De iudiciis.
i 3
quoª ſe leſamᵇ affirmatᶜ in integrūreſtitutio petiᵇ poteſt: ⁊ cauſa reſtitutionis huiuſmodi finiriᵉ debet īfra quadriēniumᶠ continuūᵍ a temporeʰ leſionis etiam ſi minusˡ quadriēioᵏ tempus leſionis exiſtat.Sed nō fiat reſtitutō niſi ad tm̄tp̄s quātum ſe leſaꝫ fore ꝓbabitˡ.Rubrica De iudicijs.¶ Lemens. v. in concilio vien̄.¶ Conſtitutio bonifacij: q̄ habetꝙ citationes etiaꝫ extra dies ſolēnes publice facte de mandato pape in audientia litterarū apoſtolicarum vel papali palatio affixe ia
nuis maioris eccleſie loci ī quo papa cum curia ſua degit artent citatum ac ſi ad eum perſonaliter deueniſſent: reſtringit̉ ad eos qui impediunt ne ad eos poſſit citatio ꝑuenire vel quorum domicilium tutenō poteſt adiri. Io. an.Udum bonifacius pa.pa octauus p̄deceſſornoſter cōſtituitᵐ vt citatiōesⁿ auctoritate apoſtolica de perſonis quibuſcunqꝫac etiam vndecunqꝫᵖ inſtar edictorum in alboq pretoris propoſitoꝝetiam extra dies ſolennesʳ ī ꝗbus
probationes nō produxit vel nō obtulit. jͣ. tp̄s ſtatutum precium emptori cum poſſet. e. ti. ꝯſtitutus. vel pone in decendio appellationis interponende. e. ti. c. fi. Quid de biennio proſequende appellationisan eccleſia. .jͣ. illucoſequens iuſte impedita indigeat reſtitutione: vel ip̄o iure ſeruet̉no. ꝑ Inno. ⁊ Hoſtien̄. de ap. ex ratiōe. Dep̓ſcriptione vero .xl.ꝯtra eccleſiam nil immutatur ꝑ hanc ꝯſtōnēſed dic vt no. sͣ. e. auditis. loquit̉ eniꝫ h̓ de illotꝑis lapſu ꝯtra qd̓ reſtitutio cōpetit. ſed contraillud non cōpetit vt ibi.a ¶ In quo. ſcilicꝫ lapſuip̄oris.b ¶ Leſam. enormiterquod dic. vt no. sͣ. e. c. i.⁊ patet de re. ec. nō alie..c. pe. nūquid autem exeo qd̓ nō oppoſuit declinatorias infra terminuꝫad id latū ſit leſa ⁊ reſtitutio competit ſatis ſcripſi poſt Inno. ⁊ hoſtiē..sͣ. e. coram.c ¶ Affirmat. in fi. dicitrobabit: ⁊ ibi dicam.a ¶ Peti poteſt. de hoc non dubitabatur. nam ⁊ maior leſus ex tempore quo abfuit cauſa reipu. vel alia iuſtacauſa reſtituitur. ff. ex ꝗbus cau.ma. l. i. cum ſimilibus.e ¶ Finiri. hoc eſt qd̓ dicimus nō ꝑpetuari hoc caſu iudicis officium perꝯteſtationem de hoc. sͣ. de offi. iudi. c. ii. ſi tamen nō ſtaret per eccleſiamſed per iudicem vel aduerſarium: non imputatur eccleſie. C. de temp. ininte. reſti. l. petende. in fi. vnde ſi ꝑ appellationē aduerſarij fuit ꝓtelata:nō imputatur eccleſie: ſicut nec minori. ff. de minor. intra vtile. ⁊ facit dere. iu. imputari. li. vi. ⁊ facit. e. ti. c. i. li. vi. ⁊ vide qd̓ ſcripſi. sͣ. eo. tum exlitterislo. ii. Sed ꝗd ſi poſt finitum quadriennium detur reſtō; gl.in. l. fi. (de tēp. in inte. reſti. dicit ꝙ tenet: qꝛ ꝯͣ ius litigatoris: qd̓ puto eūintellexiſſe ſi nō appelletur. C. qn̄ prouo. nō eſt ne. l. ii. sͣ. de re iudi. cū inter vos. Quidam ꝯͣ: dicentes ꝙ qꝛ huiuſmodi ꝯſtōnes contra ius cōmune conceduntur ſunt reſtringende. ff. de ac. ⁊ obli. in honorarijs. §. ſed cūreſciſſa. de re. iu. que a iure. li. vi. Item qua rōne nō tenet ipſo iure ſentētia lata poſt tpͥs excuſationis. ff. de excu. tuto ſcire. oportet. §. conſequēseadem ratione nec hic ⁊ facit quod no. C. de iudi. properandum. poſt pͥn.⁊ hoc placuit Dy. pro quo facit. jͣ. de ap. ſi appellationem.ſ ¶ Quadriennium. olim dabatur annus vtilis qui vario mō computabatur ex diuerſitate locorum que hodie ſublata eſt ⁊ loco illius dat̉ quadriennium. C. de temp. in integ. reſti. l. fi.g ¶ Continuum. habemus in iure tpͥs ꝯtinuum ⁊ vtile. continuū eſt qd̓continue currit diebus feriatis ⁊ nō feriatis: in pͥſentia ⁊ in abſentia ſiueſit copia iudicis ſiue nō. C. de p̄ſcrip. lon. tem. l. fi. tpͥs vero vtile nō currit diebus feriatis diebus abſentie ⁊ diebus ꝗbus non eſt agendi copia.Et iſtud eſt multiplex: quia quoddam eſt continue inutile. quoddam vtile quo ad ſui principium tantum: quo ad progreſſum non. qn̄qꝫ eſt contnuum vno reſpectu vt veniant dies feriati ⁊ nō alio: qꝛ nō currit iuſte impedito. de hoc ſcripſi de cōceſ. preben. c. ij. ⁊. c. qꝛ diuerſitatem. in fi. ⁊ forte hoc inendit hec lr̄a ꝙ continuū ſit in prin. per lr̄am que ſequitur.h ¶ Atempore leſionis. in hoc differt. eccleſia a minore ⁊ a maiore: quiaminori currit in pͥn .xxvi. anni etatis ſue .ſ. cū factus eſt maior. C. de tēp.in inte. reſti. l. fi. maiori leſo tꝑe abſentie currit poſt reuerſionē. ff. ex ꝗbuscau. ma. ab hoſtibꝰ. §. fi. in eccleſia nō ſic: vt patet h̓: ⁊ sͣ. e. c. i. ⁊. ij. lib.vi. Et no. ꝙ hec littera facit pro eo quod no. Inno. sͣ. eo. coraꝫ. vbi dicitꝙ ſi eccleſia non ꝓbauit in perēptorio: a fine termini incipit currere quadriennium petende reſtōnis: ⁊ nō a die ſnīe: quod patet: qꝛ finito terminocōpleta fuit leſio ex qua daretur reſtitutio: etiam ſi nulla ſequeretur ſentētia. sͣ. e. ti. c. ij. ⁊. iij. vn̄ dicit ꝙ caute facit leſus in omiſſione ꝓbationuꝫ ⁊in ſnīa ſi petit reſtitui cōtra ſnīam ⁊ probationes omiſſas. Alij ẜm eumꝙ qͥium computatur a tꝑe ſnīe: ⁊ ſatis eſt contra ſnīam reſtitutionem petere. ad hoc. ff. de mino. l. i. §. i. ſed prius dictū plus placet Innocentio.l ¶ Si minus. hic erant opiniones legiſtarum de quibus in. i. glo. Dicebant enim aūt eſt leſio in ꝯͣctu vel ſnīa aut in tꝑe. Primo caſu fatent̉indiſtincte veꝝ ꝙ datur integrū quadrienniū. sͣ. e. c. i. li. vi. sͣ. eo. ꝯſtitutꝰ.C. de tem. in integ. reſti. l. fi. Scd̓o caſu ſubdiſtinguūt aut leſio eſt tantitꝑis ꝙͣtum ad quadriēnium: ⁊ tunc. jͣ. quadriēnium integrum datur reſtitutio. aut leſio eſt minoris tꝑis: ⁊ tūc dicunt ꝙ nō datur integrū quadrienium: ſed ſolum tm̄ tpͥs ad reſtitutionem petēdam ꝙͣtum fuit tꝑ̄s leſionis: ⁊ hoc placuit Bul. ⁊ Alzo. ⁊ Accur. quos ſequitur Dy. in. §. rurſus inſti. de ac. Ia. Bal. ꝯͣ quem ſequi videtur. Odof. diſtinguens tpͥs.jͣ. qd̓ ⁊ tp̄s ad qd̓ ſit reſtitutio dicēs: ꝙ dūmodo non reperiat̉ negligens.j. tantū tempus ꝙͣtum erat tempus leſiouis habebit integrum quadriēnium alias ſi. jͣ. illud tempus reperietur negligens nō reſtituitur poſtea
etiam. jͣ. quadriennium: qꝛ tempus negligentie computatur cī tempore leſionis vel abſentie. ⁊ ſic intelligit. ff. que in frau. cre. ait pretor. §. ſi conditionalis.quam primi allegant pro ſe. Alij in hoc vltimo dicto diſcordant dicētes: ꝙ tp̄s.jͣ. quod ſemper eſt.niforme ⁊ ſemper habet quattuor annos vt hic: ⁊ in cōcor.tempus vero ad quod non datur amplius quā fuerit tempus leſionis: ⁊ ſic loquitur. ff. exꝗ. cau. ma. ſed ⁊ ſiper pretoreꝫ. §. ſi ferie. ⁊. l. necnon. §. ſi quis ſepius. ff. de mino. l. fi. naꝫ in lucro foret is quireſtituit̉ ſi amplius haberet detꝑe ꝙͣ fuerit tempus leſionis.quod eſſe nō dꝫ. ff. ex qui. cauma. l. i. in prin. ⁊. l. videlicet. ⁊hoc placuit Pe. de bel. ⁊ hocapprobatur. eſſet enim mirabilis rigor dicere ꝙ leſus ī diedebebat obtinuiſſe reſtōnē. jͣ.diem: quod vult prima opi. vl̓ſaltem neceſſario ſeparaſſe: qd̓vult ſcd̓a. Iteꝫ concludit pͥmaopi. quadrienniū nō dari contra vſucapionem que finit̉ triennio. inſti. de vſu. in prin. cūtamen loco anni vtilis qui dabatur olim. C. de reſti. mili. ſiquid: ⁊. l. ſeq. detur hodie quadriennium. C. de tempo. in integ. reſti. l. fi. quod preſcriptioni ⁊ vſucapioni eſt cōmune. Reſtat ergo reſpondere ad contraria que inducit glo. in. §. quotiens. primo ipſe. §. quotiēs: ⁊ ea. l..§. ſi ferie. determinant ſolum tempus ad quod puta vt leſus in die reſtituatuad diem ⁊ ſic concordant ſed non determinant tempus. jͣ. quod. eodem modo rſponderi poteſt ad. l. necnon. §. ſi quis ſepius. e. ti. vt .ſ. loquatur dt tempore adquod. vel ſi vis intelligere de tempore. jͣ. qd̓ loquitur de anno vtili. cuius locodatur hodie quadriennium: ſicut ſi hodie diceremus leſum in quadriēnium. reſtitui. jͣ. quadriennium. l. vlti. ff. de mino. facit pro. qꝛ ibi tempus. jͣ. quod precedit tempus ad quod ⁊ dātur ibi hec duo tempora diuerſis. Ibi enim a temporein inte. reſti. ꝯceſſe minori qui nouerat: reſtituitur creditori tempus qd̓ ſibi ſuꝑerat de temporali actione nouationis tꝑe. Per eundeꝫ modū reſponderi poteſtad. l. ſi. debitrix. §. fi. ff. ad velle. ſi diceretur ꝙ ibi reſtitutio fiat per iudicis oſſm̄.vel dic verius vt no .ſ. ꝙ ſine temporis interuallo ipſo iure per. l. reſtituit̉ primaactio. ⁊ per eundem modum reſponde ad. §. ſi cōditionalis. ſuperius all. ad. l.cum poſt. ff. quando ac. de pe. reſponde vt ibi no. nec ibi de reſtitutione loquat̉.Ad rationem quam dicebant primi: ꝙ alias erit deterior conditio illius ꝗ vſucepit tempore minoris etatis vel abſentie cauſa reipu. ꝙͣ ſi non vſucepiſſet. completa enim etate vel ceſſante cauſa vſucepiſſet per triennium ⁊ tu das quadriennium. Reſpondeo ꝙ non eſt deterior: quia ceſſante vſucapione ille poſſet vendicare qd̓ modo nō pōt. immo ẜm quoſdam eſt neceſſariū iudicium reſcindende. quod eſt dicere ꝙ pͥus reſcindatur impedimentum vſucapionis ⁊ poſtea reſciſſorium datur .i. pͥſtina actio que datur vſucapione reſciſſa. tamen ſeruatur ꝙſimul vtrunqꝫ intentatur: quod fieri poteſt: vt no. Guil. in ſpe. iiij. par. eo. tit.ver. ſed nunquid in eodem. nec eſt melior conditio eius contra quem vſucapit̉ inabſentia ꝙͣ in pn̄tia: qꝛ vendicando. jͣ. triennium ꝑpetuaret ſibi actionem ꝑ ꝯteſtationem. ſed officium non perpetuatur per conteſtationem: vt. sͣ. dixi eque igitur datur tempus longius.k ¶ Quadriennio. ſed contra temporalis preſcriptio non currit minori ſed ipſoiure ſeruatur illēſus. C. in qui. cau. l. ſi ergo nec eccleſie: ſolue vt dixi. sͣ. e. conſtitutus ſuper glo. conſuetudo: ⁊. c. fi. in. vi. oppo.l ¶ Probabit. licet ergo ex affirmatione minoris vel eccleſie examinentur cauſereſtōnis in integ. vt. sͣ. nō conceditur reſtitutio niſi leſione ꝓbata vt h̓ de quo vide in ſpe. eo. ti. §. ij. ver. illud quoqꝫ.Idum. Primo ponit ꝯſtōnem bonifa. Scd̓o illam reſtringitibi: quia vero. Tertio proteſtatur ibi porro. ⁊ conſtitutio iſta preceſſit conci. vt in proemio dixi ⁊ patet. jͣ. c. proxi.m ¶ Conſtituit. in extraua. ꝗ emanauit poſt ſextū que incipit rem: non nouam.n ¶ Citationes. licet quia d̓ citatione h̓ tractatur cōpetēter poni potuiſſet ſub tide dilationibus: maxime cū prima citatio videat̉ anteiudicialis iuxta no. ꝑ Inno. ⁊ Hoſt. de ꝓba. qm̄ vt ibi ſcripſi ſuꝑ ver. citationes. qꝛ tn̄ etiam ꝑ pͥmamfirmat̉ iudiciū ⁊ ꝑpetuatur ⁊ pͥuenitur iuriſditio: de foro cōpe. ꝓpoſuiſti. d̓ offi.dele. gratum cum concor. ⁊ ideo in iſto titulo congrue ponitur: vt ſciat̉ ſuper talicitatione poſſe firmare iudicium. facit inſti. de pe. teme. lit. §. fi. ⁊ qd̓ noͣ. ff. de inius vo. ſuper rubri. ⁊ eſt huic ſi. e. ti. c. i. ⁊. ij. li. vi.o ¶ Quibuſcūqꝫ. exprimit ipſa ꝯſtitutio cuiuſcūqꝫ ſint ſtatꝰ dignitatis vel pͥeminentie eccleſiaſtice vel mūdane: etiam ſi imperiali vel regali p̄fulgeant dignitate. tollit etiam omnes contrarias indulgentias vt ibi patet.p ¶ Undecūqꝫ. etiam vltra duas dietas ⁊ extra ꝓuinciam. eſt .n. papa vicariusillius cuius eſt terra ⁊ plenitudo orbis terraꝝ ⁊. c̄. de deci. tua. ii. xi. q. iii. cuncta.¶ Albo. erat locus de dealbatus vbi ſcribebant̉ edicta de quo in aucͣ. de litig..§. oēm col. viij. ff. de iuriſ. om. iudi. ſi ꝗs id. ff. de albo. ſcri. l. i. ⁊. ii. de hoc videin ſpe. de do. ⁊ ꝯtu. reſtat. in prin. de cita. §. ſequit̉. ver. ⁊ noͣ. ẜꝫ vber. vbi ēt no.qui iudices citare poterant per hec edicta ⁊ qui non.r ¶ Solennes. ſolent eſſe dies iouis ſeptimane ſancte dies aſcenſionis ⁊ feſtumdedicacionis baſilicarum Petri ⁊ Pauli: qd̓ fertur eſſe de menſe nouembris