Liber
expreſſam vel tacitamª factam alicui d̓ religionibus ꝑ ſedem apoſtolicaꝫᵇ approbatisᶜ. ¶ Reliqua vero vota: ⁊ ſi quandoqꝫ matrimonium impediant contrahēduꝫᵇ ⁊ quāto manifeſtius ſunt emiſſa: tanto ꝓpter plurium ſcādalum ⁊ exēplumdurior penitentia tranſgreſſoribusdebeaturᵉ nō tn̄ reſcindere pn̄t matrimonia poſt contracta.Rubrica De ſtatu regularium.B Onifacius. viij.¶ Moniales tacite vel expreſſe ꝓfeſſe clauſuras monaſterij exire nōpoſſunt: nec alij illas intrare: niſi cālegitima: ⁊ ſuperioris licentia interueniat. h. d. vſqꝫ ad. §. ſane. Do.Ericuloſo ⁊ deteſtabiliquarūdā monialiuꝫ ſtatui que honeſtatis laxatis habenisᶠ ⁊ monachali modeſtia ſexuſqꝫ verecundiaᵍ impudenter abiectisʰ extraſua monaſteria nōnūquaꝫ per habitacula ſecularium perſonaꝝ diſcurrunt: ⁊ frequenter infra eadē monaſteria ꝑſonas ſuſpectas admittūt: īillius cui ſuam integritatē voluntate ſpontaneaⁱ deuouerunt: grauemoffenſamᵏ: in religionis opprobriū⁊ ſcandalū plurimorū: ꝓuidere ſalubriter cupientesˡ: pn̄ti cōſtitutōeperpetuo irrefragabiliter valituraſancimus: vniuerſas ⁊ ſingulasmoniales pn̄tesᵐ atqꝫ futuras cuiuſcunqꝫ religionis ſint vel ordinisin quibuſlibet mūdi partibꝰⁿ exiſtentes ſub perpetuaº ī ſuis mōaſterijsdebere decetero permanere clauſura. Ita ꝙ nulli earum religioneꝫ
tacite vel expreſſe ꝓfeſſeᵖ ſit vel eſſevaleat quacūqꝫ rōne vel cā: niſi forte tanto ⁊ tali morbo euidenter earū aliquā laborare cōſtaret: ꝙ nonpoſſet cum alijs abſqꝫ graui periculo ſeu ſcandalo cōmorari: monaſteria ipſa deinceps egrediendi facultas: nulliqꝫ aliquatenus inhoneſte perſone: nec etiam honeſteq: niſi ratōnabilis ⁊ manifeſta cauſaʳ exiſtat: ac de illiꝰ ad quem pertinueritſpāli licentia: ingreſſus vel acceſſuspateat ad eaſdeꝫ. vt ſic a publicis ⁊mundanis conſpectibus ſeparateoīno ſeruire deo valeant liberius: ⁊laſciuiendi oportunitateᵍ ſublata eidem corda ſua ⁊ corpora in omniſanctimonia diligentius cuſtodire.¶ Saneⁱ vt hoc ſalutare ſtatutumcōmodius valeat obſeruari: diſtrictius inhibemus: ne in monaſterijſordinum non mendicantium alique recipiantur decetero ī ſororesniſi quot poterunt de ipſorū monaſterioruꝫ bonis ſiue ꝓuentibꝰ abſqꝫpenuriaʸ ſuſtentariˣ: ſi ſecus actumfuerit irritumʸ decernentes. ¶ Uerumᶻ quādo abbatiſſa vel prioriſſacuiuſuis mōaſterij pro feudo quodmonaſterium ipſuꝫ tenet ab aliquoprincipe ſeu domino temporaliᵉ ſibi debebit homagiumᶻ vel fidelitatis ſacramentum preſtare: niſi ꝙper procuratorem illud preſtetˣ:poſſit efficere apud eumª: de monaſterio cum honeſta et decenti ſocietateᵇ exire poterit: eo caſu licenter homagio fcō: qͣꝫ primuꝫ ꝯmode poterit: ſeu fidelitatis p̄ſtito ſacramento: ad ip̄m monaſteriū eue
de nō diſſoluit ſpōſalia d̓ pͥſenti vt ibi. Intale votum caſtitatis in ſeciducat ergo hoc fauor realia eſt cā mōachi alia clerici. xvj. q.i. alia. in ſolo erari: qd̓ enim non eſt ſanctorum patrum decretis ⁊c̄. sͣcontrarium iam hic non eſſetoluere ⁊ mulier vnico:equalitas: qꝛ iam dit virqꝛ propter ſexus franes recipere non pōt. Cauteꝫratio quare hoc ſpeciale eſt in religioſis: qꝛ mortui ſunt mundoxvj. q. j. placuit. vn̄ ſicut morsnaturalis ſolueret ſponſalia ſic⁊ iſta ciuilis permittente canonede cōuer. coniuga. verum. ⁊.c.ex publico. que ratio deficie ī clerico ſeculari: non ob. hec decreta. immo potius concordat: ꝗacomparat iſta quo ad dirimendum matrimonium poſt contractū: quaſi quo ad dirimendū priꝰ cōtractum paria nō ſintimmo diſparia rationibus predictis. plura enim profitendopromittit monachus: ꝙͣ recipiēdo ſacrum ordinem clericus.a ¶ Tacitam: que ſit cum maiorſponte ⁊ ſciens recipit habitumprofeſſorum vbi eſt diſtinctus..sͣ. titulo. proxi. c. j. ⁊. c. conſtitutionem vel cum habitum indiſtinctum ferret per annum. vt.sͣ. e. titu. c. porro. ⁊. c. j. ⁊. ca. exparte. eo. lib.¶ Sedem apoſtolicam: aliasenim non poteſt: vt. sͣ. de relig.do. c. vlti. ⁊ eo. titu. c. vno. jͣ. e.lib. Io. an.c ¶ Approbatis: ergo ſi profitetur religionem non approbatam: ſi poſtea contrahit: tenetmatrimonium quod verum puto etiam ſi quando profitebacredebat illam approbataꝫ. Eteadem ratione dico ꝙ ſi recipitquis ſubdiaconatuꝫ ab eo queꝫcredebat epiſcopum: ſed nō eratſi poſtea contrahat matrimoninium bene tenet: ⁊ ita terminauit Bar. brix. ẜm. T. in queſtionibus ꝗdam ordinatus.d ¶ Contrahendum: vt. sͣ. quiclē. vel vo. rurſus.e ¶ Debeatur. Ex manifeſtatione igitur grauius ſit peccatumad hoc. sͣ. de penitē. ⁊ remiſ. c..j. d̓ hoc dic: vt no. xxxiij. q. iij.nemo. lxxxj. di. clericus ſolus. ⁊ sͣ. de cele. miſ. de homine.Ericuloſo. In quattuor partes diuido hanc decre. In qͣruꝫ pͥma q̄ durat vſqꝫ ad. §. ſane ponit cauſam conſtitutionis ⁊ conſtitutionē d̓ clauſuAra monialium. In ſecunda precipit vltra facultates monaſteriorum nō mēdicantium nullā recipi. ⁊ contra factum irritum decernit: vſqꝫ ad. §. verum. In tertia ꝓuidet ꝗd iuris qn̄ moniales habent facere fidelitatem vel homagium temporalibus vel ſecularibus dominis: ⁊ quādo in eccleſiaſtico vl̓ ſeculari foro cauſas hn̄t⁊ hoc vſqꝫ ad. §. ⁊. qm̄. In quarta facit ordinarios executores huius iuris de clauſura: etiam quo ad exempta monaſteria proteſtando ꝙ ꝑ hoc in ipſis exēptis quoad alia nihil iuriſditionis ſibi vendicent. Io. an.f ¶ Hēnis: ſimilitudinarie ad equū ꝗ laxatis hēnis currit quo vult: d̓ ho. dilectꝰg ¶ Uerecūdia. xxx. q. v. nec illud. ⁊. xxxiij. q. v. hec imago.Abiectis. ſic. sͣ. eo. li. de el ec. quorūdam.i ¶ Spontanea. alias nō obligarentur: vt. xx. q. iij. preſens clericus. sͣ. de reg. cūvirum in fi.k ¶ Offenſam. xxvij. q. j. nec aliqua.l ¶ Cupientes. hic incipe cōſtructum.Preſentes. ſed quomodo preſentibus monialibꝰ diſtrictior vita īponi potuitꝯͣ id. xv. q. j. nec is. xxij. q. i. ītegritas. xx. q. iij. pn̄s. cū nemo creſcere cōpellat̉. lxxiiij. di. geſta. ⁊ ibi de hoc. Poteſt dici ꝙ illud veruꝫ d̓ regula. ſꝫ hic ad regulamnihil adijcit̉: ſꝫ modus habitandi ẜꝫ naturā rei taxat̉: vel dic ſupradicta vera in clericis ſecularibus: in religioſis ꝗ velle vel nolle non habent ſecꝰ: qꝛ illis poteſt ſtrictior vita indici etiam ex regula ẜm Innocē. qui hoc no. de regula ſuꝑ eo. ⁊ hoc ꝓbat iſta decre. ⁊ adde qd̓ dixi. jͣ. d̓ reg. iur̄. quod omnes.n ¶ Partibus: qꝛ varietas locorū iuris varietatē regulariter non inducit. C. d̓ tēpo. in inte. reſti. l. ſuꝑuacuā. Et no. ꝙ dixit mūdi: totius enī orbis papa tenet pͥncipatū. ix. q. iij. cūcta ꝑ mundū. ⁊ ī proe. huius lib. cū ſuis ꝯcor.
o ¶ Perpetua. non credo ꝙ decre. iſta tollit quin poſſent ſi vellent ad oritiorem religionem humilitatis ⁊ puritatis cauſa tranſire. sͣ. de regu. licpetita licentia vt ibi. Item quin vna monialis ad regimen alterius īſterij poſſit aſſumi ſupra. eo. libr. de elec. nullus cū ſuis cōcordātijs ſempenim erunt in clauſura.h.Profeſſe: quod dicsͣ. titu. ij. c. j. ⁊. c. corſtitutionem. ſi ergo profeſſa erat huius conſttionis tꝑe non tenetur.q ¶ Honeſte: vnde necmonachi ad eas accederedebent: vel cum eis colloqui: niſi in preſentia abbatiſſe per modica verba.xviij. qō. ij. diffinnec debent eſſe meria duplicia. vt ibi: ⁊ ī. c.ſequenti.r ¶ Cauſa: ſicut in medicis barbitonſoribus: ſtoribus: carpentarijs cuegerint ⁊ his ſi.s ¶ Opportūi ate. xviijq. iij. diffinimus.t ¶ Ueruꝫ. In monum non mendicantitot ſorores debent recipique poterunt ſine penuria ſuſtentari ⁊ vltra novalet receptio. hoc dicitvſqꝫ ad. §. verum. Domini.v ¶ Abſqꝫ penuria:non dixit cōmode. namquadam queſtione de facto opponebaturquaſdam moniales ꝙ erum receptio non tenebat qꝛ facultates non ſufficiebāt ⁊ formatꝰ fueraarticulus in hec verba.Intendit probare ꝙ ex facultatibus monpetri non poſſunt tor cōmode ſuſtentari. Oppoſui ꝙ intentio probata n̄releuabat: qꝛ poſſꝫ eſſe ꝙnon poſſent commodetamen poſſent abſqꝫ pēuria: iam enim dico ꝙ qnonicus bononien. de cetum florenis nō poſſet cōmode ſuſtentari: ⁊ tande. xxv. ſuſtentaretur abſpenuria. Idem dico de meipſo: naꝫ in illa cōmoditate īſpicit̉ cōigionis ⁊ qualitas perſone. vn̄ lꝫ non poſſiꝫ cōmode ſuſtentari: tn̄ pſine penuria: penuria enī ẜm deriuatores habet ī ſe egeſtatem indigentiā⁊ defectum neceſſarioꝝ: hoc ergo voluit conſtitutio ꝙ cōſtitute in monaſtirio nō mendicantiū nō haberent neceſſe mendicare propter neceſſariorū d̓fectum. Si autem conſiderato antiquo ſtatu monaſterij vel alijs monrijs ciuitatis: nō poſſunt cōmode ſuſtētari: tn̄ poſſunt abſqꝫ penuria: tebit receptio: hoc enim ius nouum quod receptionem vitiat extendendumx ¶ Suſtētari. de īſtitu. c. j. ⁊. c. auctoritatē de. vi. ⁊ bone. cle. qm̄ vt ait.non eſt: ⁊ ſic obtinui.¶ Irritū: hoc ſpāle dictū vldet̉ in talibus monaſterijs feminarū: ſecꝰ puo in monaſterijs virorū: lꝫ enim ⁊ in illis vltra ꝙͣ ſuſtentari poſſunt repi nō debeant: ſi tn̄ fuerint recepti tenebit. ⁊ qꝛ hoīum cētibꝰ ſe miſcere ⁊ ſibi vite neceſſaria acꝗrere poſſunt: de cōſe. di. v. nunquam.¶ Sane. Abbatiſſe pͥncipibꝰ ſecularibꝰ ad fidelitatis ſacramentū p̄ſtadum aſtrictꝰ ſi nō pn̄t ꝑ ꝓcuratorē iurare ꝑſonaliter exeundo monaſteiurabūt abſqꝫ dilatione ad mōaſteriū rediture. h. d. vſqꝫ. ad. §. porro. do.pruxatorem⁊ ¶ Tꝑali: in eccleſiaſtico enī ſecꝰ: qꝛ ille de neceſſitate illaad hoc faciendum admittere dꝫ. jͣ. eo. §. epiſcopis.¶ Homagiū: ꝯͣ. sͣ. de re. iur. c. vlt. So. ꝓſpūalibꝰ nō p̄ſtat̉ homagiqꝛ illud eſt ſimonia. sͣ. de ſimo. ex diligenti. ſꝫ ꝓ tꝑalibꝰ iuriſditionibꝰ uel ſibn̄ pͥſtat̉: ⁊ ſic intelligit̉ hoc: ad hoc. xviij. di. ſi ep̄s. ⁊ sͣ. e. li. de ap. romana. §. dꝫ. in auc̄. quomō op. ep̄os. §. illud.Preſtet: ⁊ ſic iuratur ꝑ ꝓcuratorē: vt. lxiij. di. tibi dn̄o. vbi de h.a ¶ Eum. dominum temporalem.b ¶ Societate: hēbit ſecū duas vl̓ plures ex antiquis monachabꝰ ⁊ capellalos ſuos ⁊ incedat honeſte. Io. an.