Liber.

⁊ quibus poſſint delegare: ⁊ quantum duret eorum poteſtas: ⁊ de exvenſiaxeteggitutione ꝑpetuo valin. h. d. zen.tura ſancimus: vt conſeruatōres ꝗ aliꝗbus vt a manifeſtis iniurijs ⁊ violētijs tueāturª eoſdeꝫ:plerūqꝫ a ſede apoſtolica cōceduntur decetero d̓putari non poſſint:niſi ep̄i vel eoꝝ ſuperiores aūt abbates ſeu dignitates vel perſonatꝰin cathedralibus vel collegiatis eccleſijs obtinētesᵇ: nulluſqꝫ deputati ſibi conſeruatoris eſſe valeat cōſeruatorᶜ. Nec aliꝗs regibus ⁊ reginis ꝗ ſicut dignitatis altitudinepreeminēt: ſic prerogatiua gr̄a ipſos cōuenit anteferri: dūtaxat exceptisᵈ: deinceps conſeruatoreꝫ habeat eum ꝗ ſub ipſius iuriſditionedn̄io vel diſtrictū eccleſiaſticoᵉ veltꝑaliᶠ conſiſtat ¶ Conſeruatoresāt huiuſmōi extra ciuitates ſeu dioce. in ꝗbus fuerint deputati contraquoſcunqꝫ ꝓcedere aūt aliquos vltra vnam dietam a fine dioc. eorūdē trahere non p̄ſumantᵍ. ¶ Uices quoqꝫ ſuas citationibus ſnīaꝝd̓nūciationibus dūtaxat exceptis:quas per alios valeāt exercere: nulli committereʰ poſſint: niſi hoc eiscompetierit ex beneficio lr̄arūˡ: ſꝫnecᵏ tunc niſi infra ciuitates ſeu dioce. in ꝗbus d̓putati fuerint ⁊ perſonis tm̄ que ſuperiusˡ ſunt expreſſe.Ut an̄t cōſeruatores limites ſibi tradite poteſtatis quos frequenter excedunt: metuᵐ pene diligēterobſeruēt: decernimus: vt ſi d̓ alijsquam de manifeſtis iniurijs ⁊ violentijs ſcienterⁿ ſe ītromiſerīt: ſeuad alia que iudicialē indagineꝫ exigunt ſuam extenderint ptātem: eoipſo per vnum annum ab officioº:ſint ſuſpenſiᵖ. ¶ Pars v̓o q̄ hocfieri procurabit: ſnīaꝫ excōicatiōisincurratq: a qua nō poſſit abſolui:niſi ei quē ſic fatigauit indebite: pri

mo ſatiſfaciat ītegraliter de expenſisᶠ. ¶ Officiuꝫ aūt quorūcunqꝫconſeruatoꝝ ipſo iureᵗ quo ad noncepta negocia ꝑ obitum concedentis volumus expirareʸ. ¶ Circamunera vero ⁊ expēſas aſſeſſoresac notarios ⁊ perſonas teſtimonijcauſa vocandas illa precipimus īhuiuſmodi conſeruatoribus peromnia obſeruari: que in delegatis iudicibus cōſtitutio a nobis ſuper his editaˣ obſeruanda decreuit ¶ Quicquid autem contra p̄miſſa: vel eoꝝ aliqd̓ attētari ꝯtigerit: oīoʸ decernimus irritū ⁊ inane.T Nno. iiij.¶ Legati nō cardinales ſine ſpālimandato iure legatiōis beneficiaconferre nō poſſunt: ſed legati cardinales hoc bene poſſunt. Io. an.Fficij noſtri debitū remedijs inuigilat ſubditorū:qꝛ dum eoruꝫ excutimusonera: dū ſcādala remouemus: nos in eorum quiete quieſcimus ⁊ fouemur ī paceᶻ. ¶ Prouide preſenti d̓creto ſtatuimus: vteccleſie romane legatiᵉ quantūcūqꝫ plenam legationem obtineant:ſiue a nobis miſſi fuerint: ſiue ſuarum pretextu eccleſiarumꝰ legationisʳ ſibi vendicēt dignitatem: exipſius legationis munere conferēdi beneficia nullam habeant poteſtatemª: niſi hoc alicui ſpecialiterduxerimus indulgenduꝫ. ¶ Qd̓in fratribusᵇ noſtris legationeᶜ fūgētibus nolumus obſeruari: quiaſicut honoris prerogatiuaᵈ letantur: ſic eos auctoritate fungi volumus amplioriᵉ.Lemēs quartus. s. ti. ſancte cecilie preſbytero cardinali apo. ſe.legato.¶ Legatus habet ordinariaꝫ:de per mortem pape non expirateius officium. h. d. Io. an.

dus: de ap. ſollicitudineꝫ. in fi. C. de furtis. l. i. cum ſi. ⁊ hoc eſt mirabile: quia ſiiſte delegatus non ſubdelegaſſet corā ipſo poo: ꝑ quā negaa poſſē reſcrip. ſuꝑ lr̄is.retur eum iuriſo⁊ ꝑꝑappelin fi. ff. de iudi. ſi ꝗs ex: ſꝫ adletur nō appellabitur ao. n. fungit̉ vtce actoris: ⁊ ī agēdo n̄ lponere: qd̓ tn̄ lꝫ in excipide re. iur̄. nullus. ad hoexcep. cum inter priorenPriAg pSigtirtagllalitatemcōſeruatoꝝ ponit tres cōſeruatorū prohibitiones. ſcd̓a prohibet circa proceſſus loca ſubdelegatōes ⁊ durabilitatē ipſorū ꝓrogans alias prouiſa ꝑ decre.ſtatutū. Do. Quedam ex iſtisſumpta fuerunt de exͣuagantialex. que incipiebat: qꝛ de conẜuatoribus. Io. an.a ¶ Tueantur. de hoc. sͣ. c. i. inlo. ij.b ¶ Obtinētes. ecce vna diſſerētia inter delegatū ⁊ conſeruatorem: qꝛ delegatus pōt eſſe canonicus eccleſie cathedralis: cōſeruator nō: ⁊ in hoc cōſtō alex. immutatur que id permittebat.Cōſeruator. ecce alia differētia quia eius ꝗ ē mihi iudex delegatus poſſum eſſe delegatusſaluo iure recuſationis: ſed ī cōſeruatore ſecus: vt hic: qd̓ intellige ēt ſi nō opponatur exceptō¶ Exceptis. eſt ſi. jͣ. de pͥuile.per fi. huius. c.nit aliqui.e ¶ Eccleſiaſtico. ſupra vt li. nōconte. accedens .i.¶ Uel tꝑali. vt lit. nō cōte. accedens. ij. ⁊ ecce tertium: qꝛ ſaluo iure recuſationis ſubditummihi bn̄ poſſum īpetrare d̓legatum conſeruatorē non: vt hic.z ¶ Nō p̓ſumāt. idē in delegato eo ſaluo: quia delegatus deexpreſſo cōſenſu partiū hoc bene poſſet. sͣ. de reſcrip. ſtatutuꝫ.§. in nullo. qd̓ ī cōſeruator̄ nōcredo: qꝛ ſi hoc voluiſſet: hoc addidiſſet hic: ſicut ibi fecit: ⁊ hmaxime per fi. huius. c.h ¶ Cōmitter̄. Guil. no. ꝯͣriuꝫin ſpecū. ti. i. ad fi. ver. ſed nurꝗd cōſeruator. ibi dicebat ꝙ cōſeruator in eo in quo iuriſditioneꝫ hꝫ: vices ſuas alijs cōmittere poterat: ⁊ ecce qͣrta differentia inter iſtuꝫ ⁊ delegatū a principe ꝗ pōt in totum ⁊ in partemmittere. sͣ. e. paſtoralis ⁊. c. fi.i ¶ Litterarum. ad idem. sͣ. eo.k¶ Nec tūc. .ſ. cum hoc compeigcui. in fi.tit eis ex beneficio litterarum.¶ Superius .ſ. in. i. rn̄ſo. ⁊ idem in delegato: qꝛ ſubdelegatus talis eſſe debetcui poſſet delegari. sͣ. de reſcrip. ſtatutum. §. in nullo. in fi.m ¶ Metu pene. ad idem. sͣ. de elec. cum in cūctis de vi. ⁊ ho. cle. vt clericoꝝ.n ¶ Scienter. ſi ignorantia eſſet iuris vel craſſa vel affectata: idem eſſet. jͣ. d̓ re.tur. ignorātia. sͣ. eo. li. de tem. or. eos. ſupra de clan. deſpon. c. i.o ¶ Officio. ⁊ a bn̄ficio qd̓ ē eius ſequela. xxxij. di. preter hoc. lxxi. di. ſi qui.p ¶ Suſpenſi. ecce quintum ſpāle in cōſeruatore: quod nō eſt in delegato: qꝛ dato ꝙ delegatus intromittat ſe de eo quod nō eſt ſue iuriſditionis: non propterealocum habet pena: cum in illo non inueniatur exp̄ſſa.urrat. no. nouum caſuꝫ quo quis excōicatus eſt ipſo iure: alios not. jͣ. deccōm. eo.enſis. ad idem. jͣ. de īmu. ec. quoniam. in fi.cūqꝫ. q. d. ſiue ſint dati ad cōſeruationē pͥuilegioꝝ: vel ad defendenis iniurijs: vel alio modo vt dixi. sͣ. e. c. i. Io. an.ſi poſtea procederet in non exceptis: proceſſus eſſet nullꝰ: ad1. Goſ. Inno. ⁊ Bar. bri. hic eſt alia differentia: ſed ẜmGer.ſecus. depra de teſti. cum veniſſet.

iExpirare. ſaluo eo qd̓ dr̄. sͣ. e. cū plures. in fi .ſ. ꝙ ſi plures eſſent cōruatores quo ad negociū ceptū per vnuꝫ ꝑpetuata ſit iuriſditio quo adoēs. Et noͣ. ꝙ lꝫ ptās executoris dati ad gr̄aꝫ nō pereat re ītegra mortuopapa: vt. sͣ. e. li. ſi ſuꝑ gr̄a. tn̄ ptās cōſeruatoris priuilegioꝝ: in ꝗbus cōtinent̉ gr̄e bene perit quo ad nō cepta morte concedētis: vt hic.Edita. sͣ. d̓ reſcrip.ſtatutū. in hoc gͦ cōparātur alij d̓legati ⁊ cōſeruatores lꝫ diſcrepēt ī ꝗtqꝫ ſuperiꝰ enarratiſ .ſ. qcanonitus eccleſie cathedralis poteſt eſſe delegatus ſed non conſeruatoſecūdo qꝛ eius ꝗ ē mihiꝯſeruator: ꝯſeruator eēnō poſſuꝫ. tertio qꝛ eiuscui ſuꝫ ſubiectus eccleſiaſtica vel temporali iuriſditione cōſeruator eſſe n̄poſſum. quarto qꝛ cōſeruator n̄ ſubdelegat niſiẜm formam hic poſitā.quinto qꝛ cōſeruator excedēs mētas ptātis ſueſuſpenſus ē ab offō: hecpatēt ex textu. ſextum addidi. sͣ. in glo. idem in d̓legato. ſeptimū ſecūduꝫopi. in glo. vnde ſi.y ¶ Oīo. ergo ſine alope exceptiōis: ⁊ fa. qd̓dixi. sͣ. d̓ reſcrip. c. i. ⁊. e.ti. ſtatutum. in fi.ExpulmdptiInno. proemium ad dicenda: vſqꝫ ibiꝓuide. ſcd̓o pōit ſtatutūde legatis non cadīalibus vſqꝫ ibi: qd̓ ī fr̄ibꝰibi ponit de cardīevſqꝫ in fi. Io. anz ¶ Pace. ad hoc ꝓemin concor. ꝓemiuꝫ huius li. ⁊. jͣ. de reſti. ſpol̓.frequens.⁊ ¶ Legati. tria generalegatorū diſtinguit h̓ d̓cre. ⁊ lꝫ quo ad quedamnō ſit ī illis īparitas: vtdixi. sͣ. de reſcri. ſtatutū.i. rn̄. in glo. qꝛ verbuꝫ.tn̄ quo ad alia eſt īparitas .ſ. in excōicatos abſoluēdo: vt. sͣ. e. c. pe. ⁊ īconfirmationibus exemptoruꝫ. sͣ. e. li. de elec. ſiabbatem. ⁊ in cognodo de cauſis exemptorūillos puniēdo. jͣ. de v̓.ſi. c. i. ⁊ in collatōibꝰ bn̄ficiorum vt h̓. ⁊ qui dicantur eſſe legati d̓ latere: no. sͣ. e. c. pe. ⁊ ꝙ cardinales dicantur eſſe delatere patet. jͣ. dum dicit: quod in fratribus noſtris ⁊c̄.Eccl̓iaꝝ ſuaꝝ. ſicut cātuarien̄. ⁊ eboracen̄. sͣ. e. c. j. ⁊ d̓ ap. c. j. cum ſi.Legationis. q. d. ſi alio iure hoc eis ꝯpeteret: legatio illud nō pͥuat.a ¶ Ptātem. ꝯͣ. ſupra de ſup. neg. p̄la. lr̄as. vbi legati ꝗ cardinales nōerant: vt ibi patet: ex ſupraſcriptione bn̄ficia conferunt: dic ꝙ illud fuit exſpāli mandato: ⁊ ſic non ꝯͣdicit: ſed concordat ei quod ſtatim ſequitur niſihoc ⁊cͣ. multa ergo licēt ex ſpāli demandat̉ione que ex generali virtute letis non licent: de his vide ſupra. ti. proxi. is cui. in fi.tur vocat illos fratres: ſi ſpāliter: ep̄os cardinales vocat fratres: reliquosFratribus noſtris. no. qꝛ cum papa promiſcue de cardinalibus loꝗfilios. ſupra de teſti. licet. iij.Legatione. repete eccleſie romane: de qua ſupra tractauerat.Prerogatiua. cōcor. sͣ. ti. proxi. c. vl. §. i. ⁊. jͣ. de priui. ne aliqui.6Ampliori. vnde beneficia conferre poterunt: cum reſtitutione tamenSeterminatione: quam habes. jͣ. e. preſenti: ⁊ c. ſe. ſed ꝗd dicēs: p̄t ne legatus cardinalis conferre beneficia: quorum collatio deuoluta ē ad papiper latera. cōci. videt̉ ꝙ ſic: per decre. ſupra de p̓ben. c. pe. vbi legatꝰ tale