exequat̉ irregularis non efficit̉ licetpenam ſanguīs inferat. h. d. DoPiſcopus ſeu quicunqꝫ aliꝰ¶ A prelatus vel clericus iuriſditionem obtinens tꝑalem: ſi homicidio aūt alio maleficio ab aliquibus in iuriſditione ſua commiſſoballiuo ſuo aut alij cuicunqꝫ iniungat: ut ſuper hocª veritatē inꝗrenstuſticie debituꝫ exequatur: irregularis cenſeri non d̓bet: quamuiſ ipſeballiuus uel alius contra malefactores ad penam ſanguinis ꝓceſſeritiuſtic iaʰ mediante. Nam licet clericis cauſas ſanguinis agitare nonliceatᶜ: eas tamen cuꝫ iuriſditioneꝫobtinent tꝑalem debent ⁊ poſſuntᵉmetu irregularitatis ceſſante alijsdelegare.¶ Incipit liber quartus.℟ica De ſponſalibus ⁊ mr̄imonijs.FO nifacius octauus.¶ Spōſalia pura ⁊ certa ex conſēſu valida lꝫ al̓s nullaꝫ inducant piblicam honeſtateꝫ q̄ hꝫ dirimere ſequentia ſponſalia ſed nō p̄cedētiaquaꝫ publicaꝫ honeſtatem non īducunt ſponſalia conditionalia anteeuentum. h. d. Io. an.X ſponſalibus purisᵉ et certisᶠ etiaꝫ ſicōſanguinitatisᵍ affinitatis frigiditatisˡ religionisᵏ autaliaˡ quauis rationeſint nulla: dummodo non ſint nulla ex defectu conſenſusᵐ oritur efficax ad impediendum ⁊ dirimendum ſequentia ſponſalia vel matrimonia: non aūt ad precedentia difſoluendumⁿ impedimentum iuſti-

cie publice honeſtatisº. ¶ Quare ille ꝗ ſponſalia pure ac determinatecum aliqua muliere cōtraxit: ⁊ poſtmodum cuꝫ ſecunda pͥoris conſanguinea idēᵖ facit: ex priorum ſponſalioꝝ vigore quibus ꝑ publice honeſtatis iuſticiam ex ſcd̓is ſponſalibus ſubſecutam minime derogaturq ad mr̄imonium ꝯtrahendumcum prima remanet obligatusʳ.¶ Illeᵍ vero qui ſponſalia cum aliqua muliere ſub cōditione cōtraxerit ſi poſtmodum anteᵗ conditioniseuētum cum alia prioris cōſanguinea ꝑ verba contraxerit de preſentiʸ: cum ſecunda remanere debebitcum ex ſponſalibus conditionalibus ante conditionemˣ extantem:ſicuti ex cōſenſum non habentibus⁊ in certis nulla publice honeſtatisiuſticia oriatur.Rubrica de deſponſatiōe īpuberuꝫ.EO nifacius octauus.¶ Sponſalia amboruꝫ īfantiumuel alterius tm̄ per ſuperueniētiammaioris etatis nō validātur nec publicam honeſtateꝫ īducunt: niſi fuerint ratificata tacite vel expreſſe. h.d. vſqꝫ ad. §. idem quoqꝫ. Do.I infantesʸ adinuiceꝫ uelvnus maior ſeptennioᶻ⁊ alter minor ſponſaliacontraxerint: ipſi vel parētes pro eisᵉ: niſi ꝑ cohabitatiōeꝫeorū mutuam: ſeu alias verboꝰ uelfactoᵍ ipſorū liꝗdo appareat eoſdē.in eadeꝫ voluntate facios maioresſeptēnio ꝑdurare: ſponſalia hūiuimodi: que ab initio nulla erāt: perlapſum dicti tēporis minime conualeſcuntª: ⁊ ideo cuꝫ ſint nulla rōe

ſcopijs. Ponit dictum cuius cām reddens ſoluit obſtaculum ibi: nā¶ L lꝫ. Do. Emanauit ad declarationē eoꝝ que no. ber. Inno. ⁊ moder. sͣ. eo.clericis: vbi videbatur glo. ⁊ hoſtien̄. ſentire ꝙ generalē vicarium vel balliuumpoſſet dare ad talia ſed nō ſpālem. Sed ex verbis ipſoꝝ olim tenebāt ꝯͣrium. nādicūt ꝙ ſi appellet̉ in tali cādꝫ appellari ad ipſum p̓latuꝫ: ⁊ ipſe alij delegabit:ergo ēt ẜm eos ſpāliter poteratdelegare. Quid iuris gͦ de prelatis tꝑalē iuriſditionē hn̄tibꝰhēs h̓: ⁊ qūo eā cōmittere poſſint. Quid iuris de clericis iniuriam paſſis: ⁊ qūo de ipſa cōqueri poſſunt habes. jͣ. de homi. prelatis.a ¶ Hoc. maleficio: ergo ⁊ ſpecialiter cōmittit: dicit hoſt. sͣ. e.clerici: ꝙ ſibi placeret: ꝙ aut daretur clericis ln̄tia tales cauſasiudicādi ꝑ ſeipſos: aut taliumcauſaꝝ ptās ipſis clericis tolleret̉: cū cōmiſſio ſit ꝯͣ ius. ff. deoffi. eius cui mā. eſt iu. l. i.b ¶ Iuſticia mediante. Quid ſiꝯͣ iuſticiā: dic idem: nam ep̄s ꝗmandauit iuſticiaꝫ fieri non eſtin culpa ſi iuſticiarius delīquat⁊ abſit ꝙ ea que propter licituꝫ⁊ bonum ⁊cͣ. xxiij. q. v. de occidendis. nō ob. jͣ. de homi. is ꝗmandat: quia ibi culpa preceſſit ⁊ caſus qui culpam ſequiturbene imputat̉: de hoc plene dehomi. ſicut dignum: hic nullaculpa preceſſit.c ¶ Liceat. sͣ. eo. clericis. ⁊. c. ſētentiam.d ¶ Poſſunt. ergo pōt quis ꝑaliū ꝙ n̄ ꝑ ſe: de hoc dixi. jͣ. dereg. iur. pōt quis. io. an.ſpōſalibuSunt due partes.Prima tractat deponſalibus puris.Primo in genere.Secundo in ſpecie ibi quare. ſecūda tractat de cōditionibꝰ ibi:ille vero. Do. Emanauit addeclarationē eorum que nota.xxvij. q. ij. ſi ꝗs deſponſauerit.ij. sͣ. eo. ti. ad audientiam.e ¶ Puris. cōditionalia non īdūcunt publice honeſtatis iuſticiam: ut dr̄ in fi.f ¶ Certis. ut ſi ꝓmiſit ducerebertā filiā ticij: incerta ſunt qn̄ꝓmiſit ducere vnā ex filiabusticij: ad h̓. sͣ. eo. c. ex lr̄is. ij.g ¶ Conſanguinitatis .ſ. infra gradū quartū. sͣ. de conſan. nō dꝫ. ⁊ iſte erat caſꝰ.sͣ. eo. ad audientiam.h ¶ Affinitatis. in pͥmo genere ⁊ qͣrio gradu vel citeriori. sͣ. de ꝯſan. ⁊ affi. nondꝫ. ⁊ cū talis affinitas annullat mr̄imoniū qn̄ preceſſit: ſecus ſi ſecuta fuerit. deeo ꝗ cogno. ꝯſan. vx. ſue diſcretionē. i ¶ Frigiditatis. sͣ. de frigi. ꝑ totum.k ¶ Religionis. p̄cedentis. quia tunc nulluꝫ ē mr̄imoniuꝫ uel ſpōſalia: ſi ſequitur tūc diſſoluit ſponſalia: ut. sͣ. de conuer. coniu. ex publico. ⁊. c. ij.l ¶ Alia. ſicut dicebat predictus canon. xxvij. q. ij. ſi quis deſpōſauerit: ⁊ multealie cāe reperiūtur: puta votū ſolēne cognatio ſpūalis ⁊ legalis: ⁊ reliqua īpedimēta: vt dixi ī ſūma. iiij. li.m ¶ Cōſenſus. puta ꝯͣcta ab infante vel furioſo. sͣ. eo. dilectus d̓ deſpō. impu. litteras. ⁊. c. acceſſit.n ¶ Diſſoluēdū. bene ergo dicebāt hug. Io. ⁊ ſui ſequaces ꝗ dicebāt monachūſacerdotē figidū ⁊ ſil̓es ꝑſonas ꝯͣhendo cū aliqua. impedire oēs conſanguineos cōtrahere cum eadem: vt no. in predi. c. ſi quis deſponſauerit.o ¶ Publice honeſtatis. sͣ. e. ſponſam: publice enim honeſtum eſt ex quo ꝯſanguineus meus ꝯſenſerit in bertam: ꝙ ego illā habere non poſſum.p ¶ Idem fecit .ſ. qꝛ ſponſalia ꝯͣxerit: ſponſalia vero ſunt futuraꝝ nuptiarū promiſſio. ff. e. ti. l. i. xxx. q. v. noſtrates. vnde aduerte ſi cum pͥma ꝯͣxerit de futuro ⁊poſtmodum cū ſcd̓a ꝯſanguinea ī ꝓhibito gradu eo mō ꝯͣxit: ⁊ ſcd̓am cognouitnec pͥmā habere poterit ꝑꝑ affinitatē ſuperueniētem: q̄ ſoluit ſponſalia d̓ futurout. sͣ. de eo ꝗ cog. ꝯſan. vxo. ſue. veniēs. i. ⁊. c. ex lr̄is. ſcd̓am habere non poteritqꝛ publice honeſtatis iuſticia illum ꝯͣctum impedit ⁊ dirimit: ut. sͣ. rn̄. proxi.q ¶ Derogatur. no. ꝙ lꝫ ſuꝑueniēs affinitas diſſoluat ſponſalia de futuro: ſuꝑueniēs tn̄ iuſticia publice honeſtatis ipſa non diſſoluit: ⁊ merito: ſcd̓a .n. ſponſalia tolluntur per publice honeſtatis iuſticiam ex primis inductam: non ergo exſecūdis pōt eſſe honeſtas que tollat primam: ⁊ eſt. ſi. lvij. di. ſi quis.

r ¶ Obligatus. niſi cū alia nō ipſius ꝯſanguīea ꝯͣheret ꝑ v̓ba de pn̄ti. ā̄ſi inter: vel ſuꝑueniret aliqd̓ de his impedimētis q̄ dixi ī ſūmula circa p̄Ille vero. reprobat opi. Inno. no. de ſpon. duoꝝ. c. i. vbi dicebaſponſalia ſub conditione ꝯͣcta inducitur publice honeſtatis iuſticia:contra. sͣ. e. ad audientiā. Io. an. t ¶ An̄. ſecus ſi poſt. qꝛ tunc īdeeſſet conſenſus. ſed eperinde ac ſi a ꝑpure contraxiſſet.u ¶ Preſenti. ꝗd ſi ꝯtrehit ꝑ verba d̓ futurquid ſoluta ſunt prīa ſpōſalia cōditionaꝙ ſic: ſi enim pſalia inducunthoneſtatis iuiuſticiaꝫ pubitis ſuperueniētē exdis non ſoluꝓxi. rn̄. ſed ſi ꝑīducit̉ iuſticia: puta ꝙiuſticiam ſuperiex ſcd̓is bn̄ ſoluanilꝫ in veritate pͥmalia dicēda nō ſint excōſenſus defeceratſic enim eſt in alijs īpeomētis. sͣ. de eo. ꝗ cōſan. vxo. ſue. veniēsſi. vn̄ ſi poſt ſcd̓ꝫ ꝯͣctumſuperueniat cōditio. dicoꝙ primuꝫ mr̄imꝯſumar̄ nō pōt: publicaenim honeſtas nō ingit a die ꝯͣctus: ſed a diecōditōis. ⁊ iō publica honeſtas que pͥuenit ꝯdnē hꝫ matrimoniumpedire ⁊ dirimere: ut. sͣi. rn̄. cū per hoc reddat̉ īhabilis prime. d̓quemadmodunx ¶ Conditionem. h̓ra ītelligas niſi īniat carnalis copula:tūc recedit̉ a ꝯditiōe: qͥꝯdi. ap. de illis. ⁊ ſic eſſetibi ꝯſenſus ⁊ mr̄imoum: vn̄ tū ꝑꝑ affinit.tū ꝑꝑ iuſticiā nō tematrimoniū poſteaꝯſanguinea ꝯͣtellige de ꝯͣditioneſta: non de taliꝓ nō adiecta. sͣ. d̓ap. c. vlti. qꝛ illa inrent publicāac ſi pure ꝯͣcta fuiſſent: ⁊ no. Hoſt sͣ. e. ad audientiam. ꝙ ſi ꝗs ſub talicꝭditione ꝯͣhat cū aliqua: ꝓmitto ꝙ te ducā in vxorē ſi deo ⁊ eccleſie placirit: poſtea cōꝑto īpedimeto: ⁊ ſolutis ſpōſalibus ꝯͣhat cū conſanguinealius tenet ꝯͣctus: ⁊ lꝫ h̓ cōditio ītelligat̉ ēt ſi nō ap̄ponat̉: tn̄ qn̄ non exmitur conſenſus purus remanet: ꝯditiones .n. tacite nō facunt obliganē ꝯditionalē. ff. de condi. ⁊ demō. l. cōditiones extrinſetꝰ. ⁊ no. de iurequēadmodū. tacitū tn̄ ſi expͥmat̉ facit rē cōditionalē. ff. de le. i. ſi ita legatū. §. i. vbi conditio ſi volet poſita ī ꝑſona legatarij facit conditionale legatū: exp̄ſſa nocent: q̄ non exp̄ſſa non nocent. ff. de reg. iur̄. expreſſa.infantes. Sunt tres ꝑtes. pͥma tractat de ſpcālibꝰinfantes ambos vel alteꝝ. Scd̓a ibi iue quoqꝫ ꝯͣctoTertia ibi: porro de ſpōſalibꝰ cōtractis ꝑ parētes ꝓ filijs: ⁊ſufficiat ꝓ diuiſione ⁊ ī ſūmario qꝛ ſūmādo nō pōt breuius recitari ẜꝫ io.y ¶ Infantes. hi ſpōſalia ꝯͣhere nō pn̄t cum etas illa qd̓ videat ignoret. C.de fal. mo. l. i. ad hoc. sͣ. e. li. de tē. or. nullꝰ. C. de iur. deli. ſi infanti.¶Septēnio. no. ꝙ lꝫ quo ad pubertatē ſit in ſexu dr̄ia in numero arrū. sͣ. eo. puberes. ⁊. c. cōtinebat̉. quo ad īfantiā ſecus. qꝛ vterqꝫ īfans minor ſeptennio: ut hic. ⁊ sͣ. e. litteras. ⁊. c. acceſſit.⁊ ¶ Eis. ignorātibꝰ: vel ſciētibꝰ nō curo. ſꝫ al̓r in maioribꝰ: ut. jͣ. §. porroꝯ ¶ Uerbo. qꝛ poſt ſeptenniū ad inuicē vocāt ſe ſponſos.ꝝ ¶ Uel facto. ut qꝛ poſt ſeptēnium ſecum iacet: uel eā oſculatur ut ſpōſusvel his ſil̓ibus. ⁊ ſic non refert an ꝗd fiat verbo vel facto. de ap. dilecti. ⁊c. ut noſtrum. ⁊ ad hoc concor. de reſti. ſpo. ex parte.a ¶ Cōualeſcūt. jͣ. de reg. iur. nō firmat̉. ⁊ intellige per hoc. c. ſolutionemquā dixi. jͣ. de reg. iur̄. nō firmat̉. eo. li .ſ. ꝙ ſolo tꝑis cractu non firmatuqd̓ a pͥncipio nō valebat. ſed nouo ſubſequēti ꝯſenſu. interdum tacito: iu