TerripeDe ſtatu monachorum.

3 o

potibꝰ equitaturisª ⁊ lectiſternijsᵇquāuis notabileꝫ interdicentes exceſſumᶜ ¶ Statuimusᵇ vt ſuperior veſtis ipſorum habituiᵉ proxima nigri breui aūt albiᶠ colorisᵍ exiſtat: iuxta morem apud eos ſeruari ſolitum in regioneʰ qua deguntnec in qualitate panni regularis excedat̉ modeſtia: nec querat̉ quodp̄cioſiꝰ ⁊ ſubtiliusᵏ: ſed quod vtilius valeat inueniri. Sit etiam veſtis ipſa rotunda per circuituꝫ ⁊ n̄ſciſſa: nec lōgitudine nimia aut breuitateˡ notanda: largas etiam manicas habeat vſqꝫ ad pugnumᵐ ꝓtenſas non conſutitias vel quomodolibetⁿ botonatas. Almutijs depanno nigro vel pellibus caputiorum loco cum caputijs habitꝰ quēgeſtauerint ſint contenti: iuxta tam̄diſpoſitionem abbatis ſciſſis ſuꝑhumerosº ⁊ honeſtis caputijs vtpoſſint. In veſtibus ſendatumᶠpro foderaturis non portent: eſtiualibusq largis aut botisᶠ altis procalciamentis vtantur: nullus zonācultellum calcaria cum ornatu deferre aūt cum ſella clauorum ornatu decorata ſuperfluo: vel nimisalias ſumptuoſa: ſiue cū freno ferraturam ad ornatumᵈ habentesequitare preſumat. Rurſus in locis in quibus fuerit congregatioduodecimᵗ monachorū aūt ſupra:infra ſeptaʸ monaſterij abbas pͥoaut alius preſidens portet flocumde panno pro flocis aut cucullis inipſo monaſterio conſuetoʸ: monachi vero alij ī monaſterijs ī quibus flocos ſolitiᶻ ſunt portare debeant etiam vti eis. In alijs auteꝫmonaſterijs: ⁊ īfra domos ⁊ aliosprioratus ubi non eſt tanta congregatio monachorum cucullasᵉ clauſas deferant ⁊ honeſtas. Cumvero abbates priores aūt alios pͥſidentes ⁊ monachos alios extramonaſterium proficiſci continget:flo cum cucullam aut capamꝰ clau

ſam habeant: ⁊ ſubtus capā ſi eamportauerint cucullam deferant autſi maluerint ſcapulare. Cum autēad ſeruandū in diuinis officijs tūcalbisᵍ vel ſacris veſtibus induent̉aut cum occupabuntur in operibꝰvti eis liceat ſcapulari. Uerum neex diuerſa exceptione: quam in diuerſis regionibꝰ huiuſmodi vocabula flocus videlicet cuculla dicuntur habere: heſitandi circa premiſſa materia relinquatur: cuculle nomine habituꝫ longum ⁊ ampluꝫ:ſed manicas non habenteꝫ: nomine vero floci habitum qui longas⁊ amplas habet manicas nos ītelligere declaramꝰ. ¶ Saneª ſingulis menſibusᵇ tam in monaſterijsquam extra ſublata occaſione quacunqꝫ ad ꝯfeſſionem ſaltem ſemelaccedant omnes ⁊ ſinguliᶜ monachi: ⁊ in primaᵇ dominica menſiscuiuſlibet in monaſterijs ſemperꝯmunicent: niſi ex cauſa forte quaꝫabbati priori aūt penitētiarijs monaſteriorum non differant intimare: eorūqꝫ iudicio vel abſtineantvel accedant. ¶ Regula quoquecum in capitulo legitur ab illo quipreeſt ip̄i capitulo: vel alio cui hocipſe iniunxerit ꝓpter iunioresᶠ uulgariter exponat̉ᵍ. Nouitijsʰ etiaꝫfidelisˡ deputetur inſtructorᵏ tamin diuinis officijs quam in obſeruantia regulari. ¶ Porroˡ a venationibusᵐ ⁊ aucupationibꝰ oēsſemper abſtineant: nec eis ītereſſeᶠaut canes vel aues venaticosº perſe: vel alios tenere preſumantᵖ neca familiaribusq ſecum morantibꝰteneri permittant: niſi ſaltusᶠ viuaria vel garenas proprias vel iusvenandi in alienis haberent in quibus cuniculi vel fere alie forſaneſſent: quo caſu hoc eis permittit̉dū tn̄ infra mōaſteria ſeu domosquas inhabitāt aut eoꝝ clauſurasvenaticos canes non teneant: necvenationi preſentiam exhibeant

ſraturisra dicetur.¶ Lectiſternijs:nitur lectus cuꝫ ſterno: ⁊ ſumitur pro lecto ſrratoparato ⁊ omni ipſius paramer¶ ¶ Exceſſum: ſonat in vitium infra ti. ij. c. i.¶ Statuimus. ſecunda pars.e¶ Habitui: floco cuculle vel ſcapulari: vt infradicetur.f ¶ Alibi .i. hos tres colores permittēdo aliosomnes vel miſculos ꝓhibet: quod multi nonponderant: quod ergodicit regula. lv. capitulo de colore: nō cauſent̉monachi: non intenditꝙ omnibus coloribus liceat eis vti. Nam etiamſecularibus clericis ſuntquidam interdicti: de vita ⁊ honeſtate clericoruꝫderici. ij. ſed hoc intēditquod non cauſentur inter colores ꝑmiſſos qd̓iſte ſit fixior pulchrior ul̓melior illo.g ¶ Coloris. iſti coloresſine tinctura ex lana poſſunt haberi: ⁊ ideo potiꝰprobati.h ¶ Regione: regio regionis dicitur a rex regis patria ſcilicet quamrex regit: ⁊ habet diminutiuum regiuncula: qͣſi parua regio.i ¶ Degunt: concor. xii.ctiōe. illud. lxxvi.ſtinctione vtinam.k ¶ Subtilius: vnde dicit regula predicta. li. diſtinctione de groſſitudine non cauſentur monal ¶ Breuitate de vita ⁊bone. de. clerici. xxiij. diſtin. non liceat. ii.n ¶ Pugnum: hoc eſtclauſa manus cum apprehenſione digitorum⁊ dicitur a pungo: ꝗ enīmanum vult pungereigit pugnum: nondenudent ergo brachiiut faciunt.ne ⁊ quidam hiſpanivtant̉uarnachijs quasphibet hec litteran ¶ Quomodolibet: ergo etiam vnum vel duos botonos portare nōlicet.o ¶ Humeros. apd̓ noscommuniꝰ ſcindunt ante pectus. ⁊ tamen infraimponitur pena. At aduerte quia modum ſciſſure non relinquit hic diſpoſitionis abbatis: ſed ſolum in differendo vel nō ſatis: tamen videretur ſufficere diſpoſitio tacitaſcilicet cum ipſe abbas caputio vtatur. iſta vero ſciſſura debet eſſe tāta qd̓appareat ⁊ patens ſit: facit ſupra titulo ꝓximo. c. fi. ⁊ quod dixi ſupra ea.com. de vi. ⁊ ho. cle. c. ii.y ¶ Sendatum: omne ſericum comprehendit: ⁊ vide quod dixi infra capitulo .i. ſuper. ver. ſericis.¶ Eſtiualibus: in vulgari vocamus ſtiuali ⁊ ſunt calciamenta corij quibus in eſtate vtor ⁊ optima fiunt apud ſanctū ſeuerinū.iltis. que capiunt ſupra talos ⁊ aliquid de crure: ⁊ ligat̉ quam⁊ hofracat ſotulares corregiatos.um: per hoc ver. ſupra duplicatū patet ꝙ quādo non ad orum ſed propter ingruentem neceſſitatē talibus vterentur eſſent excuſadiles. ad hoc de vita ⁊ honeſtate cleri. clerici. ⁊. jͣ. §. porro.i ¶ Dein monachorum: incluſo p̄lato: de ſimo. c. finali. de p̓uileg.h ¶ Septa: ideſt clauſuram ſic dictam a

ſtatu monachorum.ſepio ſepis per. c. ſcripta illud ſignificat: vt dicetur infra de hereti. ad noſtrum inrincipio.Flocum: in regula non habetur hoc nomē: ⁊ infra dicit quid ſit flocus.y ¶ Conſueto: ſic ergo videntur excuſabiles monachi anglie ſi meliori pāno vtūtur quam noſtri.z ¶ Soliti. cōcor. xxxi. diſtīctione. c. i. de cen. cum apoſtolus: īfine. Io. an.⁊ ¶ Cucullas. de his. xx. q. iij.preſens. xix. q. iij. c. ii. de etate⁊ qua. intelleximus.9 ¶ Capam. rondeli qui nuncin vſu ſunt non ſunt proprie cape: ſiue capa dicatur a capite.ſiue a capio capis: qꝛ totuꝫ hominem capiat. nō enim habētcaputium appenſum. Et notaquia licet ſub capa ſit portāduꝫſaltem ſcapulare ſub floco velcuculla non quaſi illa ſint habitus ſed non capa.ꝝ ¶ Albis: nō ponitur pro colore ſed pro veſte ſacra: de quaſequitur verſus. Dicitur vrbsalba: veſtitur preſbyter alba.vrbs illa de qua loꝗtur uerſuseſt de prouincia.a ¶ Sane. iij. pars.b ¶ Menſibus: artantur ergomonachi ſingulis mēſibus adquod fideles artantur ſingulisannis: de pe. ⁊ re. omnis. propter religionis enim profeſſionem aliquid debent ad penſuꝫſancte inſtitutiōis adijcere. iiij.diſtinctione deniqꝫ.c ¶ Singuli. cōcor. de exceſ. prela. nimis. i. ⁊. ij. in fine. ⁊ dubito an per hoc intendat dilatare hanc conſtitutionem quo adhoc ad alios monachos: quodfatis eſt honeſtum.d ¶ In prima: non puto ꝙ ſolennitas feſti occurrētis ea dieputa reſurrectionis: penthecoſtes vel patroni monaſterij habeat hoc alterar̄. facit. eo. titulocum ad monaſteriuꝫ. in principio.e ¶ Abſtineant. cōcor. de pe. ⁊re. omnis.f ¶ Iuniores: vbi ergo tales n̄eſſent iſta expoſitio non fiet. facit de elec. indemnitatibus. §.pe. lib. vi. ⁊ infra de iurepa. c..i. §. ſane.g ¶ Exponatur. viij. q. i. oportet. xliij. di. §. vltimo.h ¶ Nouitijs: ideſt ſcholaſticisnon inſtructis: qui ſub diſciplina degunt dato etiam quodſint profeſſi: cum eodeꝫ ⁊ fortior ſit ratio: aliter ſumit̉ ſupratitulo. i. c. fi. cū cōcor.i ¶ Fidelis: non ſolum catholicus? ſed etiam diligens. ⁊ fidelis ⁊ legalis. k ¶ Inſtructor. xij. q. i. c. i. xviij. di. de his in autē. de mo. §.volumus. in fi. col. i.l ¶ Porro. iiij. pars.m ¶ Uenationibus. he proprie fiunt ad beſtias: aucupationes de quibus ſequit̉fiunt ad aues inde aucupator auium captor.n ¶ Intereſſe: concor. jͣ. de bap. preſenti. cū cōcor.o ¶ Uenaticos: de alijs qui ſunt ad cuſtodiam non prohibet.Preſumant: hec prohibentur etiā ſecularibus clericis. d̓ elec. ve. c. i. ⁊ .ij. cūſuis cōcor. q ¶ Familiaribus: tenet̉ ꝗs de facto familie: de hoc d̓ reſtitu.po. cum ad ſedem. in glo. penul.r ¶ Saltus: de ſaltibus ⁊ viuarijs habetur. ff. de vſufru. vſufructuariuꝫ venari.i. rn̄. ⁊. i. §. Dicitur autem ſaltus nemus raras habēs arbores vbi fere ⁊ venatores ⁊ canes bene ſaliunt. dixit quidam. Et nemꝰ ſaltus ſalientis dicitur actusUiuaria dicuntur talia loca: quia ibi viuūt ⁊ nutriunt̉ fere ⁊ circa piſces vtimurhoc verbo. Garene non eſt noſtrum vulgare. ⁊ forte dicuntur a gario garis: ⁊quomodo ⁊ quare dicātur iſta loca foreſte ſiue inſule ⁊ pratꝰ ſcripſi pōſt Hoſti.de dona. cum dilecti ſuper prima glo.