Liber

¶ Religioſi niſi multū remoti amonaſterio nequeunt alibi eligereſepulturam. h. d. ẜm Ien.Eligioſi: niſi a ꝓprijs mona¶ Eſterijſ adeo forſitan ſint remoti: ꝙ ad ea cuꝫ moriuntur ꝯmodeᵍportari nō poſſint: nequeunt cumvelle vel nolle nō habeantᵇ ſibi eligere ſepulturāᶜ: ſed ſunt apud ſuamonaſteria tumulandi.Rubrica de decimis.G Regorius nonus fratribꝰ predicatoribus ⁊ minoribus.¶ Populus vt eccleſijs iura debita ꝑſoluat eſt in p̄dicationibus ⁊alijs exhortandus. h. d. ẜm zen.Iſcretioni veſtre mādamꝰdiſtrictius inhibentes: netalia que audientes a decicimarumᵈ ſeu aliarumᵉ rerūeccleſijs debitaruꝫ ſolutione retrahant. vel aliaſ animasᶠ corrumpātaudiētium in ſermonibusᵍ veſtrisvelʰ alibi proponere decetero p̄ſumatis. ¶Immo verbo ⁊ opere informetis eoſdē: vt ad ſolutionē pͥdictorum prompte voluntatisˡ animo ſint intenti.A Lexander quartus.¶ Priuilegium decimas noualium concedens: non includit decimas noualiuꝫ per alios poſſeſſas

tēpore impetrationis ⁊ loca tantūincludit vbi ꝑcipiebantur antique⁊ ad portionem antiquā. h. d. vſqꝫad. §. ſtatuimus. ẜm Do.¶ Tatuto ꝑpetuo d̓claramusⁱꝙ indultum illud apoſtolicuꝫquod pleriſqꝫ cōceditur: vt noualiuꝫ decimas pro ea portione percipere valeant: qua veteres eos continguntⁱ ad illas noualiuꝫ decimasquas temporeᵐ illo: quo īpetratuꝫvel obtentum extitit hoc indultuꝫ:alij poſſidebantⁿ: cū de hoc in ipſomentio nulla fiat: nullatenꝰ ſe extēdit: nec ad aliasº etiaꝫ niſi in his tātum locis vbi veteres tunc quādodictum indultum impetratum fuitipſi impetratores habebant: ⁊ proeaᵖ ſolummodo portione qua ipſitempore impetrationis huiuſmōipercipiebant antiquas. ¶ Statuimusq preterea ꝙ idē indultum obtētū ab his ꝗ tꝑe īpetratiōis totalit̉veteres ꝑcipiebant decimas: ultramedietatēᶠ decimarū noualiuꝫ nullatenus extendatur: qꝛᵍ non eſt ueriſimile ſi nunc de plena ⁊ ītegra perceptione veterum fuiſſet expreſſuꝫꝙ apoſtolica ſedes pariter ⁊ ſimiliter noualiū decīas ī tā graue parochialiū eccleſiarū diſpēdium indulſiſſet: quodqꝫ ratiōe talis indulti ſi

Eligioſi Summat̉: vt in rubro ẜm zen. ſed iſtud ſummariū procedit ẜm¶ Vſuum intellec. ſed ego ſequor intellectum ẜm Io. an. ẜm quē pōt ſit ſummari: Religioſi ſunt ſepeliendi in ſuo monaſterio niſi in remotis moriantur. h. d. ⁊ponit dictuꝫ cuiꝰ rōnē interſerit ibi: cū velle. Et exceptionē pͥmittit ibi niſi. DoEmanauit: ad declaratione eoꝝ que no. Inno. ⁊ hoſt. sͣ. de exceſ. pͥla. nimis iniqua. ⁊ Hoſti. sͣ. e. ti. de vxore⁊ approbatur opi. Innoce̓. reprobata opinione. hoſti.a ¶ Cōmode. no. rōne incommoditatis id ꝑmitti: qd̓ aliasnō permitteret̉: ſic. sͣ. e. is ꝗ ītēcā īcōmoditatis alienantur reseccleſie. xij. q. ij. terrulas.b ¶ Habeant: ſic. sͣ. tit. ꝓxi. c.vlti. cum ſuis concordan.c ¶ Sepulturam: hoc tenebatinno. ſed hoſtiē. contra ꝑ d̓cre..sͣ. e. de vxore .ſ. ꝙ talis electioad illud tp̄s .ſ. poſt mortē refertur quo ſolutus eſt monachusa iugo vt ibi dicit de vxore. adidē. s. c. ꝓxi. i. rn̄. ⁊. hoc ēt probabat ꝑ decre. pre. de exceſ. prela. nimis iniqua. ⁊ per decre. d̓priuil. vt priuilegia: vbi dr̄ ꝙ il̓li fratres eligunt ſibi ſepulturas ad primū rn̄deo ꝙ lꝫ vxorvel filiuſfa. ſint in ptāte viri velpatris nō tamē in tm̄ quin aliud habeāt ⁊ velle ⁊ nolle: qd̓ n̄ē in monacho: ⁊ facit. sͣ. de procura. qui generaliter. §. primoAd decre. nimis. ⁊ ut puilegia.dic ꝙ non loquuntur in verisreligioſis: ſed in his qui aſſumūtur in confraternitatem: velintelligatur ſecundum iſtud .ſ.quando a monaſterijs ſunt remoti. Io. an.IſcretioniVPrimo inhibet. Seſecūdo p̄cipit ibi: īmo. Do. decre. eſt greg. ix. deciſa. de extrauaganti ſua q̄ incipiebat: grauamen nobis: prout ibi pꝫ ex qͦrela archiep̄i ⁊ capituli piſani peruenit ad papam. ꝙ predicatores ⁊ minores predicabant decimas ex p̄cepto nō d̓beri: ſcribit greg. vt ſequit̉ hodie prouiſum eſt cōtra oēs religioſos quibꝰ nō competit recipere decimas vt in cle. de penis. cupientes. ij. rn̄ſo. Io. an.d ¶ Decimarum. in decimaꝝ ſolutione an debeant̉ ex precepto: an conſuetudīetollantur: diuerſe fuerunt antiquorū ſnīe: ⁊ dixerunt quidā quos ſecutꝰ ē Inno.in glo. quā poſuit ſuper iſta rubrica: ꝙ decime indiſtincte debētur ⁊ perſonales ⁊prediales: probat per auctoritates veteris ⁊ noui teſtamēti. ⁊ per iura. xv. q. i. reuertimini. ⁊. c. decime. ⁊. q. vij. quicūqꝫ. ⁊. c. oēs. ⁊ in multis capitulis. Dicūtdam theologi: ⁊ hoc ſcripſit pe. lombardus: ꝙ preceptorū alia moralia: ⁊ hec adlitteram ſeruanda: vt non occides ⁊c. quedā cerimonialia: ⁊ hec non ẜuant̉ ad literā: vt de puri. poſt par. c. vno. quedā myſtica: ⁊ hec ſūt ſacrificioꝝ p̄cepta quoꝝnō verba: ſed mens ſeruanda ē: ⁊ ſic dicūt in decimis: vt .ſ. ſint myſtica: vel partiꝫ moralia: vt ſufficiat aliquid dari pro decima ex vigore cōſuetudinis: puta centeſimaꝫ vel vlterioreꝫ vel citeriorem partē. ad hoc. v. di. in prin. vi. di. §. vlti. sͣ.eo. cōmiſſum. ⁊. c. in aliquibus. in fi. ⁊. c. ad apoſtolice. cum ſi. Sed hec opinio ēfalſa: ⁊ reprobata per oīa iura ⁊ per conciliū generale. sͣ. e. in aliquibus: vbi dic̄integraliter decimas perſoluendas. Alij theologi dicunt ꝙ hodie decime nondebentur qꝛ olim iuſſe erant dari clericis qui nihil aliud habebāt: numeri. xviij.vbi dicebatur clericos parte decimarum debere eſſe contētos: hodie vero habentpredia: vnde eis decime non debentur: ⁊ hec opinio reprobatur. sͣ. eo. tua nobisalij dicunt ꝙ decime in illis regionibus in quibus non eſt ꝯſuetndo ꝙ ſoluanturnec exiguntur nec predicantur non ſoluere non ſit peccatum: quaſi ex tolerātia papa diſpenſet: quod videtur poſſe ſecūdū ea que no. sͣ. e. a nobis. vbi autē exiguntur: ⁊ predicantur: non ſoluere eſt peccatum: que opi. per hanc decre. ⁊ oīa concilia. ⁊ decre. sͣ. eo. ti. reprobari videtur: in quibus ſatis patet ꝙ papa nō tolerat ſꝫcontradicit expreſſe. ad hoc exod. xxij. ibi decimas ⁊ primitias tuas non tardabis offerre. hoſti. no. sͣ. eo. in aliquibus. ꝙ prediales decime debentur lege diuīaperſonales vero non: ⁊ ideo in primis non atmittitur conſuetudo. In ſecūda v̓oſic. vn̄ ſi conſuetudo eſt perſonales non preſtari non debent̉: ⁊ ſic ītelligit fi. ipſiꝰdecre. Sed hoc Inno. execrat̉: ut dixi ī prin. ⁊ eius in hoc opinio tutior eſt: ⁊ iō tenenda eſſet. de pe. di. vij. nullus. e ¶ Aliarū rerū: puta primitiaꝝ obligatione canonicaꝝ portionū debitarū ex funeribus ⁊ eoꝝ que debentur. propter ſuaslaudabiles conſuetudines: de ſimo. ad apoſtolicam. olim ſoluebantur quattuorgenera decimarū. sͣ. e. c. i. ⁊ ideo hoīes bonis oībus abundabāt. xvi. q. vi. maiores: nunc nec vna bene ſoluitur: ⁊ ideo hoīes ad decimā conuertuntur. xvi. q. i. d̓cime. ⁊ ideo dominus locuſtas non increpat nec plagas amouet. xvi. q. i. rener-

timini ⁊ tollit fiſcus quod non accipit chriſtus: vt in predicto. c. maiores.t ¶ Aīas: alias aīos: ad hoc. sͣ. e. quāuis. de na. ex. li. ven. c. vno.h ¶ Uel alibi: puta in collationibus.Sermonibꝰ: tale officiū p̓uilegiatū eſt: de ſta. mona. qd̓ dei tirputationibꝰ vel in cōfeſſionibꝰliena reſtituant. qꝛ non dimibus iniungere debent cōfitentibuspeccatum ⁊c. jͣ. de re.ris peccatum cum ſiconcor. ⁊ hoc faciendo licite ab excōicatis elennas recipiūt: d̓ ſen. excum voluntate. priuium ergo illud mereamittere: cōtrarium ſuggerendo. xij. q. iij. priulegium. cum ſuis ſimilibus.i ¶ Uoluntatis: voluntarium militem ſibi eligixp̄s. xv. q. i. non ē quodcuiꝙͣ. xxxiij. q. v. tunc ſaluabitur. alias incipit quiſitit in fi.Taito. Hic Alexander in prima parte ponit quaſdam declarationes circa illas indulgentias in quibus conceditur aliquibus: vt noualium percipiant decimaspro ea portione qua percipiebant antiquas. Eta quibuſdā ex ipſis declarationibus duos exordines: hic vſqꝫ ad. §.vbi ibi prouidet parchijs pauperibus: quarūdecime alijs debentur uſqꝫ ad. §. ſane. tertio prouidet circa decimas recipiendas vel non de manibus laicorum vſqꝫ ad. §.dioceſani. quarto prouidet circa decimas ſoluendas a religioſis: ⁊ circadioceſanoruꝫ poteſtatemſuper his vſqꝫ ad. §. necꝓ eo. vbi ſtatuit noualiū decimas religioſis nō accreſcere qui antiquas d̓laicorum manibus habuerunt.k ¶ Declaramus: no. qꝛ hic alexander non ſtatuit ius nouuꝫ: ſꝫ antiquūtclarat vnde primū dictū hēbamꝰ caſuꝫ. jͣ. d̓. priuil. c. an̄pe. qd̓ īcipit qͥl ¶ Contingūt: forte priuilegio vel ꝯpoſitione vel feudatiōe vel pͥſcivel receptiōe de manibꝰ laicoꝝ. vt dicit in fi. vel alio quocūqꝫ mō iure cōnon reperire ſimpliciter ꝙ debeatur certa pars niſi forte in ep̄o ꝗ iure cōipetit quartā. sͣ. de offi. ordi. cōquerente de preſcriptio. de quartam ¶ Tempore illo: ſic in his inſpicitur date tēpus. ad idē. sͣ. de reſcrip. eāte. ⁊. c. ſi eo. tempore. eo. li. de elec. dudum .i. vbi de hoc.n ¶ Poſſidebāt. iure ſuo tāꝙ ſibi debitas. tūc nō debet illis obeſſe p̓uilegiuꝫ hoc tacito īpetratū. sͣ. de p̓uil. dudū. Itē pōt dici ſi bona fide poſſibāt. ſed ꝓprietatē iuris nō habebant vt ſola bonefidei poſſeſſio vires pͥuilegij īpediat. Si autē eēt violenta vel malefidei poſſeſſio. vires pͥuilegij n̄impediret ẜm Inno. ⁊ hoſti. ꝗ hoc no. ī pre. decre. dudū allegant de reſt.ſpolia. grauis. de preſcri. i. c. vlti. de do. inter. vi. ⁊ vxo. ⁊ ſi neceſſe. ob hͦēt ibi dicunt ꝙ ſi abbas impetrat priuilegia exemptionis pro ſe ⁊ capellisſibi ſubiectis: ꝙ ſi aliqua capella ſua ab alio monaſterio bonafide poſſideatur: impedientur vires priuilegij: alias non: ꝑ eadē iura. Io. an.o ¶ Nec ad alias: ſecūda declaratio. pone debebat̉ mihi medietas decīaꝝantiquoꝝ p̄dioꝝ certe parochie: īpetraui vt ꝑciperē ꝓ ea ꝑte noualiaⁱ ꝓ qͣ⁊c. tꝑe īpetratiōis nō in tota parochia ſed ſolū in certa ꝑte. pōe citra riuūcipiebam ꝑtē illā decimaruꝫ in illa ſolū ꝑte recipiā noualia nō ī vlteriori.p ¶ Et pro ea. tertia declaratio: pone debebat̉ mihi dimidia decimarū certe parochie: ſed nō dabat̉ niſi tertia: impetraui priuilegia de noualibus ꝓꝑre ⁊c̄. ſolam tertiam in nonalibus habeo.q ¶ Tatuimus. Priuilegiuꝫ decimaruꝫ noualiuꝫ limitatum ad mēſuram antiquorū nō pōt vltra dimidiā includere. fallit in ciſterſienſibꝰ ⁊ cartuſien̄. h. d. vſqꝫ ad. §. vbi aūt. Sequentur adhuc declarationes. Ad eaꝝintelligentiaꝫ ſcias. ꝙ aut ille qui impetrat tale indultum percipiebat integras decimas aūt plus ꝙͣ dimidiaꝫ: aut dimidiā: aut minus ī primis duobus caſibus .ſ. cum integram vel plus ꝙͣ dimidiam percipit: in antiquispretextu priuilegij noualiū ſolam habebit dimidiam: ſi percipit dimidiaꝫvel minus antiquorum tantundem percipit noualium.r ¶ Medietatem: nomine portionis dimidia continet̉. ff. d̓. v̓. ſi. nomē nliarum. §. portionis. ff. de vſufruc. etiā. s ¶ Quia: non eſt ratio.