De foro comꝑSecundus
De foro competenti
1 4
neꝫª poſſunt qui teneanturʰ ad easpremonitiᶜ cenſura eccleſiaſtica cōerceriᵇ: necnon ſuper matrimonijsᵉ vel vſuris ⁊ eas quoquomodo tangentibusᵍ ventilandis procedit: valeatʰ decetero ſimpliciter⁊ de plano ac ſine ſtrepitu iudicij ⁊figuraˡ. ¶ Uolentes non ſolum adfutura negocia ſed ad preſentiaᵏ ⁊adhuc etiam per appellationē pendentiaⁱ hoc extendi.Rubrica de foro competenti.Lemens. v̓. in conci. vienen̄¶ Concedit concilium certo caſuepiſcopis expulſis a ſuis ſedibus:ꝙ in locis aliaruꝫ dioceſum ſeruata forma quam limitat: poſſint ꝓcedere contra expulſores conſilia
rios ⁊ fautores ⁊ īter ſubditos iusdicere. Io. arUamuis ſacris canonibusᵐ ſit generaliterⁿ inOterdictum: ne quis epiſcopus iuriſditionemᶜin dioceſi exerceat aliena: nos tamen epiſcopisᵖ qui a ſuis ſedibusproteruiaq impiorumᶠ ex pulſiᵍ nonaudent propter metum perſequētiumᵗ in ſuis ciuitatibus uel dioceſibus aūt earuꝫʸ parte aliqua reſidere nec iuriſditionem ad ſe ſpectantem per ſe: vel per aliumˣ inibiʸexercereᶻ: ne iniuria in eorum expulſione ipſorum irrogata eccleſijsᵉ hoc pretextu remaneat impunita duximus indulgendumª vt in
Non obſtater uer. beneficijs: qꝛ cauſa ſuper proprietate eccleſie non eſt benefid non poteſt negari quin cauſa ſuper proprietatedecimarū ſit decira ¶ Preſtationem .i.gram ⁊ ſine deductiōe ſeminis vel ſumptuū: quoad prediales: d̓ deci. cum ſint homines. ⁊. c. nō eſt. ⁊. c. tua. ij. quo ad perſonales: dic vt. e. ti. paſtob ¶ Teneantur: quilibetautē locus tenetur qui fenon oſtendit immunē. sͣde deci. a nobis. d̓ clericis dic ut eo. ti. nouumd̓ religioſis. dic ut. sͣ. e.ti. ex parte .i. ⁊ ꝯtra quocunqꝫ ex his agatur locihabet ꝯſtitutio: ⁊ contrareligioſos aſſerentes ſaltem decimam integraꝫin precepto non eſſe manauit conſtitutio. jͣ. d̓ penis cupientes.Premoniti. sͣ. de d̓eruenit. jͣ. de ſen. ex.ſacro. ⁊. c. cōſtitutionemli. vi. Multi ſeruāt ⁊ videtur expediens eccleſijsꝙ faciunt monitionē generalem ſulminanteꝫ exicationis ſentētiam in non ſoluedecimas fructuum prediorum que habent in parochia: ⁊ poſtea non ſoluentes petit eccleſia denunciari: facit de iureiuran. ad noſtrā. ij. ⁊ coaptaeam precedenti culpe morte vel offenſe: ut ſatiſfiat decre. romana. §. caueant de ſen. ex. lib. vi.d ¶ Coerceri. appellatione remota: de deci. tua. ij. in fi. quod intellige vtibi ſcripſi: ⁊ contra pertinaces inuocari poteſt brachium ſeculare: de homi. poſtulaſti.¶ ¶ Matrimonijs. ſi queratur de federe quod eſt dubium ſiue agat̉ ad īpēdiendum: ſiue ad dirimēdum: ſiue ad d̓clarādum: ut quia vendicat̉ cōiunx negās ꝯtractum. Quod aūt d̓ dirimēdo dixi: intelligo ſiue petat̉ dirimi matrimonium qd̓ a principio nō tenuit: ut ꝯtractum inter fideles inter quos erat impedimentum dirimens: ſiue quod a principio non tenuitdirimi petat̉ ꝓpter creatoris ꝯtumeliam ſuperueniētem in caſibꝰ d̓ diuo.quāto. ⁊. c.audemꝰ. Hoc autem caſu quando d̓ federe querit̉: per vetera iura procedi non poterat li. nō ꝯteſta. niſi parte ꝯtumace: ut li. non ꝯteſta.⁊. c. quoniam. hodie ſecꝰ: ut h̓. Quid ſi agat̉ de crimineadulterij ad ſeparationem thori: vr̄ per d̓cre .i. sͣ. ut lit. non ꝯteſta. ꝙ ꝯſtitutio locum non habeat: nam ⁊ ibi patet proceſſus qui per iura vetera firi poterat. parte ꝯtumace in cauſa matrimoniali fieri non poteſt eo caſuQuid ſi agat̉ de ſponſalibꝰ: certum eſt ꝙ iſta ſunt diuerſa. ut patet in rubrica de ſpīſalibꝰ ⁊ matrimonijs: tamen per lr̄am ſequentem videreturlocum habere: quaſi ſponſaliorum cauſa ſit de tangētibꝰ. Quidcceſſionis ⁊ natalium: in qua incidit caſus matrimonialis īIanhabebit locum ꝯſtitutio: ſi tamen incidens matrimoniaſtio defertur ad iudicem eccleſiaſticum: poteſt locum haber̄ ꝯſtitutio. nam etiam per iura vetera ẜm Inno. ⁊ Hoſtien̄. non erat tunc neceſſe llum offerri: ut ſcripſi qui fi. ſint le. lator.iris. cum repetunt̉ vel petit̉ vt illas ꝯpenſet vſurariꝰ uel ipſius heres. Nec impediet hunc procedendi modum ſi dicat reus ꝙ caſus eſt quoꝯpenſare non tenet̉ pone exemplum de vſur. ſalubriter: ⁊. c. ꝯqueſtus. ſatis eſt enim ꝙ forma petitionis ꝯcludit cauſam vſurariam: ⁊ fac̄ qd̓ ſcripſi poſt Inno. ⁊ Poſtien̄. de foro ꝯpe. cum ſit. non ſic forte ſi creditor petit debitum ⁊ debitor excipit illud vſurarium. nam h̓ principalis cauſa n̄eſt ſuper vſura īmo ſuper credito vel alio cōtractu ex quo agitur nec conſtitutio iſta manauit in fauorem ſed in odium vſurarioruꝫ ⁊ vide qd̓ ſcripſide fideiuſ. ꝯſtitutus ſuper verbo calūnie: vbi vero debitor nō ſimpliciterexciperet: ſꝫ peteret pronunciari contractum factum in fraudem vſuraruꝫiunc procedit conſtitutio. Et aduerte: qꝛ ſi opi. Hug. Lau. ⁊ q̄ placet archl. xxiij. q. ij. ꝗd dicam. ⁊ Gof. de fo. compe. cuꝫ ſit: eſſet vera .ſ. ꝙ vſure poſſint peti ꝯtra laicuꝫ in ſeculari foro. decre. tamē iſta nō haberet locuꝫin ſulo foro: nō enim poteſt nec intendit papa iudiciarium ordinem tollereniſi quo ad ſuuꝫ foruꝫ: facit quod no. de arbi. c. ij. li. vi. e. li. de regu. iur..c. ij. decre. tn̄ ad noſtraꝫ. ij. de iureiuran: que ad predi. opi. inducitur nōracit: qꝛ illa nō ſunt ibi verba pape ſꝫ partis iurantis: ⁊ ſic nō ponunt iusnouum. Ecōtra illaꝫ facit quod no. e. ti. ex lr̄is in vltima glo. ⁊ in pre. d̓tre. cū ſit de off. or. c. i. ⁊. xi. q. i. in ſūma. ⁊ vi. q. ij. c. i. ⁊ hec decre. q̄ tribus uelin eccleſiaſticis cauſis hāc admiſcet ad id qd̓ dr̄ ꝙ leges ēt ībis eccleſiaſticis penaꝫ imponūt. reſpōde per decreta. de here. ut īuiſitōnis.pe. ⁊. c. ſeq. ī fi.iſas elettionum ⁊ prouiſionū tangeret cū quereretur adlouiſio: cauſas vſuraruꝫ: cū peteret̉ relaxari iuin deuendis: de iureiur. c. i.
h ¶ Ualeat. nō dicit debeat: per quod patet ꝙ poteſt iudex etiam contradicentibus partibus ſeruare iudiciarium ordinem in cauſis predictum. ff. d̓ iudi. n̄ ꝗcōde offi. delega. conſuluit. nō ſic in illis inuibus procedi debet: vt patet. jͣ. de v̓.ſig. cōtingit in fi. per quod qn̄ caſibus in quibus dubitatur an conſtitutio iſta locum habeat. de quta. ⁊ ſimilibus: iudex ad omne dubiuꝫ tollendum ſeruet ordinem indiciarium.i ¶ Et figura. quid importenthec verba determinat pre. conſtitutio ſpālis. jͣ. de ver. ſi. queſumme fuit neceſſaria ꝑꝑ iſtaꝫvt ibi no. in glo.Preſentia. concor. d̓ offi.lega. c. pe. in fi. lib. vi. ad idem.C. de ſacroſan. eccle. ſancimꝰ.i. ⁊. ii. ⁊. l. vlt. in fi. C. de tranſac. l. vlt. in prin.l ¶ Pendentia. concor. jͣ. de ſequeſtra. poſ. c. i. d̓ proba. c. i. d̓re iudi. c. i. d̓ ſentē. ex. c. i. in fi.fuit autem hoc dictum de pēdētibus per appellationem: quiaquo ad illa nō ſufficeret v̓bumpſentia. per id quod no. in pre..l. ſancimus in fin. ⁊ proptereaque no. sͣ. de elec. licet canon. ⁊que no. compo. de ꝯſti. cognoſcentes que quaſi ad lr̄am ponit Guil. in ſpec. de app. §. deofficio. ver. ſꝫ quid ſi dū cauſaDato tamen ꝙ hec verba non fuiſſent expreſſa: quia tamen conſtitutio iſta datmodum procedendi tantum de ſui natura reſpiciebat pendentia quo ad faciēdaut no. in pre. decre. lꝫ canon.Uumuis. Primo ſtatuit de proceſſu faciendo contra expulſores conſiliarios ⁊ fautores. Secūdo de iuriſditiōe alias īter ſubditos exercēda. Tertio d̓ licētia dioceſanorū petēda. Quarto d̓ fideadhibēda v̓bo ip̄orum epiſcopoꝝ. Quinto de ſuffragio vicinorūepiſcoporū. Sexto proteſtat̉ de iure preſidentium locis: vbi tales epiſcopi iuriſditionem exercēt. Secūda ibi eiſdem. Tertia ibi volumꝰ. Quarta ibi ſane. Quinta ibi eorūdem. Sexta ibi ꝑ pͥmiſſa. Et qꝛ in vien̄. concilio plures erāt epiſcopi aſuis ſedibus expulſi ⁊ maxime italici: vt menen̄. ⁊ vicen̄. ⁊ aliqui alij illis inſtantibus fuit hec conſtitutio promulgata.m ¶ Canonibꝰ. ix. q. ij. ep̄orū ⁊ duobꝰ. c. ſe. vij. q. i. placuit. ij. ⁊. c. ſe. ⁊ no. ꝓ generali allegatione de quo dixi de coha. cle. ⁊ mu. veſtra.n ¶ Generaliter. ut clarius patet exceptio premittit regulaꝫ generalem. ſi. ut li.nō cōteſtata. quoniam in pͥn.o ¶ Iuriſditionem. contentioſam: de illa que conſiſtit in excōmunicando ⁊ abſoluendo ⁊ in collatione beneficiorū ⁊ delegatione cauſarum dic ut no. de of. d̓leg.nouit. Celebrare poteſt etiam ibi cuꝫ altari viatico de priuileg. c. fi. li. vi. Sedan cum pontificalibus. dicam. jͣ. d̓ priuile. c. ii.p ¶ Epiſcopis. ſecus de inferioribus. In electis tamen confirmatis idem puto d̓elec. trāſmiſſam. d̓ trāſac. c. i. ⁊. ij.Proteruia .i. crudelitate vel terribilitate. in greciſmo verſus. Improbus ējs verbis factiſqꝫ proteruus.r ¶ Impiorum. etiam fidelium: de iſtorum pena. jͣ. d̓ penis. ſi quis ſuadente.s ¶ Expulſi. vij. q. i. paſtoralis. ⁊. c. ſciſcitaris. iij. q. vi. hoc quippe. xvij. q. iiij.ſi quis deinceps.t ¶ Perſequentiuꝫ. quando perſecutionem fugere liceat neene plene in tex. ⁊ inglo. vij. q. i. §. hoc tunc. d̓ renun. niſi. §. propter maliciaꝫ.u ¶ Aut earum parte. quia nomine partis continet̉ dimidia. d̓ deci. c. ij. §. i. li.vi. cum concor. ne aliquis crederet hic ſic ſumi: ideo ſubdit aliqua. Si ergo ī aliqua etiaꝫ minima particula dioceſis proprie ſecure morari ⁊ procedere poteſt: n̄eſt locus conſtitutioni per hāc litteram: ſtatur tamē ipſius aſſertiōi ſuper hoc: utſeꝗtur. jͣ. quid ſi in aliquo loco dioce. ſue tamen exēpto ſecurus manere ⁊ procedere poſſet: ⁊ ibi d̓ facto recipit̉: queritur an poſſit ibi ſedere pro tribunali: videt̉ꝙ nō. xviij. q. ij. luminoſo. d̓ of. or. cum epiſcopus. li. vi. pro ⁊ cōtra. jͣ. de priuileg. c. ij. Dico per hanc lr̄am ⁊ per pre. c. luminoſo. ad fi. ibi niſi ab abbate ⁊cͣ.ꝙ ex quo ibi recipit̉ ibi ſedere poterit. Nām ſi hec conſtitutio dat ſibi licētiā ſedēdi in loco nō ſubdito alterius dioceſis fortius in non ſubdito ſue dioce. qui etiaꝫad aliqua ſubditus eſt: ut in pre. d̓cre. ij. jͣ. de priuile. ⁊ tunc per hanc litteram ſedere nō poterit in alia dio.Per alium. ergo ſi per aliū poteſt in ꝓpria: nō procedet in aliena.xInibi. in aliqua parte dioce. proprie.z ¶ Exercere. cōtra illos. jͣ. §. ſane.⁊ ¶ Eccleſijs. quaſi īnuat epiſcopum iniuriam eccleſie vindicare poſſe. ſed nonpropriam. d̓ hoc. ij. queſtione. vij. ſi quis ergo. ⁊. c. ſi quis ab epiſcopo ſupra demalēdi. capitulo primo: d̓ penis romana. libro. vi. ⁊ per Inno. de verborum ſignificatione. c. ex parte.Indulgendum. olim .n. hoc non licebat: vnde dixit Uicen. de ꝓcurato. petitio in fi. i. glo. ꝙ epiſcopus expulſus nō poſſidens iuriſditionem exercer̄ nō poterat. allega. xi. q. i. ſi ꝗſquam. d̓ cōſe. di. i. hoc ergo. facit quod poſt eū ſcripſi ꝗfilij ſint legi. per venerabilem. §. rōnis. ſuper v̓bo loco.