerabilis.quod ſcripſi poſt īnocē.de eta. ⁊ quali. queris infine. d̓ reſcrip. dilectꝰ .i.⁊ facit. sͣ. e. ti. ea que. v̓.hec eadem: quā ꝑ hāc īmutari nō puto: qui etiāhodie illa loca viſitāt viſitatores a capitulis prouincialibus deputati qd̓patet qꝛ viſitāt etiā nonexempta vt ibi: ergo ordinariorū poteſtas nonimpedit ip̄oꝝ offm̄: exerceāt ergo ordinarij quoad exemptas cenſuraꝫ: ⁊diſciplinas regule. sͣ. e.ꝓximo. §. ſi ꝗs ⁊ hec ſintremedia oportuna de ꝗbus ſequitur.a ¶ Solite. licꝫ ergo abbatiſſe benedicantur tamen nō omnes. inſpicit̉ergo mos mōaſterij. cōcor. sͣ. ca. proximo parte.ij. v̓ſiculo morē. ⁊ xij..q. ij. alienatōes. Quidſi alique fuerunt benedicte alique non. Puto ſide more ſeruato ꝑ quadraginta annos paterepoſſet illum ſequēdū lꝫprius vel poſt ſeruatufuerit cōtrariuꝫ argumitum. de prebē. cū de beneficio. lib. vi. vbi veroaffirmatiua vel negatiua tanti temporis nonapparet: puto penā iſtālocum non habere quaſi ex varia obſeruationevideatur hoc voluntarium. ad hoc de cenſi. ex parte.b ¶ Benedici vt ſcripſi poſt hoſti. de accu. meminimus. minus habet benedictio abbatiſſe ꝙͣ abbatis: qꝛ abbas benedictus monachos bn̄dicit: deſuꝑ. ne. pre. c. i. ⁊ cōfert minores ordines: de etate ⁊ qualitate cum contingat: quod ex fragilitate ſecus abbatiſſa nō facit: de peni. ⁊ re. noua. cuꝫ ſi.lꝫ ergo benedictio abbatis non ſit ſimplex ſed mixta īter ſimplicem ⁊ ordinariam: vt ſcripſi poſt Hoſt. de etate ⁊ qualitate tuam. benedictio tamēabbatiſſe ſimplex videtur. Item licet benedictio abbatis a qua dependetordinandi poteſtas his diebus dari debeat: quibus dandus eſt ordo ẜmHoſtien̄. qui dicit id tutius: de etate ⁊ qualitaie cum contingat. de iſta tamen a qua poteſtas illa non dependet minus videtur dubium quin quolibet die dari poſſit. facit de conſe. eccle. vel. al. c. ij. ⁊ ſatis eſt certum tempus illi vel ſuis dependentijs non eſſe prefixuꝫ. Sed dubitatur an hec benedictio ſit iterabilis. Hugo hic tenet ꝙ non. .i. q. i. manus. ē eniꝫ quaſiſacramentum ⁊ ad inſtar benedictionis nuptiarum de ſe. nupti. c. i. ⁊. iii.quidaꝫ contra: inquirendum eſſet quid ſeruet curia: certum eſt autem prohis benedictionibus dandis vel datis precium exigi nō debere: de ſimo.c ¶ Tempore. ſic ēt currit tp̄s cōſecrationis ep̄i .ſ. poſt ꝯfirmationē. c. di.ſicut. iii.d ¶ Rōnabilis. puta ipſius infirmitas: volūtas dioceſani ꝑ ipſum ſepiꝰ.c. i. de hoc de elec. cum in cunctis. ver. cum vero.reꝗſiti: vacatio ſedis uel his ſimilia. Idem puto ſi poſſeſſionē abbatie nōhabuiſſet neqꝫ per eam ſtetiſſet. ad hoc. xcij. di. ſi qui ep̄i. de elec. cōmiſſa.li. vi. Item ſi corrupta ꝓmota eēt ꝑ eum qui poſſet nō benediceret̉. ⁊ facitqd̓ no. H. xii. q. i. iuuēculas. ꝑ eum qui poſſet dixi: qꝛ corrupta non pōtī abbatiſſā eligi vt ibi. ⁊ facit .i. q. vii. c. ij. v̓. nouimus. ⁊ no. xxxi. q. i. quōvirginibus. non .n. poſſet corrupta virginitatē hortari. xxvi. di. c. pe. ī fi.ergo non preſit virginibus.e ¶ Cecidiſſe. in abbatibus in ꝗbus hoc nō expͥmitur nō hꝫ locum hec penāͣ: lꝫ .n. maſculinum cōprehēdat femininū: nō tamē cōuertitur: exemptoenim ⁊c̄. ff. de leg. ij. ſi ita ſit reſcriptum.f ¶ Per illos. ſiue ſint collegia ad que ſpectat d̓ iure cōmuni electio. xvi..q. vlt. c. vltimo. ⁊ de elec. c. i. ſiue ſint alij ad quos de iure ſpāli ſpectet ꝓuiſio: de reſti. in integ. c. i.¶ Uulgo. facit. jͣ. c. proximo in prin. cum concor.h ¶ Seculares. de his de elec. indēnitatibus. §. pe. li. vj. ⁊ no. xij. q. vltia