Liber

ad romanū noſcatur pōtificem ꝑtinereª: ita ꝙ non ſolum ipſa cumvacant: pōt de iure cōferre: verūetiam ius in ipſis tribuere vacaturisᵇ: collationem tamen eccleſiarūꝑſonatuū dignitatum ⁊ beneficiorum apudᶜ ſedem apo. vacantiuꝫſpecialius ceteris antiqua conſuetudoᵈ romanis pontificibus reſeruauit. ¶ Nos itaqꝫ laudabilē reputantes huiuſmodi ꝯſuetudineꝫ⁊ eā auctoritate apo. approbātes:ac nihilominus volētes ip̄aꝫ īuiolabiliter obſeruari: eadē auctoritate ſtatuimusᵉ: vt eccleſias dignitates ꝑſonatus ⁊ beneficia que apudſedemᶠ ipſam deinceps vacareᵍ cōtigerit: aliꝗs preter romanū pontificeꝫ quacūqꝫ ſuper hoc ſit auctoritate munitꝰ: ſiue iure ordinarie poteſtatis ipſoruꝫ electio prouiſio ſeucollatioʰ ad eum pertineat: ſiue litteras ſuper aliquoruꝫ prouiſiōe generales vel etiaꝫ ſpeciales ſub quacūqꝫ forma verborum receꝑit: niſi ei ſit ſuper cōferēdis eiſdem ī curia romana vacātibus ſpecialis ⁊expreſſaˡ ab ipſo pontifice ſummoauctoritas attributa: conferreᵏ alicui ſeu aliquibus non preſumat.¶ Nos enim ſi ſecus actum ſeuattentatuꝫ fuerit: decernimus irritum ⁊ inane.G Regorius decimus in cōciliogenerali lugdun̄.¶ Si papa beneficia vacantia incuria non conferat infra menſeꝫ adie vacationis: illi ad quos collatio ꝑtinebit poterūt illa ꝯferre. Io.¶ Tatutumⁱ felicis recordationis clemētis pape predeceſſoris noſtri de dignitatibus ⁊ bene-

ficijs in curiaᵐ romana vacantibꝰnequaquam per aliū qͣꝫ per romanum pōtificem ꝯferēdis d̓cernimꝰtaliter moderanduꝫⁿ. ¶ Ut hi adquos eorundem beneficiorum dignitatum ſpectat collatio: ſtatutonon obſtante predicto: demū poſtmēſeꝫº a die quo dignitates ſeu beneficia ipſa vacauerint numerandumᵖ: ea cōferre valeant. ¶Tantūmodo perq ſeipſos: vl̓ ipſis agētibus in remotisʳ: per ſuos vicarios generales in eorū dioceſibusexiſtentes: quibus: id canoniceˢ ſitcōmiſſum.B O nifacius octauus.¶ In beneficijs vel impetrationibus ad beneficia per prouiſionemvſqꝫ ad certam ſummā penſio nōdebetur: per eccleſias ciuitatis veldioceſis nō ꝯprehēditur cathedralis: ſed ꝑ eccleſias ꝓuīcie metro. etcathedrales reliq̄ includunt̉. Ioā.Uāuisᶠ pleniſſimaʸ ſit al̓s inbeneficijs īterpretatio facienda: littere tamen ſuper obtinēdisbeneficijs īterpretate: debēt cū ſintambicioſe reſtringiˣ. ¶ Et ideo ſialicui vſqꝫʸ ad certam ſummaꝫ ꝓuideri mandamus: ei non in penſioneᶻ: ſed in beneficijs eccleſiaſticis tantum volumꝰ prouideri: niſide penſione in noſtris litteris mentio habeatur expreſſa. ¶ Quanquam ſub nomine eccleſiaruꝫ ciuitatis compehendatur aliasᵉ eccleſia cathedralis: cū tamen alicuid̓ beneficio mandamus in aliquaeccleſiarum ciuitatis vel dioceſisprouidere: ad cathedralem eccleſiam: quam propter ipſius honoreꝫ ſub hac generalitate nolumus

curia que reſeruationes in his cuꝫ vacāt facere cōſueuit qd̓ ēt interdū in abbatijsfacit: ⁊ ſic ꝑ iſtā cōprehēdantur ſolum ꝓuiſa ꝑ ꝯci. lateran̄. non per generale. sͣ.de elec. ne pro defectu ad hoc. sͣ. de conceſ. preben. dilectus.e qd̓ dixi. sͣ. eo. li. de elec. ꝙͣꝙͣ. Io. an.a ¶ Pertinere. xxxij. dͥsͣ. ⁊Uacaturis. quodteſt: vt. sͣ. de conceſ. preben. c. ij. etiam legatꝰdē latere pape: vt ſupra eodemti. filius. t.c ¶ Apud ſedem. que dicanturapud ſedem ipſam vacare dicetur. jͣ. eo. preſenti.d ¶ Cōſuetudo. patet ex facto:ſupra de accu. accedens.e ¶ Statuimus. ſit ergo de ſpeciali cōſuetudine ius cōe. ſi. sͣ.de clāde. ſpon. cum inhibitio. ⁊eſt ſi. de fideiuſ. ꝙ quibuſdaꝫ d̓priuil. ꝙ nōnullis: allegatur tamen ro. ec. conſuetudo pro iure. sͣ. de conſti. ex lr̄is.f ¶ Sedē ipſaꝫ. non vacantemalias parochiales eccleſie conferuntur per illos ad quos collatio pertinet: quod dic vt. jͣ. eo. ſiapoſtolica.z ¶ Uacare. an beneficium dicatur in curia vacare: cū duobus ibi ſuper eo ſibi collato litigantibus alter moritur: vl̓ vterqꝫ: dic vt in cle. vt lit. penden. ſiduobus.h ¶ Collatio. nil dixit de p̓ſentatione: vnde ſepius reperit receptum in curia: papam ꝑ hocnon conferre beneficia que pertinent ad preſentationem laicorum. Sed eadem rōne nō conferret que pertinent ad preſentationem eccleſiarum vel monaſteriorum: vel monachoruꝫ. sͣ..c. proxi. pro hac parte facit. jͣ.co. ti. cum in illis. §. cum autē.ad hoc. sͣ. de iurepa. cum dilectus: ſed per lr̄am que ſupra dicit quacūqꝫ auctoritate: vt ꝑ idqd̓ dicit prouiſio. ſatis vidēturcomprehēdi predicta.i ¶ Expreſſa. nota vnuꝫ caſumin quo vacat p̄bēda in eccleſia ⁊ille ad quē ſpectat prima vacatura: nō cōſequit̉ illam: aliumhabes. jͣ. d̓ re. ꝑmu. c. vno.k ¶ Conferre. īfra mēſem a divacationis numerādū: qꝛ poſtillum poſſunt ea cōferre. quoddic: vl. jͣ. c. proxi.Tatutum. Ponit cōſtiM tutionem clementis cuiusmoderationem ſubdit ibi. Vt hi. quā poſtea reſtringit ibi tantūmodo. Do.l ¶ Statutum. ſupra. c. proximo.m ¶ Curia. ⁊ ſic idem eſt dicere in curia: qd̓ apud ſedē apo. vt. sͣ. c. proxi. ⁊ quādo ibi vacare dicant̉: videbis. jͣ. eo. preſenti.oderandum. hoc artationē reſpicit: nō augmētū. sͣ. de v̓bo. ſig. c. vlti.n ¶ O¶ Mēſem. de huiuſmodi computatione dr̄. sͣ. e. li. de elec. ꝙͣ ſit.¶ Numerādū. eſt ergo expreſſum iſtud tempus: non a tempore ſcientie ſed vacationis currere licet videatur ꝯͣ: de conceſ. preben. quia diuerſitatem ad fi. sͣ. deſupplen. neg. prela. licet: is enim qui neſcit poteſtatem experiendi non habꝫ. ij.q. vi. biduū. ff. de calū. l. annus. ⁊ hoc tenuit hic Guil. Sed contrariū credo ẜꝫGar. qꝛ hoc ſtatutum fuit in fauorem eccleſiarum ne contingeret beneficia diuvacare: non autem in odium ſummi pontificis negligentis: quia tunc non niſia tempore ſcientie curreret preſcriptio: vt in cōtrarijs. Item per hanc reditur adius cōe: extendēda eſt igitur vt de facili ad ſuam naturam redeat. xxxv. di. ab exordio. ff. de pac. ſi vnus. p̄ſertim vbi ſtatuens cōtra ſe ſtatuit. alias enim qͣre nōſic expreſſiſſet a tēpore ſcientie: de deci. ad audientiam. ad hoc. jͣ. de reg. iur̄. contra eum qui. Unum ſcias: lꝫ iſtud tēpus currat ignoranti: non tamen ſedi vacāti quod ſatis ꝓbatur. jͣ. e. ſi apoſtolica. ſi enim ibi ſpālis eſt caſus: ergo ipſius ꝯͣrium eſt regulare. ⁊ eſt rō: qꝛ hoc reperimus expreſſum ſed illud non. Et ſic no.ſpālia in hoc caſu: Primum ꝙ cum in alijs det̉ maius tēpus de cōceſ. p̓bē. c..ij. hic dat̉ ſolum mēſis. Scd̓m ꝙ iſtud tēpus currit ignorāti. Tertium ꝙ nonſit cōputatio de momēto ad momētum ſed dies vacationis nō ꝯputat̉ in mēſe:⁊ hoc pꝫ dum dicit a die ⁊c̄. ⁊ ſi. sͣ. de excep. pia. de reſti. ſpolia. frequēs. Quartum ꝙ cum alias cōmuniter poteſtas deferat̉ ad ſuperioreꝫ: hic reddit ad īferiorem: ⁊ hoc facit impoſſibilis caſus: ad hoc ſupra de elec. licet in fi. ⁊ ſupra eodeꝫ

titulo indēnitatibus in fi.q ¶ Per ſeipſos. habebāt epiſcopi ante ꝯſtitutionem clemētis procuratores in curia: qui ſtatim cum vacabāt beneficia conferebant illa: ⁊ ſic preueniebāt papam: vnde motus clemēs promulgauit conſtitutionem. sͣ. qproxi. demū Gregorius qꝛ multum preiudicialis erat conſtitutio illacōcil. Lug. moderatꝰ ēeam. Sed ne adhuc exercerent illas malicia.ſ. ꝙ haberent procuratorem in curia qui ſtatimēſe elapſo illa conferret: iccirco hoc addipapa enim ēt poſt menſem poſſet cōferre: ſi vellet dummodo preuinō eſſet. sͣ. c. proxi. ī pͥn.Sed lr̄a iſta dicit per ſeipſos. nūquid ſi preſentes ſūt per alios cōferrepoterūt? Dic ꝙ ꝑ aliosconferre non poterūt niſi in caſu qui ſequit̉: potuit eniꝫ papa rei ſue cōditioneꝫ ⁊ moduꝫ apponere: ⁊ legeꝫ quā voluitxviij. q. ij. eleutheriꝰ. ff.de pac. traditiōibꝰ de cōdi. ap. verum.r ¶ Remotis. ſic. sͣ. d̓ tēpo. ordi. cum nullus. §.epiſcopo. ⁊ dixerūt ꝗdper hāc lr̄am ꝙ quis eiſuam dioce. exiſtens beneficia cōferre nō poterat: ſed hoc eſt falſum: ſin hoc caſu poſſet concedi: ⁊ probabat̉ hoc olimſupra de conceſſione preben. poſt electionem inparte deciſa. ⁊ hoc noIo. ⁊ Ber. sͣ. de offi. lega. c. nouit.Id canonice: dicbāt olim ꝗdam id .ſ. vicariꝰ: nam eo ipſo ꝙ vicariꝰ generalis erat: beneficia conferre poteratſed hoc eſt falſum: vt. sͣ.de of. vica. cum in generali. In taliū ergo collatione per ordinariuꝫ facienda: requirit̉ ꝙ menſis elapſus ſit: ꝙ ꝑ ſeiſos cōferāt: ſi pn̄tes ſintvel ꝙ ꝑ generales vicarios non ſpāles: ⁊ ꝙ habeāt ſpāle mādatū beneficia conferendi. ⁊ ſic expone id .ſ. beneficia conferre.Uāuis Quattuor facit. primo ponit regulā ẜo inſtantiā ibi ⁊ ideo¶ Etertio ibi. ꝙͣꝙͣ decidit ẜm dcām inſtantiā ⁊ duos caſus ſubijcit. qͣrtoibi. ſecus ꝯͣ inſtantiam. alium carum ſubijcit ẜm Io. mo.t ¶ Quāuis. fuit tracta de extrauaganti breui rn̄ſo. ⁊. c. lꝫ in beneficijs. etemanauit ad declarationē eoꝝ q̄ no. Tan. Ber. ⁊ moderni. sͣ. d̓ eta. ⁊ q̄li. accepimꝰ in fi. de p̓bē. ꝓ illoꝝ. in pͥn. Ber. ⁊ cōpo. de reſcrip. capituluꝫſcē crucis: in glo. qꝛ qōnes. §. item q̄rit̉ de hac forma ⁊. §. ſe. Io. an.v ¶ Pleniſſima. sͣ. de dona. cū dilecti in fi. sͣ. de v̓bo. ſi. olim. ff. d̓ cōſti.pͥn. beneficiū. ⁊ debēt eſſe māſura. jͣ. de reg. iur. decet cum ſuis concor.Reſtringi. ſic. sͣ. e. li. de fi. preſby. c. i. ⁊. ij.y ¶ Uſqꝫ ad certā. aliud puta cū papa ſcribit vt ꝓuideat̉ īpetranti vſqꝫ adtalem ſūmā: aliud dū papa ſcribit vt ꝓuideat̉ ei de prebenda tāti valorisvel ſūme: qꝛ in pͥmo caſu pōt ꝓuideri de mīori ſꝫ nō de maiori. in ſcd̓o vero de maiori. ſed non de minori: qꝛ forma mādati eſt ſeruanda. jͣ. e. cui d̓(nō. Et cum iſtud vſqꝫ ponit̉ in lr̄is intelligo ꝙ veniat aſcēſiue. qͣſi papaſcribendo ꝙ ꝓuideat̉ vſqꝫ ad ſūmā centū libraꝝ: velit ꝙ ꝓuideat̉ de ſumma īfra. lx. vſqꝫ adcentū: ſꝫ nō vltra id sͣ. e. li. de arbi. c. i. cū ſuis cōcor.Pēſione. papa videt̉ mādaſſe ei ꝓuideri de eo ꝙ ꝓuidēs ꝑ ſe nō poTat retinere: ſicut beneficia: qꝛ lꝫ ibi ſit liberalitas: nō tn̄ eſt in collationeſed in eo ꝙ magis iſti ꝙͣ illi conferet̉: qd̓ dic vt. sͣ. de prebē. relatum. probatur hoc. jͣ. de inſti. c. vlti. ⁊ lꝫ in fauorē eius hoc dictū videat̉ non tn̄ illifauori renūciat ꝓpter intētionem pape que talis fuit: ⁊ ꝓpter formā mandati que ſeruanda eſt. jͣ. e. ti. cui de non.s ¶ Alias. vt. c. di. pallium. de auctorita. ⁊ vſupal. c. i. de teſtamē reꝗſi-