Liber

manifeſtosª ſcienterᵇ ſepclireᶜ preſumunt decernimus ipſo facto excōicationis ſententie ſubiacereᵈ aqua nullatenus abſoluantur: niſipriusᵉ ad arbitrium dioceſani epiſcopi eisᶠ quibus ꝑ premiſſa fueritiniuria irrogata ſatiſ factionem exhibuerit competentem. Nulloeisª circa premiſſa exemptiōis: uelquouis alio priuilegioʰ ſub quacūqꝫ forma verborū cōceſſo aliqualiter ſuffragante.¶ Dem in eodem.¶ Pars que tituluꝫ reſpicit hocintēdit: Predicatores ⁊ minoresin locis ſuis libere ſepeliunt illos ꝗhoc libere elegerint. De funeralibus tamen ⁊ quibuſcunqꝫ obuentionibus ⁊ relictis etiam de quibꝰalias nō debetur canonica quartā⁊ vltra ſoluent eccleſie parochiali.hoc dicit. Io. an.Udum a bonifacio papa ocꝓtauo predeceſſore noſtro infraſcripta edita decretali benedictus papa vndecimus predeceſſornoſter aliamᵏ illius reuocatoriampromulgauit: que quia vt probauit effectus nedumⁱ pacis ab auctoreᵐ ipſiꝰ ſperāte fructū n̄ attulit ꝗnimmo diſcordie ꝓ qͣ ſēdāda ꝓceſ-

ſerat: fomentumⁿ non modicumminiſtrauitᵇ: nos eaꝫ oīnoᵖ caſſantes aliaꝫ a prefato boni. editam ſacro inſtanteq ⁊ approbante cōcilioīnouamus: ſubijcientes tenoremᶠilliꝰ ꝗ dignoſcit̉ eē talis. ¶ Bonifacius ep̄s ſeruus ſeruoruꝫ dei adperpetuā rei memoriaꝫᵍ. ¶ Suꝑcathedramᵗ preeminentie paſtoralis diuina diſponente clemētia cōſtituti: ⁊ ſiᵖ multis ⁊ arduis que inamplium romane curie alueumˣvndiqꝫ cōfluūtʸ quaſi torrensᶻ pregrauemur negocijs: curis excitemur īnumeris: cogitatiōibus plurimis diſtrahamur: circa id tamēferuētibus votis intendimus. vacamus inſtātiusᵉ: ac oꝑoſe ſtudiūſollicitudinis īpartimur vt ad diuini nominis gl̓iam exaltatiōeꝫ catholice fidei ⁊ ꝓfetuꝫ fidelium animaruꝫ preciſis radicitusᶻ diſſidiorum vepribusᵖ ⁊ litigiorū anfractibusª omnino ſubductis inter eccleſiaruꝫ antiſtitesᵇ ad curā ⁊ regimēgregis dominici deputatos: ceteraſqꝫ perſonas quas ordo clericalis includitᶜ: pacis tranquilitas vigeat: feruor charitatis exeſtuetᵇ inualeſcatᵉ concordie vnitas: animorum identitas perſeueret.

a ¶ Manifeſtos. qui ſint manifeſti: no. de vſur. c. i. ⁊. ij. in prin. li. vi. ⁊ intelligas cautum ſit de reſtituendo. vt ibi: ⁊ puto ſuilo ad ſepulturam: nō dico ad validandum ipſius teſtamentum ꝙ caueatur poſt morteꝫ: quod verū intelligo in illo qui iuſſit ſatiſfieri de vſuris: al̓s enim non ſufficeret cautio hereduꝫcum deceſſerit in peccato: de vſur. quia in omnibꝰ: ⁊ hoc probat lr̄a illius decre.quāꝙͣ de vſur. lib. vi. in prin.⁊ fi. i. reſpō. accumulatur authec pena ad penam predicti lateran̄. cōcilij. que adhuc hodielocum habet: cum expreſſe ſublata non ſit.b ¶ Scienter. requirit ergo ſciētiam hec excommunicatio: cōcor. de ſenten. excōmunicationis ſignificauit: ⁊ capitulo cuꝫdeſideres. ⁊ de here. capl̓o .i.in prin. lib. vi.c ¶ Sepelire. hic occurrunt dubia que principis declarationēpluſꝙͣ gloſantis opinioneꝫ expoſcunt .ſ. an portantes ad ſepulturam qui tamen nō ſepeliunt ſint excōmunicati: itē querit̉ de cōcomitantibus funus.Item de fodientibus fabricantibꝰ vel aperientibꝰ ſepulchrū.Itē de prelatis clericis vel miniſtris eccleſiarum in quarumcimiterijs ſepeliūtur qui id nōprohibēt vel patiuntur. Itemde his clericis vel laicis ꝗ portāt cereos cruces ⁊ ſimilia. Etcirca hoc aduertendum ꝙ quādoqꝫ iura prohibent in cimiteterio ſepeliri: vt hic ⁊ d̓ pͥui. adhoc. de ſen. ex. is cui. li. vi. Qn̄qꝫ in cimiterio tumulari. eo. ti.ſacris. Quādoqꝫ ſepulture tradi: de vſuris: quia in omnibusde hereti. c. ij. i. rn̄. li. vi. Quādoqꝫ ad ſepulturaꝫ admitti: devſur. ꝙͣꝙͣ. li. vi. d̓ priui. epiſcoporum. Quandoqꝫ ſepultureclericos intereſſe de rap. ſupereo. Quandoqꝫ corpora cumpſalmis ad ſepulturam duci. xxiij. q. v. placuit. Quandoqꝫ iubent ſepultura carere: de tornea. c. i. de pe. ⁊ re. omnis. Quandoqꝫ precipiunt extra cimiteriū ſubterrari: de ſta. mo. cum ad monaſterium. Quandoqꝫ permittūt cum ſilētio tumulari: de peni. ⁊ re. quod in te. cum ergo hic puniat ſepelientem non admittentem intereſſentem vel cooperantem. ſepelire autem eſt mortuum humo vel tumulo condere. videretur ſolos humo vel tumulo corpus imponentes ligatos etſe: facit pro hoc equitas: ne ex vnius funere multitudo ligetur. Item conſtat qd̓portantes ⁊ concomitantes vel fabricantes ſi non ſequeretur talis ſepelitio excōicati non eſſent. In contrarium eſſet hec conſtitutio ludibrio ſi vnus ſolus ribaldus vel ſeruiens per quem poterit id expediri ligari dicatur reliquis vſitatis pōpoſe ⁊ ſolēniter expeditis.d ¶ Subiacere. alios caſus ꝗbus ꝗs ipſo facto excōicatur ꝑ has cle. vide nota. d̓ſen. ex. c. i. hanc aūt penaꝫ locum hr̄e nō puto in alijs caſibus ꝗbus denegat̉ ſepultura: quos habes no. eo. ti. ex parte de ſta. mo. c. ij. ⁊. c. cum ad monaſteriū.Quid de illo ꝗ ſepelijt maniſeſtū vſurarium excōicatum publice noīatim interdictum ⁊ tꝑe interdicti: nunꝗd vna vel quadruplici excōicatiōe ligabit̉ ex hoc facto: vide de hoc plene qd̓ ſcripſi in qōne gͣualterij: ſiue tn̄ vna ſola ſiue pluribꝰſententijs ex diuerſis cauſis quaꝝ quelibet ꝑ ſe ſufficiat excōicatus dicat̉: planūeſt qd̓ de oībus dꝫ ſatiſfacere ⁊ ab oībꝰ abſolui: de quo ſatis no. de of. or. ex parte. de ſenten. ex. cum pro cauſa.e ¶ Niſi prius. ꝯcor. cle. sͣ. de ſequeſ. poſ. c. vno. ⁊ vide quod ibi no.f ¶ Eis quibus. ſed ꝗ ſunt hi: forte ītellexit de his quoꝝ fauore fuerāt late ſnīe excōicationis vel īterdicti in loca vel ꝑſonas quo ad vſurarios illos ꝗbus fieri debebat reſtō: ſi qua eēt violētia in his fuiſſet lata clericis vel miniſtris illis ēt fiatſatiſfactio. Itē ſi illorū corpora vel oſſa diſcerni poſſunt exhumāda ſunt. e. ti. ſacris ⁊ hoc in vltimis tribus caſibꝰ. ſed ꝗd de pͥmo: dic ꝙ ſi ille fuit penitēs lꝫ nōdebuerit ſepeliri: tn̄ nō exhumabit̉ ſaltē poſt relaxatū īterdcm̄: vt no. d̓ ſen. ex. ſiciuitas in glo. pe. li. vi. ⁊ no. īno. ⁊ hoſti. in decre. vlti. de exceſ. prela. ad fi. ⁊ facit qd̓ no. de ſen. ex. a nobis. ij. in glo. pe. no. ē. Inno. ⁊ hoſti. in p̓di. decr. vl. ꝙpenitēs ꝗ ſepultus nō fuit in cimiterio ꝑꝑ īterdcm̄: relaxato īterdicto dꝫ in cimiterio ſepeliri. Inno. alle. de ſen. ex. cū illo. ⁊ hoſti. in pre. decre. a nobis. ⁊ dicūt ꝙex quo penitēs eſt mortuꝰ: mortuaria ab eo licite recipi poſſunt: cuꝫ ꝓ ip̄o ſit oradum alle. xi. q. iij. quecūqꝫ. ſecus ſi nō fuiſſet penitens. lxxxviij. di. c. ff. ⁊ vide ꝙpoſt eos dixi de ſen. ex. cū volūtate. ſi ītelligas de mortuarijs .i. que ip̄e penitēsde loco interdicto reliquit in morte verum puto. Idē ſi ītelligas de mortuarijsque poſtea darentur cum funere: ſepulto in cimiterio poſt relaxatum īterdictū. d̓funeralibus vero que darentur cum funere ſepulto de facto tꝑe īterdicti nō pu-

to clericos licite recipere poſſe: qꝛ viderentur participare delicto¶ Eis ſic ſepelientibus.¶Priuilegio. vt ſi priuilegiati eſſent ꝯͣ decre. i. de priui. li. vi.i ¶ Quacūqꝫ forma. ar. ꝙ generalia ⁊ derogatoria v̓ba ſufficiant: facit dehere. ſicut. jͣ. c. ꝓxi. v̓. nos ⁊ enim. ⁊ ꝑ Di. de re. iur. ꝙ ſemel lib. vi.Udum. Due ſūtprincipaleſ partes.In prima proemiuꝫ clementis īnouamꝰ in concilio ꝯſtōneꝫ bonifacij: ⁊caſſans reuocatoriā benedicti. In ſecunda conſtitutio. ibi bonifatius: q̄ſubdiuiditur in tituluꝫ ⁊conſtitutioneꝫ ibi: ſupercathedram que conſtitutio premittit exordium: īquo dicit ſe vigilem circa ſcādala cleri tollenda.ſecūda ibi: ab olim narrans diſcordiam predicatorum ⁊ minorum cuꝫclero ſuper predicationibus confeſſionibus ⁊ ſepulturis. primo ꝓuidetcirca predicationes. Secundo ibi: ſtatuimꝰ. circa confeſſiones. Tertioibi: huiuſmodi: circa ſepulturas. Quarto ibi:nos ⁊ enim: reuocat priuilegia cōſuetudines ſtatuta ⁊ pacta ꝯͣria. Quinto ibi: ceterū: hortatur ⁊precipit predictos ordines ⁊ ꝓfeſſores ipſorū ꝑclerum benigne tractari⁊ contrafacientibus cōminat̉.k ¶ Aliam. que incipiebat inter cunctas.l ¶ Nedum. non attulitfructum quod eſt. jͣ.m ¶ Ab auctore. benedicto.n ¶ Fomentum. id eſt nutrimentum.o ¶ Miniſtrauit. ſi. de etate ⁊ qualitate. ad aures.Omnino. ſi. de īmu. eccle. qm̄.q ¶ Inſtante. multotiens dixi ꝙ cōcilia fieri priuilegiatis vel exēptis nonexpedit. qd̓ collige ex hoc vienenſi cōcilio hic: ⁊ sͣ. c. proxi. ⁊ sͣ. tit. ꝓxi. ca.vno: ⁊ sͣ. de ſup. ne prela. qꝛ regulares de ſta. reg. attendētes. de religio.do. qꝛ contingit. de iurepatronatus: vt ꝯſtō de priui. religioſi. ⁊. c. archiep̄o. de peni. ⁊ remi. abuſionibus. de ſen. excō. c. i.Tenorem. ſi. de confir. vti. vel inuti. ca. pe.s ¶ Memoriā. vide qd̓ no. de re iudi. ad apoſtolice: in pͥma glo. lib. vi.t ¶ Cathedram. ẜm Pu. grecum eſt ⁊ ponitur ꝓ alta vel excelſa ſede iudicis preſidentis: ⁊ componitur a cathos quod eſt ſedes ⁊ edra quod eſtſponda quaſi ſpondata ſedes: ponitur etiā pro ſede doctoris. vnde in greciſmo. Rex ſolium doctor cathedram iudexqꝫ tribunal. Poſſidet ac ſedēpreſul pretorqꝫ curule: quaſi curile: qꝛ ferebantur in curru. de hac cathedra iudicantis ⁊ docentis. xl. di. multi.Etn̄. pro quāuis.x ¶ Alueum. alueus dr̄ venter fluuioꝝ. dr̄ etiam vas factum ad moduꝫaluei fluuij in quo lauant̉ pedes carnes ⁊ olera: ⁊ dr̄ ab aluo qd̓ eſt quoddam ventris receptaculum recipiens cibum.y ¶ Confluūt. ij. q. iij. c. ij. cum. vij. c. ſequenti.z ¶ Torrens. dicitur fluuius vel aqua veniens cuꝫ impetu in hymbre quein eſtate torreſcit .i. areſcit.⁊ ¶ Inſtantius. no. ꝙ habens ad multa intendere ad id quod eſt grauiꝰdebet manum apponere: ſicut iuris preſumptione qui vult ſe liberare ſoluendo ſe liberat ab eo quod eſt grauius. ff. ⁊. C. de ſolutionibus. l. primaẜm Ioan. mo.ꝯ ¶ Radicitus. fruſtra ramos conatur incidere qui radicem nō euellit. depe. di. ij. qꝛ radix.x ¶ Uepribus. vepres dn̄r ſpine q̄ vi p̄hendūt ⁊ lacerant carnes ⁊ veſtes.a ¶ Anfractibus. ſic dicti: qꝛ vndiqꝫ frangunt: ⁊ dicuntur vie aſpere plene diuerticulis circunfractionibus ⁊ ruinis: ⁊ habetur idem verſi. de elec.quorūdam. li. vi.b ¶ Antiſtites. hi ſolent dici ep̄i: quaſi ante alios ſtantes.Includit. xij. q. i. duo ſunt. de eta. ⁊ qua. cum contingat.Exeſtuet. quaſi ferueat buliat vel caleſcat.e ¶ Iuualeſcat. quaſi valde valeat creſcat ⁊ abundet.