Liber

¶ ILemens. v. in conci. vienenſi.¶ Iuramenta que romane eccleſie preſtant romani principes fidedelitatis exiſtunt. Io. an.Omaniª pͥncipeſ orthoOdoxeᵇ fidei profeſſoresᶜſacro ſanctā ro. eccleſiāIcuiꝰ caput eſt chriſtusᵈredēptor noſter ac romanū pōtificem eiuſdē redēptoris vicariumferuore fidei ⁊ clare deuotiōis ꝓmptitudineᶠ venerātesᵍ: eidē romanō pōtifici: a quo approbationē ꝑſone ad imꝑialis celſitudinis apicēʰ aſſumēde: necnō vnctionē: ꝯſecrationē: ⁊ imꝑij coronā accipiuntſua ſubmittereˡ capita n̄ reputarūtindignuꝫ: ſeqꝫᵏ illi ⁊ eidē eccleſie q̄a grecis imperium trāſtulit in germanos: ⁊ a qua ad certosⁱ eoꝝ pͥncipes ius ⁊ poteſtas eligendi regeꝫin imperatoreꝫ poſtmodū promouēdum ꝑuenitᵐ: aſtringere vinculo iuramēti: ꝓut tā mos obſeruationis antiq̄ⁿ tꝑibus nouiſſimis renouate: quam forma iuramēti huiuſmodi ſacris inſerta canonibusmanifeſtant. ¶ Duduꝫ ſane interquōdā henricū imꝑatorē tunc romanoꝝ regēᵖ: ⁊ chariſſimū in xp̄ofiliū nr̄m robertū ſicilieq regeꝫ graui diſcordiaʳ ſuſcitata. Nos multis grādibuſqꝫ ꝑiculis q̄ exinde ꝓuētura veriſil̓r timebant̉. ītēdētesceleriˢ ⁊ optīo remedio obuiareᵗ:ꝗbuſdā ex frībꝰ nr̄is ſā. ro. ec. car.exn̄tibus tūc in urbeʸ ꝓ reformādapaceˣ ⁊ ſolidanda ꝯcordia inter reges eoſdeꝫ lr̄as nr̄as ſub certa forma duximꝰ deſtinādas: inter alia īſerētes in eisʸ: ꝙ cū ipſi reges eiuſdeꝫ eccleſie ſpāliſſimi filij ſibi iuramento fidelitatis: ⁊ al̓s multīpliciter eſſent aſtricti: ipſius eccleſie debeāt eē promptiſſimi defenſores.Dictis aūt lr̄is in notitiā dicti henrici ad imꝑiū iā ꝓmoti ſic d̓ductis:idē hēricus ab eiſdē cardinalibusreꝗſitus: vt ſuꝑ ꝯtentis in illis ſuūꝓpoſitū rn̄deret: qͣſi moleſte tuliſſet ꝙ de iuramento fidelitatis huiuſmodi ꝑ eū p̄ſtito ī dictis litterismentio haberet̉: non familiariternec ſecreteᵉ: vt tractāde pacis qualitas exigebat: ſed multis tabellionibꝰ accerſitisꝰ ⁊ reꝗſitisˣ ab eo ꝙde rn̄ſionibꝰ ſuis ꝯficerent publicainſtrumentaª: inter cetera publice

preſente multitudine hominuꝫ copioſa reſponditᵇ ſe nō fore cuiquāᶜad iuramentū fidelitatis aſtrictum⁊ ꝙ nunquā fecerit iuramentuꝫ ꝑꝑqd̓ foret ad iuramentuꝫ fidelitatisobligatꝰ: ⁊ ꝙ ipſe neſciebat ꝙ anteceſſores ſui romani imperatoresvnquā iurarnentum huiuſmodi pͥſtitiſſent: ſimulans ſe immemoreꝫiuramentorū q̄ nobis ante coronationē ſuaꝫ preſtiteratᵉ: ⁊ poſt coronationeꝫ etiā innouaratᵇ. ¶ Nositaqꝫ attendentes ꝙ huiuſmodi reſponſio ſi ſub diſſimulatione ꝑtrāſcat vel ſilētio pallieturᵉ: poſſet inmagnū ⁊ euidens preiudicium ro.ec. redūdareᶠ: dignum admodūᵍ ⁊oportunum fore ꝓſpeximus: ut deiuramentis huiuſmodi cōſtitutiōipreſenti aliqͣ breuiter annectamus.Dictus nāqꝫ. h. quāprimuꝫ fuit inregem romanoꝝ electus ſolennesad nos nūcios d̓ſtinauit: dans eisper ſuas patentes litteras plenum⁊ ſpeciale mandatū exponendiʰ nobis prꝑ eo deuotionem ipſius ⁊ reuerentiā filialem: quā ad nos ⁊ ro.ec. ſyncero gerer̄ ſe dicebatⁱ affectunec nō petendi ⁊ impetrandi a nobis fauorem ⁊ gratiam conſuetosofferendi quoqꝫ nobis ⁊ preſtandi pro eo ⁊ in ipſius animamᵏ debite nobis ⁊ idem eccleſie fidelitatis ⁊ cuiuſlibet alterius generis iuramentū: ac nihilomnus petendia nobis ꝑ noſtras ſibi manus impendi unctionē ꝯſecrationem ⁊ romani imperij diademaˡ. ¶ Prefatis itaqꝫ nuncijs in noſtra ⁊ fratrum noſtroꝝ preſentia cōſtitutis:ac ẜm dicti tenorem mandati auinione vbi tunc eramus cuꝫ noſtracuria reſidentes in publico conſiſtorio in quo erat prelatoꝝ ⁊ alioruꝫtam clericorum quā laicorum nonmodica multitudo: premiſſis pereos corā nobis expoſitis ſupplicādo petitis humiliter ⁊ oblatisᵐ.¶ Nos eodem mādato ⁊ decretoⁿ electionis eiuſdem. h. ex parteprincipum tam eccleſiaſticorum qͣꝫſecularium qui eundem elegerantnobis per dictos nuncios preſentatis: plena cum eiſdem fratribusdeliberatione diſcuſſis factaqꝫ nobis de electione huiuſmodi concordi ⁊ legitima plena fide examinata quoqꝫ perſona ipſius. h. pro

¶Omani. Deciēta que p̄ſtat īperator ec.ro approbetino: ⁊ tēpore coronatinō ponit exordium in quo dicit romaificibus ſua capita ſubmiſiſſe: ⁊ ſe illis aſtioibi: dudū. narrat aſſertionem īperatoris herici ſe negantis ro. pon. ꝑ fidelitatis iuramentum aſtrictumexprimens qd̓ dedit cām denegatiōi predicte. Tertio ibi nositaqꝫ prouidens ꝯͣ futura pericula ponit duo iuramenta quepreſtiterat ipſe henricus eccleſie romane. primū approbationis ſue tꝑe per ꝓcuratores adid mandatū habentes ẜm formaꝫ. c. tibi dn̄o. Seciempore coronationis ⁊ſecrationis ſue. qd̓ in vrbe preſtitit perſeip̄m ẜm formā ī pōtificali deſcriptā. Quarto ibi ceterū narrans talia ēt ſacr̄a preſtita perAlbertū īmediatū p̄deceſſoreꝫipſiꝰ Rodulphi ⁊ alios regesromanos declarat illa fore fidelitatis iuramēta. Quīto ibi:porro. ponit formam iuramēti quā ipſe henricus preſtiteratin ingreſſu italie: ⁊ quā īnouarat coronationis tꝑe: que dicitpatere ꝑ litteras ipſius henriciin archiuis curie romane reſeruatas. Io. an.b ¶ Orthodoxe. ſi. ar. de ſum.tri. dānamus ver. licet ergo etibi exponitur.c ¶ Profeſſores. venerantesquod eſt. jͣ. redeas retrogradevſqꝫ ibi: fauore.d ¶ Chriſtus. ad col. i. de ſac.vnc. c. vno. v̓ſi. ſed vbi.e ¶ Uicariū. de homi. pro humani. li. vi. de tranſla. ca. ij. ⁊.iij. ⁊ cū dicit̉ ꝙ eſt vicariꝰ petri: vt. lxiij. diſ. ego lodouicus.i. q. i. non equales. ⁊. q. vij.quotiens: ⁊ eſt impropria locutio: vel exponit̉ .i. gerit vicariāquā geſſit petrus: vicarius .n.non dat vicarium d̓ offi. vica.clericos.f ¶ Promptitudine. quaſi parata ⁊ expedita affectione ⁊ ſine difficultate.z ¶ Uenerātes. xvij. di. §. huic⁊ .xix. di. in memoria. xxi. diſt.non aūt: ⁊. c. in tm̄: cū ſi. ⁊ hictolle lr̄am non repulerūt indignū ſua ſubmittere capita.h ¶ Apicem. apes apis volatilis quedā eſt: de qua de conſe.di. v. nūꝙͣ. de deci. nuncios. ⁊.vij. q. i. ī apibꝰ. ſed apes apicis ponit̉ pro ſummitate honore vel diſtinctiōis nota: qd̓ enīī ſummo ē a pedibus vel infimis diſtat: ⁊ hec ſūmitas tꝑalia reſpicit: de maͣ. ⁊ obe. ſolite.i ¶ Submittere. facit. lxiij. diſ.valentinianus. de iudi. nouit.ver. nos igitur.k ¶ Seqꝫ. aſtringere vīculo iuramenti: quod eſt. jͣ.l ¶ Ad certos. qui ſunt illi: no.de re iudi. ad apl̓ice: ī fi. li. vi.m ¶ Peruenit. de elec. venerabilem.n ¶ Antique. concor. sͣ. de tranſla. quanto ⁊ mos fideliſſime vetuſtatis ſeruandus eſt. C. de teſta. teſtamento.o ¶ Canonibus. li domino.p ¶ Regem. quiin coronatus erat. Io. an.q ¶ Sue eſt ſpāle patrimoniū eccleſie: de iudi. ad apoſtolice. verſi. preter

hec cum ſuis concor. lib. vi.Diſcordia. diuerſitatem cordium deſignat.Celeri. de celeritate vide pro ⁊ contra de elec. c. fi. lib. vi.Obuiare. vide qd̓ noͣ. de reſcrip. ad hoc in vlti. glo. ⁊ qd̓ ibi dixiv ¶ In vrbe. anthonomatice: de pe. ⁊ re. ſignificauit: ibi de hoc. de v̓bo.ſig. forus. v̓ſi. teſtes.x ¶ Pace. qd̓ ad eū ſpectabat: de iudi. nouit. etad alios p̓latos. xc. diſt.ꝑ totū de tre. ⁊ pace. c..i. ⁊ vide qd̓ nota. de reiudi. ad apoſtolice. ver.deuorauit. lib. vi. ꝑ archi. xxiij. q. i. noli.y ¶ In eis lr̄is ad cardiales directis.z ¶ Nō familiariter. quaſi non manſuete domeſtice ⁊ amicabiliter.⁊ ¶ Secrete. v. q. iij. inloco.ꝯ ¶ Accerſitis. qͣſi collectis: vel circa ſe ſitis.z ¶ Requiſitis. no. tabellioneꝫ eſſe debere rogatum: de hoc in ſpec.de inſtru. edic. §. ij. ver.ſed ponę: ⁊. §. iij. ī. i. cōlum. ꝑ Inno. sͣ. de filijsante do. inſtruc. c. i.a ¶ Inſtrumenta. ad ꝑpetuam rei memorian.i. q. vij. maximū. xxvij.q. i. omnes femine.b ¶ Rn̄dit. tria capiticontinet hec rn̄ſio.c ¶ Cuiquā. romanuipontificem inclubebatde maio. ⁊ obe. ſolite afinem.c ¶ Preſtiterat. ꝑcios: vt ſequitur.d ¶ Innouarat. perſum.e ¶ Palliet̉ .i. qͣlio cooperiatur. c.e vſu pal. in fi.f ¶ Redundare. prdet circa. futura: dede ſer. nō ordi. c. i.¶ Admodū. ponit̉ ꝓvalde ꝯcor. d̓ ſi. grauis⁊ de cor. vi. c. i. de magiſtris. quāto. jͣ. de re iudi. paſtoral̓. ver. nunꝗcetiam: ⁊ jͣ. de magiſtris.c. i. poſt prin.h ¶ Exponendi. no. formaͣ ẜm quā cōſtituendiſunt nuncij romanoruꝫregis petentis approbationem eccleſie.i ¶ Dicebat. Seneca. lxxxi. diſ. epiſtola. Nil caiius.timamus ꝙͣ bn̄ficiū quadiu petimꝰ: nilvtilius cum accepimus.k ¶ Animā. ꝯcor. de iura. ca. c. fi. lib. vi. ⁊ d̓ teſti. pn̄tium. li. vi.l ¶ Diadema. ꝓprie dicitur corona īperialis vl̓regia: ⁊ differt a ſerto ꝙſit de floribus inſertis: ⁊corona que dicitur circūlus capitis de quolibetmetallo. diadema veroſolum de auro ⁊ lapidibus precioſis: ⁊ cōponitur a dia qd̓ eſt duo: ⁊ demo. is. ex ſui enim rotōditate principium dernit ⁊ finem.m ¶ Oblatis. reſpicit tria ad que mandatū habebant .ſ. exponendi deuotionem: petendi fauorem: vnctionem ⁊c̄. offerendi iuramentum.n ¶ Decreto. de quo. lxi. di. epiſcopus: ⁊ de elec. innotuit.