Liber

ferēs clericalesª: nam talē debemꝰclericū donec conſtat de contrarioreputareᵇ: ſicut de illo ꝗ ī poſſeſſione īgēuitatis exiſtit: ſi dicat̉ ab aliolibertinus: legalisᶜ ſanxit auctoritas: vt probandi neceſſitate nō ip̄eſed aduerſarius aſtringat̉. Iuſtumeſt eniꝫ vt ipſe talis quē geſtat ex habitu: quouſqꝫ aꝑeat aliud preſumatur: qualis is eſſe cuius fert hītū cōprobat̉ᵇ. Ex ſtigmateᶜ nāqꝫ ꝯſuetudo fabricēſibꝰ īprimi latitans fabricenſis agnoſciturᶠ: ⁊ cuſtodes aqͣrum: quos hydrophilatos nominant que eis īfigi ſolet annotatiōeſignatiᵍ: manifeſti ſūt ꝯībꝰ: ⁊ angariarum noīe nō tenēt̉. Iſqꝫ ſtatꝰ alicuius eē uidet̉ in quo ip̄e deprehenditur donec contrarium doceatur.¶ Nō ſic aūt uolumus obſeruariſi an̄ deprehēſionē ꝓ laico publiceſe gerebat: ac pro tali cōiter habebatur: quāuis dep̄henſionis tēpore repertus fuerit in habitu clericaliꝰ tunc enim reſtituēdus nō eſt: quouſqꝫ fidem de titulo feceritˡ dericalicuius eidem probationis onus incumbat propter preſumptionemⁿque aduerſus ipſum orta eſt ex delatiōe laicalis habitus precedenti:contra eum tamen interimⁱ quiuisproceſſusᵐ iudicis penitus conquieſcat.T Dem.¶ Non tenet ſuſpenſio uel interdctum lata in participantes: non premiſſa monitione canonica. hoc dicit Ioannes and.¶ Tatutum grego.ᵐⁿ pape. x. factū ad d̓claratiōeꝫ ꝯſtitutionisinnocētianeº: q̄ prohibet participātes excōicatis ea participatiōe queſolum minorem inducitᵖ maiori excommunitatione ligari monitionecanonicaq non premiſſa: in ſuſpen-

ſionis ⁊ interdicti ſententijs que ꝓhuiuſmnodi participatione plerūqꝫab ordinarijs vel delegatis iudicibus promulgantur: precipimus inuiolabiliter obſeruari. ¶ Decernēnentes eaſdem ſententias non tenere aliterᶠ promulgatas. IDeꝫ.¶ Per negligentiam non proſequens debito tꝑe appellationeꝫ: excōicatio poſt eā lata nō conualeſcitſed poterit tūc denūciari: ⁊ debebitvitari donec de ſententie nullitatedocuerit. h. d. Io. anIcet excōicationisᵍ ſententiaA poſt appellationeꝫ legitimāˡpromulgata per negligentiam appellantis appellationem ſuam minime proſequentis non ratificeturnec etiam conualeſcatʸ. Excōicatus tamē nominatī vl̓ ſpāliter ⁊ expreſſeˣ qui poſt appellationē legitimam excōicationis ſentētiam aſſerit in ſe latam: ſi appellationem eādem infra tempus ad ipſam proſequendā ab homineʸ uel a iure ſtatutum non fuerit: vt debuit proſecutus: lapſo eodem tempore excommunicatus publice nunciariᶻ: ⁊ nedum in iudicialibus ſed etiam ī extraiudicialibus euitari: ac a legitimis actibus remoueri d̓bebit: quouſqꝫ ꝙ poſt appellationem legitimamᵉ excommunicatus fuerit: velaliasᶻ de ipſius ſententie docueritʸnullitate.T Dem.¶ Prelatus capi faciens ⁊ inducens etiam per laicos clericuꝫ nordum incorrigibileꝫ excommunicatus non eſt: nec etiaꝫ ipſi capientes.Secūdo dicitur ſi talis dat fideiuſſores de parendo iuri detineri nondebet: niſi iuſta cauſa id ſuadeat. h.dicit Ioānes and.☞I clericosª tue iuriſditiōi ſub-

eſtimatio: qꝛ ſi eſt notoriuri non eſt neceſſaria cognitio.a ¶ Clericales. sͣ. de vi. ⁊i. vt clericorum. ⁊. c. clerici.b ¶ Reputare. vt in quo ſtatu reperit̉ in eo iudicet̉ ꝓ pn̄ti licet poſſet inꝗri d̓ alioſtatu. ff. de iniur. cum apud. §. ſi quis. ⁊ jͣ. in fi. c.e ¶ Legalis. C. de lib. cau. ea que. ff. de libe. cau. liberis. §. fi. ⁊. l. cum neceſſitas.ff. de proba. l. circa.p ¶ Cōprobat̉. hoc vult dicerehi qui portant talem habitumſolent clerici eſſe. vnde iſte putetur clericus: ſicut habitus demonſtrat: vt qui ſimilem cumalijs vitam ſuſcipiunt ⁊c̄. sͣ. deſta. mo. recolentes.c ¶ Stigmate: ideꝫ verbum habes. xxxiij. q. ii. hoc ipſum.f ¶ Agnoſcitur. hoc habes. C. d̓fabricen. l. ſtigmata. li. xi. ⁊ dicitur frabricenſis qui publica arma facit. ⁊ in publicis fabricis:⁊ nō alibi ⁊ dat primicerio ꝗ reponat in publicis armamentis.Et eſt ſtigma inſtr̄m quo eoꝝbrachia figurabantur: cui erat īpreſſum nomē imꝑatoris: facies vero non figurabat̉. C. d̓ penis ſi quis: ⁊ ē ſimi. huic. sͣ. decri. fal. ad audientiam.g ¶ Signati. C. de aquedu. l.decernimus: ad fi. ⁊ ānotatio ē:qꝛ ſingulis manibus eorū īprimitur nomē imꝑatoris. hydrophilati auteꝫ dicunt̉ ab hydra:qd̓ eſt vas vbi aqua defert̉: vehydra aqua philare .i. cuſtodireīde hydrophilati ideſt cuſtodesaquarū: ⁊ ē ſi. qd̓ de gazophilatio dr̄. sͣ. de proba. c. i.h ¶ Clericali. multo ergo fortiꝰſi ēt deprehēſus ſit in habitu laicali: ⁊ hoc denotat ꝙ dicit ꝙͣuis⁊cͣ. ⁊ lꝫ dicamus ꝙ vltima mora nocet. ff. de pe. ⁊ commo. reiuē. l. illud. hec vltima poſſeſſion̄ releuat ī hoc ꝙ fiat remiſſio.i ¶ Fecerit. coram iudice eccleſiaſtico. vt. sͣ. i. rn̄. ⁊ ſic continentiacauſe diuiditur ꝯͣ id. sͣ de ſequeſtra. c. i. ⁊ eſt iō qꝛ natura cauſerequirit aliuꝫ iudicem: de ordi.cog. tuam. qui fi. ſint legi. latorcum ſi. Sed detentus in ſeculari curia: qūo litigabit corā eccleſi aſtico. dic ꝙ forte relaxabiturdatis fideiuſſoribus: ſed non ꝑꝑhoc remittet̉. jͣ. e. ſi clericos ī fl.vel litigabit ꝑ ꝓcuratoreꝫ natura .n. facti hoc hꝫ ꝙ interdum ꝑaliū quis proſequatur cām. sͣ. d̓iudi. ml̓ieres. d̓ ſta. reg. c. vno.ff. de cuſto. reo. l. diuus: hancautem fidem facit per publicum inſtrumentum ordinationis ſue. ij. q. i. leguꝫ. ꝑteſtes poterit etiam hoc probare. sͣ. de cleri. peregi. tue.k ¶ Preſumptioneꝫ. no. quando preſumptio eſt non ſufficit poſſeſſio: niſi fiat fides de titulo: ⁊ concor. sͣ. e. li. de preſcrip. c. vno.l ¶ Interim .i. pendēte ꝓbatione de titulo clericali. eſt .n. hoc pͥiudiciale de quo pͥmitus dꝫ cognoſci: vt ſciat̉ an vt clericus ab eccleſiaſtico: vel vt laicus a laico puniri debeat: ⁊ eſt ſi. C. de or. cog. l. vlti. iii. q. xi. in fi.m ¶ Proceſſus. ergo non ſolum iudicare prohibetur: ſed etiā procedere: ad idēſupra eodem li. de here. c. vt inquiſitionis. §. pe.Tatutum Duo facit: primo ponit conſtitutioneꝫ ꝓrogātem ibi cui. Scd̓oSecretum adiicit ibi decernentes. do. n ¶ Greg. sͣ. e. conſtitutionem.Innocentiane. sͣ. eo. ſtatuimus.Inducit. dic vt dixi. sͣ. eo. conſtitutionem.Canonica. quod dic vt. sͣ. eo. conſtitutionem.¶ Aliter .ſ. non pͥmiſſa canonica mōitione ⁊ noīatim: parificata igit̉ ſunt ī hocexcōicatio ſuſpenſio ⁊ interdictum: ad idē. jͣ. eo. is cui in fi. ⁊ concor. s. e. ti. c. i.et. Primo obiectioni reſpondet. Scd̓o queſtionem ſoluit ibi excōmuniAcatus. do. Emanauit ad declarationem eorum que no. Io. tan. ber. ⁊ moderni. sͣ. de appel. ſepe.s ¶ Excōicationis. lꝫ de excōicatione exprimat: idem puto de ſententia ſuſpenſionis ⁊ interdicti: cum eadem ſit ratio: ad hoc. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. e. is cui. in fi.⁊ sͣ. de appella. ad hoc quoniam. ⁊ idem in qualibet ſententia: que nulla eſt ipſo

iure: ita ꝙ non eſſet neceſſe appellare. sͣ. e. lib. de re iudi. c. vlti. quia tunc ſicōdēnatus appellaret: ⁊ non proſequeretur non propter hoc cōualeſceretſententia eadem ratione: quod dico verum niſi talis eſſet caſus quo ratificaretur per appel. ſententia nulla: vt lata cum falſo procuratore. ff. rem ratam haberi. l. iij. §. falſus. de quo vide. sͣ. de re iudi. c. i.t ¶ Legitimam .ſ. cā fuitvera ex quo fuit legitimaſnīa eſt nulla: ſupra eodem per tuas: ſed niſi prius appareat de eiꝰ veritate non poterit denūciari nulla: lꝫ tūc poſſet fieriabſolutio ad cautelaꝫ. sͣ.e. venerabilibus. §. ſed ſiex cauſa. ⁊. §. vlti. ſi ergo ſit nulla: ſolo t actutꝑis non potuit conualeſcere. sͣ. e. li. de d̓ſponſ.īpu. c. vno. ⁊ jͣ. de regulis iur. non firmatur. cūſuis concor.u ¶ Cōualeſcat. ꝯͣ. ff. dehis qui no. infra l. furti.ubi retro notat̉ infamiacōdēnatus de furto ꝗ appel. nō proſequitur: ſic videt̉ retro debere cēſeri excōicatus ex quo appellationē nō ꝓſeꝗt̉: ſꝫ nō ob.qꝛ lex illa loquitur de appella. emiſſa poſt ſnīamab ip̄a ſnīa: h̓ de appel.emiſſa an̄ ſnīam: vn̄ ibiappellatio ſuſpendit effectū ſnīe iā late. sͣ. de iureiurā. venientes: h̓ anteſnīam iuriſdictionē ſuſpēdit vnde ſnīa poſtea latanon tenet propter iuriſditionis defectum.x ¶ Expreſſe. interdū .n.fertur ſnīa excōicationis īꝑſonā īcertā. v. q. i. ꝗdaꝫ.sͣ. de of. or. ſi ſacerdos.y ¶ Ab hoīe. de quo dicvt no. sͣ. de appella. cumſit romana. Io. an.z ¶ Nunciari. no. non ſequit̉: iſte denunciatus eſtcxcōicatꝰ ergo exrōicatꝰ ēhic .n. denunciatur quiforte excōicatus non eſt:⁊ facit ad qōnem de quadixi. sͣ. e li. d̓ excep. pia:ſꝫ nunꝗd ad repellēdū actorem ſufficiat ꝓbari denūciationem excōicatōisvidet̉ .n. ꝙ non per hunctextū: ⁊ per rōneꝫ dictamſuperius: cum illa decre.pia. dicat id probari debere apertiſſimis documentis. hoſtien̄. tamen no.contrarium: vt ibi dixi: ⁊ pro parte illa facit hec decre. nam hic per talemdenunciationem vitatur a iudicialibꝰ ⁊ extraiudicialibus ⁊ legitimis actibus: vt ſequitur: lꝫ forte excōicatus non ſit: vt predixi: ſic dicam ex quode denunciatione non dubitatur: vitatur ⁊ repellatur alagendo: donecoſtendat ſe abſolutum vel ſentētiam nullam: ſed ſi volumus tenere primum: huic reſpondeatur ꝙ hic non ſolum de denunciatione: ſed etiam deſententia excōmunicationis conſtabat.⁊ ¶ Legitimā .i. ex legitīa ⁊ v̓a cā īterpoſitā: vt ſuperiꝰ dixi. Io. an.ꝯ ¶ Alias. tolle exempla que dixi. sͣ. eodem preſenti.ꝝ ¶ Docuerit. poteſt expōi ideſt docere expetit: qꝛ pendente ꝓbationis articulo ab extraiudicialibus ⁊ legitimis actibus non repellitur: ⁊ ſic ceſſabitcontrarium decre. ſupra eodem ſolet in fi. vel dic illud habere locuꝫ in eo ꝗdebito tempore appellationem proſequitur. iſtud in eo qui proſequi neglexerit vnde in pena euitabitur ab extraiudicialibus donec docuerit ⁊c̄. ⁊ ſicſtabit proprie hoc verbum.clericos. Sunt due partes. Secunda ibi eoſdem. prima facit triaſoluit dubium quod dupliciter fortificat ibi: etia m per. ibideꝫ licet cauſam reddit ibi cum in his. Secundo dat regulam a qua duos caſus excipit ibi: niſi. do.a ¶ Clericos. ⁊ corrigitur prrīa ꝑs que no. ber. sͣ. eo. vniuerſitatis. ī vlti.glo. ⁊. c. vt fame. ⁊ declarat quod ibi no. moderni.